*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Αυγή (20/06/2014)
Πολλή συζήτηση γίνεται τελευταία γύρω από την… όψιμη πρόθεση της κυβέρνησης να μειώσει τον ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Έχουμε ήδη την εμπειρία δύο χειμερινών περιόδων, μετά την απόφαση της μνημονιακής συγκυβέρνησης να εξισώσει τον ειδικό φόρο κατανάλωσης πετρελαίου θέρμανσης με εκείνον του πετρελαίου κίνησης. Μια απόφαση που έγινε προσπάθεια εν πολλοίς να αιτιολογηθεί και να ακολουθηθεί στη βάση της υπαρκτής ανάγκης πάταξης του λαθρεμπορίου καυσίμων, το οποίο όμως δυστυχώς εξακολουθεί να οργιάζει.
Η άστοχη επιβολή του μέτρου είχε χωρίς υπερβολή τραγικές συνέπειες, δημιουργώντας τεράστια προβλήματα στον χειμαζόμενο από τα μνημονιακά μέτρα ελληνικό λαό, ενώ παράλληλα έπληξε το περιβάλλον και την ποιότητα του αστικού ατμοσφαιρικού αέρα και επιδείνωσε τη δημόσια υγεία.
Η πλειονότητα του ελληνικού πληθυσμού δεν κατάφερε να προστατευτεί από το κρύο, αφού, σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή, το 71% των πολυκατοικιών δεν προμηθεύτηκε καν πετρέλαιο θέρμανσης κατά τη χειμερινή περίοδο. Οι πολίτες αναζήτησαν εναλλακτικές πηγές θέρμανσης, χρησιμοποιώντας σε πολλές περιπτώσεις ακατάλληλα υλικά, ενώ παρατηρήθηκαν φαινόμενα λαθραίας υλοτόμησης, που αποψίλωσαν περαιτέρω περιαστικά δάση και άλση. Το φαινόμενο ενισχύθηκε από την ολιγωρία της κυβέρνησης να εκδώσει τις αναγκαίες οδηγίες και προδιαγραφές για καύσιμες ύλες από βιομάζα.
Ευθέως συνδεόμενη με την αύξηση του ΕΦΚ του πετρελαίου θέρμανσης είναι η επανεμφάνιση του νέφους και της αιθαλομίχλης μετά από πολλά χρόνια στα αστικά κέντρα. Υπήρξαν μέρες και νύχτες που ξυπνήσαν μνήμες περασμένων εποχών, τότε που το νέφος κυριαρχούσε στον Αττικό ουρανό και οι δηλώσεις των τότε αρμόδιων υπουργών συνοψίζονταν στο αλήστου μνήμης «φέρτε μου έναν νεκρό από το νέφος». Η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής του αστικού πληθυσμού ενισχύθηκε δε και από την ταυτόχρονη, σχεδόν, απελευθέρωση της πετρελαιοκίνησης στα αστικά κέντρα Αθηνών και Θεσσαλονίκης και την άρση της απαγόρευσης καύσης βιομάζας.
Οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία είναι σοβαρότατοι, εφόσον ακόμα και οι μικρές υπερβάσεις στις συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων στην ατμόσφαιρα ευθύνονται για σημαντικές βλάβες της υγείας, όπως προειδοποιούν διεθνείς φορείς (ΠΟΥ, ΕΕΑ κ.ά.). Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή τροφοδοτείται και τροφοδοτεί την αύξηση των ρύπων, όπως το «κακό» όζον και η αιθάλη.
Και εάν έστω για τη δημόσια υγεία δεν είναι ποτέ αργά, δυστυχώς δεν συμβαίνει το ίδιο και με τα τραγικά παράπλευρα θύματα της τουλάχιστον ανεύθυνης κυβερνητικής πολιτικής. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Πυροσβεστικού Σώματος, σημειώθηκε αύξηση των αστικών πυρκαγιών από τα θερμαντικά σώματα και τζάκια, με ορισμένα από αυτά τα περιστατικά να καταλήγουν με τον χειρότερο τρόπο.
