Τοποθέτησης της Χαράς Καφαντάρη, Βουλευτή ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Β2 Δυτικού Τομέα Αθήνας, Αντιπρόεδρο της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος, Αν. Τομεάρχη Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Π-Σ. στην Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου, στις 8.12.2021 με θέμα: Στρατηγικού Σχεδίου της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη νέα Προγραμματική Περίοδο 2023-2027 της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτησή της:
ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:
Καλησπέρα, ευχαριστώ πολύ κ. Πρόεδρε.
Κατ’ αρχάς αυτό που θέλω να πω –ευχαριστούμε, βέβαια, για την πρώτη ενημέρωση η οποία έγινε- θα ήθελα όμως να τονίσω και να αναφερθώ ιδιαίτερα στην καινούργια εποχή στην οποία βρισκόμαστε και στις νέες ανάγκες που δημιουργεί και για τον πρωτογενή τομέα της οικονομίας. Όπως καταλαβαίνετε αναφέρομαι στην κλιματική κρίση.
Όταν θεωρούμε όλοι ότι ο αγροτικός τομέας –πιστεύω ότι το θεωρούμε όλοι όσοι είμαστε σε αυτή την συζήτηση αυτή την στιγμή- είναι καθοριστικός, βασικός πυλώνας αναπτυξιακής διαδικασίας και παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας. Αυτόν τον αγροτικό τομέα, αυτή την αγροτική οικονομία οφείλουμε να την προφυλάξουμε, να την εκσυγχρονίσουμε και τέλος πάντων να την προσαρμόζουμε στα καινούργια δεδομένα όπως η διαφύλαξη και προστασία της γης υψηλής παραγωγικότητας.
Δυστυχώς, όμως, τα τελευταία νομοσχέδια που έχουν περάσει ακόμα και το τελευταίο με τις στρατηγικές επενδύσεις δημιουργούν πολλά ερωτηματικά κατά πόσο αυτό το 1% προφυλάσσεται απόλυτα από επενδύσεις ενεργειακές. Νομίζω, ότι είναι κατανοητό αυτό που λέω. Άρα, λοιπόν, χρειάζεται ένας σχεδιασμός.
Κύριες και κύριοι συνάδελφοι, κ. Υπουργέ, θα ήθελα να αναφερθώ στην σημασία της διατροφικής ασφάλειας και της διατροφικής επάρκειας την οποία πρέπει ουσιαστικά να κατακτήσουμε.
Δεν το λέμε μόνο εμείς εδώ στα λόγια αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο ο ΟΗΕ έχει μπει μπροστά στις καινούργιες συνθήκες οι οποίες έχουν διαμορφωθεί κάνοντας μάλιστα και μία διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών στις 23 Σεπτεμβρίου το Food System Summit στην Νέα Υόρκη. Εκεί αναφέρθηκαν πάρα πολλά και συγκεκριμένα ότι η διατροφική ανασφάλεια είναι ανησυχητική και ειδικά σήμερα με την πανδημία και τον Covid αλλά βέβαια και από την κλιματική κρίση. Γι’ αυτό τον λόγο ο ΟΗΕ διοργάνωσε την συγκεκριμένη διάσκεψη όπου τα κράτη έπρεπε να τοποθετηθούν σχετικά.
Μεγάλοι κίνδυνοι δημιουργούνται και αναφέρθηκαν και λόγω φτώχειας –η Γερμανία μάλιστα το ανέφερε και στην διεθνή αυτή συνδιάσκεψη- ότι υπάρχει πρόβλημα στην διατροφική αλυσίδα λόγω φτώχειας, κλιματικής αλλαγής, απώλειας βιοποικιλότητας και γόνιμης αγροτικής γης, εκμετάλλευσης φυσικών πόρων και άλλα γενικότερα θέματα. Τρεις είναι οι μεγάλες προκλήσεις: κλιματική αλλαγή, απώλεια βιοποικιλότητας, μείωση της διαθέσιμης αγροτικής γης που βάζει σε κίνδυνο την διατροφική ασφάλεια. Από την άλλη μεριά η παγκόσμια ημέρα εδάφους που ήταν προχθές, 5 του μήνα, του ΟΗΕ ήταν αφιερωμένη στην προστασία του εδάφους από την υφαλμύρωση και την προστασία από την ρύπανση. Το σύνθημα δηλαδή της εκστρατείας σε παγκόσμιο επίπεδο από τον ΟΗΕ σήμερα είναι: Σταματήστε την υφαλμύρωση, τονώστε την παραγωγή».
Γιατί τα λέω όλα αυτά;
Τα λέω γιατί η χρησιμότητα είναι πολύ μεγάλη στις σύγχρονες συνθήκες για την διατήρηση της αγροτικής γης και για αναπροσαρμογές οι οποίες πρέπει να γίνουν. Βέβαια, αυτό δεν αφορά μόνο το έδαφος, αφορά και την Μεσόγειο –αναφέρθηκαν και άλλοι συνάδελφοι- για την προστασία των ιχθυοαποθεμάτων, ειδικές οδηγίες και πολιτικές της Ε.Ε., κινδύνους οι οποίοι υπάρχουν καθώς η Μεσόγειος κινδυνεύει και είναι μια κλειστή θάλασσα που το νερό της ανανεώνεται κάθε 100 χρόνια.
Όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση από την άλλη μεριά, αναφέρθηκε και πριν, για την Πράσινη Συμφωνία και την Πράσινη Μετάβαση. Στο πλαίσιο αυτό στη δεκαετία βιοποικιλότητας που διανύουμε μέχρι το 2030, αναφέρθηκε συγκεκριμένα για τα διατροφικά ζητήματα, σχετικά με το πρόγραμμα «από το αγρόκτημα στο πιάτο». Αυτό όμως, το συγκεκριμένο πρόγραμμα, εκστρατεία να το πούμε, που συνδυάζει τη διατροφή με την προστασία της βιοποικιλότητας, βάζει και κάποια θέματα συγκεκριμένα, που πρέπει να υλοποιηθούν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο που ανακοινώθηκε η συγκεκριμένη στρατηγική το Μάιο του 2020, υπάρχουν πολλά θέματα, μεταξύ των οποίων και κάποιοι στόχοι για το 2030, τους οποίους δεν πρέπει να ξεχνάμε και δεν ξέρω, το Υπουργείο πώς το αντιμετωπίζει και τι προετοιμασία υπάρχει γι’ αυτό.
Παραδείγματος χάρη, την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας και αναφέρεται συγκεκριμένα σαν στόχος, το 25% της παραγωγής να είναι βιολογικά τρόφιμα, τη μείωση των λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων. Βάζει στόχο, αυτή η ευρωπαϊκή στρατηγική, μείωση 50% φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων, μέχρι το τέλος του 2030. Αυτό θέλει συγκεκριμένες πολιτικές και πάνω σε αυτό τι έχει γίνει. Θα ήθελα να ρωτήσω πώς προετοιμαζόμαστε εμείς εδώ για το συγκεκριμένο.
Θα κάνω κι ένα τελευταίο ερώτημα, κάτι που μπήκε και από την τελευταία συνδιάσκεψη του για την κλιματική αλλαγή, η κρίση που έγινε στη Γλασκόβη και οι συμφωνίες και οι πολιτικές, οι οποίες έχουν εγκριθεί, σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η εκστρατεία για τη μείωση του μεθανίου. Αυτό είναι κατά 30%, μέχρι το 2030. Τι προετοιμασία έχει γίνει από το Υπουργείο; Βέβαια, αυτό που θέλω να πω είναι πρόσφατο αλλά πρέπει να έχει ένα στόχο, μια προετοιμασία και πώς σκέφτεται το συγκεκριμένο Υπουργείο να το υλοποιήσει στην πράξη και στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, την προηγούμενη βδομάδα, συζητήσαμε για το εν λόγω ζήτημα, και τι εισηγήσεις υπάρχουν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θα ήθελα να κάνω κάποιες σκέψεις για το συγκεκριμένο και θέλω να μάθω πώς σκέφτεται η κυβέρνηση να το αντιμετωπίσει.
Σε επίκαιρη ερώτηση της Χαράς Καφαντάρη, βουλευτή Δυτικού Τομέα Αθήνας, αναπληρώτριας τομεάρχη Πολιτικής Προστασίας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, σχετικά με το νέο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ο αρμόδιος υπουργός κ. Στυλιανίδης δεν έδωσε σαφείς απαντήσεις.
Δεν απάντησε σχετικά με το νομοθετικό πλαίσιο του νόμου 4662/2020 και εάν θα επιφέρει τροποποιήσεις, καθώς ο νόμος είναι ανενεργός, χωρίς έκδοση κανονιστικών πράξεων εφαρμογής του.
Δεν ανέφερε αν θα γίνει απολογισμός της αντιπυρικής περιόδου, όπως οφείλεται, καθώς εκ του αποτελέσματος, ήταν μια «τραυματική» αντιπυρική περίοδος με 1,4 εκ στρέμματα καμένης γης.
Δεν απάντησε αν το νέο υπουργείο έχει οργανόγραμμα και ποιο είναι αυτό.
Αντίθετα, τοποθετήθηκε με γενικότητες…
Ανέλυσε για μια ακόμη φορά τα σχέδιά του για την Πολιτική Προστασία και τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες του.
Υπεραμύνθηκε υπέρ των δημόσιων φορέων, επιστημονικών και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχουν αξιοποιηθεί επαρκώς τα πορίσματά τους από τον μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας.
Όμως η Πολιτική Προστασία στη σημερινή εποχή, την εποχή της Κλιματικής Κρίσης, είναι μια σοβαρή υπόθεση. Κρίνονται η ανθεκτικότητα των συστημάτων, οι πολιτικές πρόληψης που είναι απαραίτητες, ενώ το αξιόλογο δυναμικό του πυροσβεστικού σώματος καλείται να ανταπεξέλθει στις νέες συνθήκες με ανάγκη κατάλληλης και διαρκούς εκπαίδευσης, με σύγχρονα μέσα, υλικοτεχνική υποδομή. Ο ρόλος της Επιστήμης και η ενσωμάτωση των δεδομένων της, μέσω των ερευνητικών ιδρυμάτων, είναι καθοριστικός. Αλλά η Κυβέρνηση Μητσοτάκη, για άλλα ενδιαφέρεται. Το φιλόδοξο πρόγραμμα Αιγίς, χωρίς το ανθρώπινο δυναμικό, μπορεί να καταλήξει σε άλλη μια «αγορά του αιώνα» …
Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ έχει καταθέσει έγκαιρα σχέδιο νόμου για τη «νέα» Πολιτική Προστασία, με επιστημονική και επιχειρησιακή δομή. Η συναίνεση που ζήτησε ο κ. Στυλιανίδης κατά τη συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης, επιτυγχάνεται με απολογισμό, αναγνώριση λαθών, διαφανείς διαδικασίες και σαφές νομοθετικό πλαίσιο, που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και την ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ.
H Χαρά Καφαντάρη Βουλευτής ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Β2 Δυτικού Τομέα Αθήνας Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος Αν. Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. ΣΥ.ΡΙΖ.Α., σήμερα 6.12.2021 στη συζήτηση της Επίκαιρης Ερώτησης με θέμα: «Νέο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας» στην ολομέλεια της βουλής
Ακολουθεί η Πρωτολογία και Δευτερολογία της Χαράς Καφαντάρη:
ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:
Πρωτολογία
Κύριε Υπουργέ, καλησπέρα. Χαίρομαι που μετά από σαράντα περίπου μέρες από την πρώτη κατάθεση της επίκαιρης ερώτησης βρισκόμαστε εδώ, στη Βουλή να συζητήσουμε το μείζον θέμα της πολιτικής προστασίας, που ειδικά σήμερα στις συνθήκες κλιματικής κρίσης είναι πάρα πολύ σοβαρό και σχετικά με τις πολιτικές πρόληψης, αλλά και σχετικά με την ανθεκτικότητα των συστημάτων.