Το πλέον εξοργιστικό είναι ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι του εισπρακτικού (κατά δήλωση Σταϊκούρα στη «Realnews», 20.1.2013) αυτού μέτρου κάθε άλλο παρά επετεύχθησαν -η έκθεση για την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το α΄ τετράμηνο του 2014 ομολογεί την απώλεια 182 εκατ. Ούτε βέβαια πατάχθηκε το λαθρεμπόριο καυσίμων, όπως ομολογεί η γνωστή έκθεση ΟΟΣΑ, όπου αναφέρεται ότι το λαθρεμπόριο καυσίμων δεν αντιμετωπίστηκε, απλώς αντί να γίνεται με το πετρέλαιο κίνησης γίνεται με το πολύ φθηνότερο ναυτιλιακό (επιβαρύνοντας ταυτόχρονα επιπλέον την ατμοσφαιρική ρύπανση, καθώς το ναυτιλιακό πετρέλαιο περιέχει περισσότερο θείο). Μέχρι στιγμής δεν έχει ολοκληρωθεί η εγκατάσταση συστήματος εισροών-εκροών ούτε σε όλα τα πρατήρια, ούτε στις εγκαταστάσεις των ολιγάριθμων εταιρειών εμπορίας (φρόντισαν μάλιστα με τροπολογία σε πρόσφατο νόμο να δώσουν παράταση για την εφαρμογή του μέτρου 24 μηνών) ούτε στις φορτηγίδες εφοδιασμού ναυτιλιακών καυσίμων. Και βέβαια, δεν θα πρέπει να αγνοείται το προς εξαγωγή καύσιμο, καθώς σε πολύ πρόσφατη έκθεση του ΓΛΚ ομολογείται, από τα πλέον αρμόδια χείλη, η κατάρρευση των εσόδων από τη μεγάλη πτώση στις πωλήσεις.
Δύο χρόνια τώρα, η συγκυβέρνηση και οι αρμόδιοι υπουργοί, τυφλωμένοι από τις μνημονιακές επιταγές και «υποχρεώσεις» που έχουν υπογράψει, δεν βλέπουν την πραγματικότητα. Αρκούνται σε ανήκουστες δικαιολογίες, όπως τη μεγάλη δήλωση, ανήμερα Χριστουγέννων, ότι στόχος τους δήθεν είναι «η αποτροπή κάποιων να μην χρησιμοποιούν το πετρέλαιο θέρμανσης για να θερμαίνουν τις πισίνες τους»! Ή ίσως περιμένουν να θυμηθούν το θέμα μόνο μετά από «εντολή Σαμαρά»!
Δύο χρόνια τώρα, η μνημονιακή συγκυβέρνηση σχεδίασε και εκτέλεσε με παταγώδη αποτυχία κάποια αποσπασματικά και αναποτελεσματικά μέτρα, προσπαθώντας να «ξεγελάσει» τον ελληνικό λαό και τους Ευρωπαίους εταίρους. Εναλλακτικές λύσεις δεν υπάρχουν, αφού και η Eurostat επισημαίνει ότι μόνο το 2ο εξάμηνο του 2014 ακρίβυνε το ρεύμα κατά 20% στην Ελλάδα και η τιμή του φυσικού αερίου είναι υψηλή και φορτωμένη με φόρους.
Δύο χρόνια τώρα, η παραπαίουσα εσχάτως κυβέρνηση Ν.Δ. – ΠΑΣΟΚ αρνείται να εφαρμόσει τις αρχές του Συντάγματος, που με το άρθρο 5 κατοχυρώνει το δικαίωμα στην προστασία της υγείας και με το άρθρο 21 ορίζει ότι το κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών.
Είναι επιτακτική η ανάγκη να καταργηθεί ΑΜΕΣΑ το μέτρο της εξίσωσης του ΕΦΚ πετρελαίου θέρμανσης με εκείνου της κίνησης, ώστε η τιμή του να επανέλθει τουλάχιστον στα επίπεδα του 2011 (0,90 ευρώ ανά λίτρο). Και σε ένα δεύτερο στάδιο θα πρέπει να παρακολουθείται η διεθνής τιμή του πετρελαίου, ώστε να ρυθμίζεται ανάλογα το ύψος του φόρου του πετρελαίου θέρμανσης προς όφελος του καταναλωτή. Όμοια, η τιμή του φυσικού αερίου για την οικιακή κατανάλωση θα πρέπει να απαλλαγεί από μεγάλο μέρος των φόρων που το βαρύνουν, ώστε να φθηνύνει ουσιαστικά.
Αν η κυβέρνηση δεν μπορεί να προστατεύσει τα θεμελιώδη δικαιώματα και να καλύψει τις στοιχειώδεις ανάγκες του λαού μας για φθηνή θέρμανση και παροχή φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας, μπορεί τουλάχιστον να φύγει. Να φύγει το συντομότερο, ώστε να ξαναβρεί αυτός ο κόσμος τα όνειρα του κι αυτός ο τόπος την ελπίδα.
* Η Χαρά Καφαντάρη είναι βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Β’ Αθήνας
Χαρά Καφαντάρη 