Κύριε Υπουργέ, βγαίνουμε από μία αντιπυρική περίοδο ιδιαίτερα τραυματισμένοι με 1,4 εκατομμύρια στρέμματα γης να έχουν καεί στην αντιπυρική περίοδο και όλα αυτά έδειξαν, αν θέλετε, την ανεπάρκεια, την προχειρότητα, την κενού περιεχομένου επικοινωνία, θα έλεγα εγώ, της Κυβέρνησης Μητσοτάκη και του προκατόχου σας Υφυπουργού Πολιτικής Προστασίας σχετικά με την πολιτική προστασία και διαχείριση των κρίσεων. Δυστυχώς όμως αυτό το πνεύμα του προκατόχου σας στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών με τις συνέπειες που προανέφερα πραγματικά συνεχίζεται και σήμερα και συνεχίζεται και τώρα. Και βέβαια οι συνέπειες αυτής της πολιτικής είχαν και τις πλημμύρες, είχαν και όλα αυτά τα οποία βιώνουμε.
Όμως, η λογική των εκκενώσεων ακολουθήθηκε πάρα πολύ στη αντιπυρική περίοδο και στις δασικές πυρκαγιές. Είχε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Όμως, βλέπουμε ότι συνεχίζεται αυτή η λογική και φάνηκε και στην πυρκαγιά της Τήνου και στις πλημμύρες στην Ηλεία κ.λπ. Ακόμα και ο χειρισμός του «Μπάλου» στην Αττική με αυτή τη λογική ακριβώς έφερε αποτελέσματα και δείχνει ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά.
Υπάρχει απολογισμός της αντιπυρικής περιόδου, κύριε Υπουργέ; Η Κυβέρνηση Μητσοτάκη δύο χρόνια τώρα και στην περσινή αντιπυρική και φέτος, δεν παρουσίασε δημόσια έναν απολογισμό της αντιπυρικής περιόδου.
Επίσης, 1,4 στρέμματα δεν είναι λίγα που κάηκαν, όπως και οι συνέπειες του «Ιανού», της «Μήδειας», του «Μπάλου» κ.λπ. Βέβαια, να μην υπάρχουν θύματα. Θα ήθελα να πω, βέβαια, ότι η ανθρώπινη ζωή πάντα είναι πάνω απ’ όλα, αλλά αυτή η λογική που ακολουθήσατε είχε σαν συνέπεια την απώλεια βιοποικιλότητας και κάηκε δασική περιοχή ακόμα και με δύο μποφόρ.
Επίσης, παρατηρήσαμε μια υποβάθμιση του Πυροσβεστικού Σώματος. Όλα γίνονται από την πολιτική προστασία, από το Υπουργείο. Μάλιστα, παλιά, έχουμε ιστορία από τη δράση του Πυροσβεστικού Σώματος τόσες δεκαετίες, σε δύσκολες συνθήκες, χωρίς μέσα, να καταφέρνει μεγάλα αποτελέσματα.
Επίσης, ο προκάτοχός σας χρησιμοποίησε και έναν όρο εν μέσω αντιπυρικής, τον όρο «βασική αντιπυρική περίοδο» -αυτό δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο, βέβαια, είναι κάτι πολύ πρόχειρο- και μας είχε εξαγγείλει σε επίκαιρη ερώτηση που είχα καταθέσει εδώ και για παραγγελίες μέσων, για ελικόπτερα, για τράκτορες κ.λπ. Τα αποτελέσματα, όμως, έδειξαν άλλα πράγματα.
Με τον τελευταίο ανασχηματισμό δημιουργήθηκε το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με το προεδρικό διάταγμα 70. Μεταφέρεται αρμοδιότητα του Πυροσβεστικού Σώματος από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Οι υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επίσης μεταφέρονται στο καινούργιο Υπουργείο, διασπώντας την ενιαία πολιτική που χρειάζεται το κλίμα και βέβαια, κάποιες αρμοδιότητες από το Υπουργείο Μεταφορών. Εργαζόμενοι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα διευκολύνουν, θα εργάζονται και στα δύο Υπουργεία, όπως αναφέρεται, μέχρι το τέλος του 2022.
Είχατε ψηφίσει έναν νόμο -όχι εσείς, η Κυβέρνηση Μητσοτάκη- για την πολιτική προστασία που θα έλυνε όλα τα προβλήματα, τον ν. 4662/2020. Όμως, τέθηκε σε αδράνεια. Λειτούργησε η αντιπυρική περίοδος με νόμους του «Ξενοκράτη» και από την άλλη μεριά, επιλεκτικά χρησιμοποιήθηκαν κάποια άρθρα, το άρθρο 25 και το άρθρο 26, περί έκτακτης ανάγκης και ειδικής κινητοποίησης της πολιτικής προστασίας.
Ουσιαστικά, με την κατάσταση ειδικής κινητοποίησης, σε κάποιες περιοχές -δεκαοκτώ, οι οποίες μετά έγιναν είκοσι τρεις- μπήκαν εργολάβοι, έκαναν έργα κ.λπ.
Σας ρωτάω: Παρελήφθησαν τα έργα από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου σας, όποια έργα έγιναν; Υπάρχει, με βάση το άρθρο 42, η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου, η οποία προβλέπεται με τον νόμο;
Τα ερωτήματά μου είναι τρία. Πρώτα απ’ όλα, αν θα αλλάξτε το νομοθετικό πλαίσιο και τι νομοθετικές αλλαγές θα κάνετε στον νόμο, ώστε να αντιμετωπίζει τα προβλήματα.
Το οργανόγραμμα του Υπουργείου ποιο είναι, πραγματικά; Πόσοι υπηρετούν, αποσπασμένοι και μη; Και βέβαια, αν υπάρχουν αποσπασμένοι για μεγάλο χρονικό διάστημα από άλλες υπηρεσίες του Δημοσίου, αν επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό του Υπουργείου και αν τηρείται η νομοθεσία στο συγκεκριμένο.
ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:
Δευτερολογία
Κύριε Υπουργέ, φαντάζομαι στη δευτερολογία σας να απαντήσετε στα ερωτήματα που σας έθεσα για τις νομοθετικές πρωτοβουλίες, για το Υπουργείο, για τα θέματα του οργανογράμματος που πρέπει να έχει ένα νέο υπουργείο και για το προσωπικό του. Αλλά πρώτα απ’ όλα θα σας πω ότι είναι σωστός ο εθνικός διάλογος στο μείζον θέμα της κλιματικής κρίσης και της πολιτικής προστασίας, αλλά υπάρχει και μια βάση. Δεν αρχίζουμε από το μηδέν, κύριε Υπουργέ.
Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Είναι από τις πρώτες χώρες στην Ευρώπη μετά τη Συμφωνία των Παρισίων η χώρα μας και από το 2016 έχει σχέδια προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και περιφερειακά σχέδια. Άρα λοιπόν υπάρχει μια βάση που μπορούμε να συνεχίσουμε τον διάλογο και τέλος πάντων να γίνονται ενέργειες. Αυτό είναι το ζητούμενο.
Δεύτερον, αναφερθήκατε, νομίζω, σε Λισαβόνα και Βρυξέλλες όπου πήγατε και κάνατε κάποιες δηλώσεις. Πρώτα απ’ όλα για το Πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ το οποίο είναι αυτό που κατέθεσε και ο κύριος Πρωθυπουργός εδώ στην Ολομέλεια και το οποίο αφορά εξοπλισμούς πολιτικής προστασίας 2020-2028, παραγγελίες νέων μηχανολογικών μέσων, ζητήματα εναέριων μέσων, τεχνολογικού εξοπλισμού και όλα αυτά. Είναι καλά όλα αυτά, αλλά και ο ανθρώπινος παράγοντας και τέλος πάντων η ουσιαστική αναβάθμιση του Πυροσβεστικού Σώματος που εμείς κρίνουμε ότι υποβαθμίστηκε μετά τις τελευταίες πυρκαγιές, είναι ένα σοβαρό ζητούμενο.
Εδώ θα είμαι και πιο συγκεκριμένη. Αυτή τη στιγμή αναφερθήκατε σε δηλώσεις σας ότι θα φέρνουμε πυροσβέστες από τη Βόρεια Ευρώπη να έρχονται στην Ελλάδα όταν έχουμε τις πυρκαγιές και αντίστοιχα Έλληνες πυροσβέστες θα πηγαίνουν. Το λέω σωστά; Και αυτό βέβαια δεν θα γίνεται μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού, γιατί το ξέρετε καλά ότι ο ευρωπαϊκός μηχανισμός αφορά κυρίως εναέρια μέσα.
Εντάξει, αλλά θα γίνεται μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού αυτό; Μέχρι στιγμής δεν ισχύει, όμως, κάτι τέτοιο ή κάνω λάθος και είναι κάτι καινούργιο;
Άσχετα από αυτό, όμως, κύριε Υπουργέ, γιατί δεν εκπαιδεύετε ακόμα περισσότερο στις νέες τεχνολογίες το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος; Γιατί δεν δίνετε μια λύση σε μια σειρά εργαζομένων στο Πυροσβεστικό Σώμα, ώστε να έχουν και απασχόληση σε δωδεκάμηνη βάση;
Και ερχόμενη τώρα στο άλλο που αναφερθήκατε για τον Μπάλο και λέτε ότι θέλετε να κάνετε καινούργιες δομές, υπάρχουν δηλώσεις σας και για μετεωρολογικές υπηρεσίες στην Πολιτική Προστασία κλπ., γιατί υποτιμάτε τόσο πολύ τον δημόσιο τομέα, τα ερευνητικά ιδρύματα της χώρας, τα πανεπιστήμια; Υπάρχει μια σημαντική βάση, πάνω στην οποία μπορούμε να προχωρήσουμε.
Αυτήν τη στιγμή εγώ θα σας αναφέρω την ΕΜΥ, η οποία έχει μια σειρά μετεωρολογικούς και γεωφυσικούς σταθμούς, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιηθούν. Θα αναφερθώ στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών που έχει και συγκεκριμένα προγράμματα, τα οποία δεν χρησιμοποιήθηκαν στην αντιπυρική περίοδο, παραδείγματος χάριν το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», το οποίο δίνει και μέσω δορυφόρων συγκεκριμένα στοιχεία για την εξάπλωση μιας πυρκαγιάς κ.λπ..
Γιατί υποτιμάτε -επιτρέψτε μου την έκφραση- τον δημόσιο τομέα και πάτε να δημιουργήσετε καινούργιες δομές; Στο κάτω κάτω υπάρχει και μέσα στον ν. 4662 άρθρο το οποίο μιλάει για δημιουργία ενός επιστημονικού φορέα ή επιτροπής να το πω καλύτερα, στην οποία θα συμμετέχουν από εκπαιδευτικά ιδρύματα, ειδικοί επιστήμονες κ.λπ.. Προχωρείτε σε κάτι τέτοιο;
Δηλαδή, το θέμα είναι να δημιουργήσουμε καινούργιες δομές ή να αξιοποιήσουμε και να αναβαθμίσουμε ήδη τις δημόσιες δομές, ιδρύματα, επιστημονικά όπως είπα, πανεπιστήμια, επιστημονικούς φορείς και να χρησιμοποιήσουμε τη γνώση για το μείζον που θέλουμε;
Φοβάμαι ότι κάπου αλλού… Αν έχω καταλάβει καλά, η δημιουργία νέων δομών, όπως αναφερθήκατε, αν θέλετε, σε δηλώσεις σας κ.λπ., μάλλον πάνε να δημιουργήσουν καινούργια κατάσταση, καινούργιους θεσμούς, πιθανόν για καινούργιες προσλήψεις, τοποθετήσεις «αρίστων» και διάφορα τέτοια.
Προς τον κ. Υπουργό Κλιματική Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
ΘΕΜΑ: Ανάγκη αλλαγής πολιτικής στον σχεδιασμό αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών.
Οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν ένα μεγάλο παράγοντα καταστροφής και υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Οι δασικές πυρκαγιές απειλούν ολόκληρο τον πλανήτη και τα ειδησεογραφικά πρακτορεία μεταδίδουν ειδήσεις και εικόνες από πολλές περιοχές. Την μια οι ανταποκρίσεις αφορούν την Καλιφόρνια, την άλλη την Πορτογαλία, την Αυστραλία, την Αμαζονία της Βραζιλίας και Βολιβίας, την Ιταλία, την Σιβηρία, το Κογκό κλπ. Το κόστος αντιμετώπισης τέτοιων φαινομένων είναι πολύ μεγάλο, και οι απώλειες ιδιωτικών περιουσιών και δημόσιων αγαθών τεράστιες που δεν είναι εύκολο και να αποτιμηθούν. Δασικές πυρκαγιές σημειώθηκαν ακόμα και πριν την εμφάνιση του ανθρώπου στην επιφάνεια της γης. Τα τελευταία χρόνια εντάθηκαν ακόμα περισσότερο λόγω της κλιματικής αλλαγής που αυξάνει την ένταση και την σφοδρότητα τέτοιων φαινομένων. Ακόμα και οι συνέπειες από την κλιματική αλλαγή, όπως αύξηση της θερμοκρασία και ξηρασία, ενισχύουν, ακόμη περαιτέρω, την εμφάνιση ακραίων φαινομένων και σφοδρών δασικών πυρκαγιών.
Οι δασικές πυρκαγιές, και ιδιαίτερα στα τροπικά δάση, εντάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Μόνο το 2019 πάνω από 40.000 μεγάλες πυρκαγιές κατέκαυσαν περισσότερα από 9.000.000 στρέμματα τροπικού δάσους σε περιοχές του Αμαζονίου σε χώρες της Ν. Αμερικής (Βραζιλία, Βολιβία, Περού και Παραγουάη). Την ίδια εποχή, άλλες 10.000 φωτιές σημειώθηκαν στην δάση της τροπικής Αφρικής, ενώ με την έλευση της άνοιξης στο νότιο ημισφαίριο, η Αυστραλία γνώρισε σημαντικές καταστροφές. Δυστυχώς, οι συνέπειες από τέτοιες φυσικές καταστροφές είναι πολύ σημαντικές και έχουν επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Με εργασία που δημοσιεύεται σε αναγνωρισμένο επιστημονικό περιοδικό, επιστήμονες διαπιστώνουν ότι, τελικά, τα τροπικά δάση της Βραζιλίας εκπέμπουν περίπου 20% περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από όσο απορρόφησαν την προηγούμενη δεκαετία.[1]
Η Ευρώπη δεν έμεινε αλώβητη. Οι καταστροφικές δασικές πυρκαγιές, συνηθισμένο φαινόμενο στην Νότια Ευρώπη (Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα και Βαλκανικές χώρες), έφτασαν στα βόρεια, με την Σουηδία να γνωρίζει το 2018 την καταστροφική μανία τους. Η χώρα, για να αντιμετωπίσει την κατάσταση αυτή αναγκάστηκε να ζητήσει βοήθεια, με αποτέλεσμα την ενεργοποίηση του μηχανισμού βοήθειας της Ε.Ε.
Η Ελλάδα γνωρίζει μεγάλες καταστροφές από τις δασικές πυρκαγιές. Κάθε χρόνο καταγράφονται χιλιάδες «συμβάντα»[2], όπως καταγράφονται στα ανοικτά δεδομένα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του Πυροσβεστικού Σώματος.
ΠΙΝΑΚΑΣ 1
ΕΤΟΣ
Αγροτοδασικές πυρκαγιές
Καμένη Έκταση σε στρέμματα
2010
8179
150798.80
2011
11144
346802.70
2012
10458
346802.70
2013
10196
270919.10
2014
6834
193192.33
2015
8118
170858.34
2016
10263
420012.09
2017
10356
231322.50
2018
8600
193816.27
2019
9500
162758.45
2020
11799
222154.52
Σύμφωνα με το Αστεροσκοπείο Αθηνών, το διάστημα 2000-2021 έχουν καταγραφεί, συνολικά πάνω από 115.000 δασικές και αγροτοδασικές πυρκαγιές η, δε, συνολική καμένη έκταση ανέρχεται σε 7.790.890 στρέμματα[3].
Η ετήσια έκθεση της Ε.Ε[4]. εκφράζει την ανησυχία της και επισημαίνει ότι, η «κλιματική αλλαγή εξακολούθησε να επηρεάζει τη διάρκεια και την ένταση του κινδύνου πυρκαγιών στην Ευρώπη».
Τα προειδοποιητικά σήματα είναι πολλά, ενώ, και η «μετανάστευση» των δασικών πυρκαγιών προς Βορράν, είναι πλέον ανησυχητική. Επιστήμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο εκφράζουν την ανησυχία τους γιατί οι δασικές πυρκαγιές αναμένεται να είναι υψηλής επικινδυνότητας απειλή για την χώρα τους, λόγω της κλιματικής αλλαγής. Το ΝΟΟ[5], αναλύοντας στοιχεία από τους δορυφόρους του, διαπίστωσε ότι, η εποχή των πυρκαγιών στην Σιβηρία, άρχισε φέτος νωρίτερα[6].
Η Ελλάδα, το 2020, γνώρισε τον μεγαλύτερο αριθμό πυρκαγιών, μέχρι σήμερα, δεκαετίας, όπως διαπιστώνεται και στο παρακάτω διάγραμμα.
Οι μισές πυρκαγιές του 2020 (49,2%) εκδηλώθηκαν σε δάση ή δασικές εκτάσεις, ενώ, οι υπόλοιπες σημειώθηκαν σε αγροτικές (25%) και εκτάσεις χαμηλής βλάστησης (24%)[7]. Η άνοδος στο πλήθος των συμβάντων είναι σαφής. Το συμπέρασμα το οποίο αβίαστα βγαίνει είναι ότι, χρειάζεται αλλαγή στην νοοτροπία στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών. Η λέξη κλειδί είναι ΠΡΟΛΗΨΗ.
Δυστυχώς, η πρόσφατη εμπειρία από την μεγάλες πυρκαγιές του καλοκαιριού έδειξαν ότι, η Ελλάδα συνεχίζει να πλήττεται από μεγάλες ή μικρές πυρκαγιές. Το δε 2021 φαίνεται ότι θα ξεπεραστούν οι αριθμητικές επιδόσεις του προηγούμενου έτους. Για παράδειγμα το πλήθος των συμβάντων που σημειώθηκαν νωρίς έδειξαν τις διαθέσεις. Μόνο κατά τον Απρίλιο του 2021 σημειώθηκαν πάνω από 1400 μικρές ή μεγάλες πυρκαγιές με σημαντικές καταστροφές, όσον αφορά τις καμένες εκτάσεις. Στο ξεκίνημα της αντιπυρικής περιόδου το 2021 σημειώθηκε η μεγάλη πυρκαγιά στα Γεράνεια Όρη Κορινθίας-Αττικής. Μια πυρκαγιά που ανήκει στο 1% των μεγαλύτερων πυρκαγιών, όσον αφορά την καμένη δασική έκταση, ξεπερνώντας ακόμα και τις μεγάλες πυρκαγιές του 2007 στην Πελοπόννησο[8].
Η αντιπυρική περίοδος που τελείωσε την 31.10.2021, κατατάσσει την χώρα μας στην 1η θέση ως προς την καταστροφικότητα των πυρκαγιών. Αποδεικνύεται περίτρανα ότι, η δασική προστασία δεν αναγνωρίζει ούτε «βασική» αντιπυρική περίοδο, ούτε μέσα, ιδιαίτερα εναέρια, που έρχονται εκ των υστέρων, ενάμιση μήνα μετά την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, ούτε με έκτακτες συσκέψεις μετά την καταστροφή, απλά για επικοινωνιακούς λόγους ή με σχέδια επί χάρτου, που αποδεικνύονται εκ του αποτελέσματος, αναποτελεσματικά. Η κλιματική αλλαγή, σε παγκόσμιο επίπεδο, οξύνει την σφοδρότητα και συχνότητα και των δασικών πυρκαγιών, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν άλλοθι για την κάλυψη της άρνησης της πραγματικότητας και των ευθυνών του κράτους.
Πρέπει να τονιστεί, όμως, ότι η λήξη της αντιπυρικής περιόδου, δεν σημαίνει και την λήξη των δασικών πυρκαγιών. Σύμφωνα με τον επίσημο λογαριασμό του Π.Σ. στο twitter, τις πρώτες 2 εβδομάδες του Νοεμβρίου καταγράφηκαν πάνω από 440 δασικές πυρκαγιές! Επιπρόσθετα, το Πυροσβεστικό Σώμα αντιμετώπισε, επιτυχώς, μεγάλη πυρκαγιά στο νησί της Τήνου, που ξέσπασε την 20.11.2021[9]. Η πυρκαγιά, βεβαίως, αντιμετωπίστηκε επιτυχώς, αφού, ενισχύθηκαν οι τοπικές δυνάμεις του Π.Σ. με αποστολές από την Άνδρο και την Αττική[10].
Η αντιμετώπιση των πυρκαγιών δεν είναι μόνο η καταστολή και τα σχετικά, προς διανομή κονδύλια, πρέπει κύρια, να κατευθύνονται στην Πρόληψη. Αυτό σημαίνει παρεμβάσεις και εκτεταμένες αλλαγές σε οργάνωση, διαδικασίες και συστήματα, χρησιμοποίηση μοντέλων επιχειρησιακής προσομοίωσης, εκπαίδευση μόνιμου και εποχικού προσωπικού, καλύτερος συντονισμός της Διοίκησης και των εμπλεκόμενων φορέων, χρήση νέων τεχνολογιών. Ακόμα χρειάζεται διαρκής ενημέρωση για τις πολιτικές και επιστημονικές εξελίξεις και κατάλληλη αναπροσαρμογή των σχεδιασμών επί χάρτου.
Πρόληψη σημαίνει:
· Διερεύνηση αιτιών και ανάλυση στατιστικών
· Ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών
· Νομοθετικά μέτρα
· Διαχείριση του Δάσους (το 90% των ελληνικών δασών δεν έχουν διαχειριστικά σχέδια)
· Αντιπυρικός (προκατασταλτικός) σχεδιασμός
· Προκατασταλτικά έργα (αντιπυρικές ζώνες, δεξαμενές, δασικοί δρόμοι κ.α)
· Σύστημα εκτίμησης κινδύνου
· Περιπολίες στα δάση
· Συστήματα εντοπισμού πυρκαγιών από το έδαφος, αέρα και διάστημα με χρήση σύγχρονης τεχνολογίας.
Επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, εκπονήθηκε Εθνική στρατηγική για τα Δάση, εκδόθηκε ΚΥΑ για συνεργασία Δασικών Υπηρεσιών και Πυροσβεστικής και σχέδιο πρόληψης δασικών πυρκαγιών με προσλήψεις δασολόγων και δασοπόνων. Επίσης «έτρεξε» πρόγραμμα του ΟΑΕΔ για κοινωφελή εργασία στα Δάση. Όλα αυτά σταμάτησαν επί Ν Δημοκρατίας .
Δεδομένου ότι,
Ø Ο πολυδιαφημισμένος νόμος 4662/2020, περί αναδιάρθρωσης του ΠΣ και της ΠΠ, βρίσκεται σε αδράνεια. Η κυβέρνηση, αξιοποιώντας και σ’ αυτό το σημείο την πανδημία, ανέστειλε την εφαρμογή του Ν. 4462/20 με ΠΝΠ του Μαρτίου 2020 και δεν εξέδωσε εδώ και ένα χρόνο τις κανονιστικές διαστάσεις, που απαιτούνται. Σήμερα, η αντιπυρική περίοδος σχεδιάζεται με νόμους του 2003 και πεπαλαιωμένα σχέδια.
Ø Απεδείχθη η παντελής έλλειψη σχεδίων ΠΡΟΛΗΨΗΣ, βασικό στάδιο της Πολιτικής Προστασίας. Εκ των υστέρων, μεσούσης της αντιπυρικής, ανακοινώθηκε επικοινωνιακά, παρουσία του κ. Μητσοτάκη, το σχέδιο Δρυάδες για 18 περιοχές της Αττικής (αργότερα έγιναν 23), σε περιοχές μείξης δάσους και οικιστικού ιστού. Τα «απομεινάρια» της Μήδειας (Φεβρουάριος 2021), κομμένα δένδρα και βιομάζα δεν είχαν συλλεγεί αυξάνοντας τον κίνδυνο ανάφλεξης, ειδικά σε υψηλές θερμοκρασίες καύσωνα.
Ø Καθημερινά, σχεδόν, δημοσιεύονται επιστημονικές παρατηρήσεις και άρθρα τα οποία προσθέτουν νέα δεδομένα στην πορεία ενίσχυσης της κλιματικής αλλαγής και της παγκόσμιας υπερθέρμανσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η τελευταία ανακοίνωση του ΝΟΟΑ[11] για την παγκόσμια μέση θερμοκρασία που καταγράφηκε κατά τον μήνα Οκτώβριο[12].
Ø Η ΕΕ στην νέα Δασική Στρατηγική διαπιστώνει ότι, «οι ζώνες βλάστησης της Ευρώπης έχουν αρχίσει να μετατοπίζονται προς τα πάνω και βορείως, προκαλώντας τον μετασχηματισμό των δασικών οικοσυστημάτων στις περισσότερες περιοχές. Αυτό σημαίνει ότι πολύ λίγα δάση είτε, δεν θα επηρεαστούν σοβαρά από την κλιματική αλλαγή είτε, δεν θα απαιτήσουν άμεση διαχειριστική δράση για να μειωθεί η τρωτότητά τους στην κλιματική αλλαγή.
Ø Μπορεί η κλιματική αλλαγή να ενισχύει ακραία φαινόμενα, ωστόσο μια ευνομούμενη Πολιτεία οφείλει έγκαιρα να προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα. Προσαρμόζοντας τις υποδομές, δημιουργώντας συνθήκες ανθεκτικότητας, υλοποιώντας πολιτικές ΠΡΟΛΗΨΗΣ και μηχανισμό αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών σε ετοιμότητα, αλλά, και σχέδιο βραχείας και μακράς αποκατάστασης των περιοχών που πλήττονται.
Ø Η νέα Δασική Στρατηγική της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020[13] ορίζει σαφώς ότι, «η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή απαιτεί επίσης επενδύσεις στην πρόληψη καταστροφών, την ετοιμότητα, την αντίδραση και την αποκατάσταση των δασών μετά από καταστροφές».
Ø Η διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος είναι ευθύνη απέναντι στις ερχόμενες γενεές και τον Πλανήτη γενικότερα, που υφίσταται τις συνέπειες της επελαύνουσας Κλιματικής Κρίσης.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1.Τί μέτρα άμεσης απόδοσης πρόκειται να ληφθούν και ποιο το χρονοδιάγραμμα, ώστε να εκδοθούν τα αναγκαία σχέδια αποτελεσματικήςπρόληψης και αντιμετώπισηςφυσικών καταστροφών, αφού τα υπάρχοντα (ΔΡΥΑΔΕΣ, ΙΟΛΑΟΣ κλπ) κρίθηκαν ανεπαρκή;
2.Τί μέτρα άμεσης απόδοσης πρόκειται να ληφθούν και ποιο το χρονοδιάγραμμα, ώστε να ανανεωθεί το υπάρχον νομικό πλαίσιο λειτουργίας της Πολιτικής Προστασίας και να μην λειτουργεί πλέον με παρωχημένα σχέδια περασμένων δεκαετιών;
3.Πέραν του εξαγγελθέντος προγράμματος ΑΙΓΙΣ, που αφορά εξοπλισμό Πολιτικής Προστασίας2020-2023, θα κατευθυνθούν πόροι για κάλυψη αυξημένων αναγκών σε προσωπικό, καθώςκαι σε επενδύσεις στην πρόληψη καταστροφών, στην ετοιμότητα, αντίδρασηκαι αποκατάσταση δασών μετά από καταστροφές;
«Η φετινή παγκόσμια ημέρα εδάφους είναι αφιερωμένη στην προστασία του εδάφους από την υφαλμύριση και την προστασία από την ρύπανση», τόνισε σε δήλωσή της η Χ. Καφαντάρη, βουλευτής Δ. Αθήνας του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ
Η Χαρά Καφαντάρη βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, αναπληρώτρια τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας και αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, δήλωσε:
Η 5η Δεκεμβρίου έχει οριστεί από τον ΟΗΕ σαν ημέρα του εδάφους. Το έδαφος είναι μη ανανεώσιμος φυσικός πόρος, εξαιρετικά σημαντικός για την διατήρηση της ζωής στον πλανήτη μας. Το υγιές γόνιμο έδαφος είναι εκείνο που διασφαλίζει τις διατροφικές ανάγκες της ανθρωπότητας, διατηρεί τα δάση και βοηθά την ανάπτυξη της βιοποικιλότητας. Ακόμα, το έδαφος ρυθμίζει την διαθέσιμη ποσότητα και ποιότητα του νερού, παρέχει χρήσιμες πρώτες ύλες και συμμετέχει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με την απορρόφηση αέριων ρύπων.
Η φετινή παγκόσμια ημέρα εδάφους είναι αφιερωμένη στην προστασία του εδάφους από την υφαλμύριση και την προστασία από την ρύπανση. Το σύνθημα της εκστρατείας του ΟΗΕ είναι χαρακτηριστικό: «Σταματήστε την υφαλμύριση, τονώστε την παραγωγή».
Οι απειλές είναι ιδιαίτερα έντονες στην Μεσόγειο αφού, η περιοχή έχει επιβαρυνθεί από την, αρχαιοτάτων χρόνων, εντατική καλλιέργεια και την μείωση των βροχοπτώσεων. Το ξεχωριστό μεσογειακό κλίμα της περιοχής και η απελαύνουσα κλιματική αλλαγή, παράλληλα με φαινόμενα ερημοποίησης, επιβαρύνουν ακόμα περαιτέρω την κατάσταση. Η λήψη άμεσων μέτρων και πρωτοβουλιών για την ανάσχεση του δυσμενούς αυτού φαινομένου, κρίνεται αναγκαία.
Η Χαρά Καφαντάρη, Βουλευτής ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Β2 Δυτικού Τομέα Αθήνας, Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος, Αν. Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Π-Σ. τοποθετήθηκε στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Προστασία Περιβάλλοντος, στις 03.12.2021 με,Θέμα: Συζήτηση σχετικά με την Έκθεση για τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου.
Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτησή :
ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:
Κυρία Πρόεδρε ευχαριστώ.
Είναι μία σημαντική συζήτηση αυτή που κάνουμε σήμερα. Ευχαριστούμε και την κυρία Σπυράκη για την παρουσία της και την εισήγησή της.
Αυτό το οποίο θέλω να τονίσω, αν και ελέχθη, είναι ότι συνδέουμε την κλιματική κρίση με το διοξείδιο του άνθρακα, ενώ από χρόνια είναι γνωστό ότι το μεθάνιο είναι ένα από τα πολύ σημαντικά αέρια του θερμοκηπίου και είναι πιο επικίνδυνο από το διοξείδιο του άνθρακα, 27 φορές αναφέρθηκε. Είναι, λοιπόν, πολύ επικίνδυνο και οι κύριες πηγές εκπομπών μεθανίου είναι οι ανθρωπογενείς παράγοντες, η γεωργία, η κτηνοτροφία και οι παράνομες χωματερές και δεν πρέπει αυτό καθόλου να το ξεχνάμε.
Το βιοαέριο, μεθάνιο όπως λέγεται, προέρχεται από, επειδή αναφέρθηκε και εισηγητικά, διεργασίες βακτηριδίων κατά τη βιοδιάσπαση οργανικών ενώσεων κάτω από αναερόβιες συνθήκες. Πρόκειται, δηλαδή, για αναερόβια χώνεψη βιομάζας.
Θα ξεκινήσω με το βιοαέριο πριν τοποθετηθώ γενικότερα. Η χρήση του βιοαερίου, που αναφερθήκατε και η κυρία Πρόεδρος και εσείς κυρία Σπυράκη, είναι διαδεδομένη πολλά χρόνια πριν, ακόμα και στην Αφρική και στην Ασία σε επίπεδο οικογενειακής κλίμακας, εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αυστραλία όπου έχουμε μεγάλες μονάδες παραγωγής βιοαερίου αποκεντρωμένες, σε επίπεδο λίγων αγροκτημάτων και δήμων. Πρέπει, επίσης, να πούμε ότι το βιοαέριο κινεί ακόμα και λεωφορεία. Αυτό συμβαίνει στις σκανδιναβικές χώρες κυρίως, ενώ στη Δανία κυριαρχεί το μοντέλο κεντρικού συστήματος χώνευσης στο κέντρο της πόλης, όπου συγκεντρώνονται τα απόβλητα μιας ευρύτερης τοποθεσίας.
Πάνω σ’ αυτό θα ήθελα να πω ότι έχω κάποια παλιά στοιχεία του ΚΑΠΕ, σύμφωνα με τα οποία από το 2007 λειτουργούσαν μόνο δεκαπέντε μονάδες παραγωγής βιοαερίου στην Ελλάδα.
Θα ήθελα, όμως, να πω ότι υπάρχει και μια προκατάληψη και μία έλλειψη ενημέρωσης. Όταν γίνεται μία προσπάθεια να εγκατασταθεί μία τέτοια μονάδα, εάν δεν είναι η τοπική κοινωνία σωστά ενημερωμένη, κυκλοφορούν διάφορες απόψεις οι οποίες, επιτρέψτε μου να πω, ότι δεν έχουν και επιστημονική βάση.
Το πλεονέκτημα του βιοαερίου είναι σημαντικά γιατί μειώνονται οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Τα οργανικά υλικά και η βιομάζα που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του έχουν ήδη δεσμεύσει, μέσω της θρέψης και της πέψης, διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρ
Με την έννοια αυτή, δεν προστίθενται νέες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου, που θα προέρχονταν από την καύση ποσοτήτων συμβατικών καυσίμων. Δηλαδή, μπορούμε να πούμε ότι γίνεται με το βιοαέριο ανακύκλωση του διοξειδίου του άνθρακα, το οποίο, υπάρχει στην ατμόσφαιρα.
Θα συμφωνήσω με αυτό που ελέχθη, ότι οι συνθήκες και ό,τι υπογράφεται σε διεθνείς συνδιασκέψεις από την COP μέχρι και τη Συμφωνία του μεθανίου, δεν είναι δεσμευτικές συμφωνίες. Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα. Απλώς, θα υπενθυμίσω πόσα χρόνια ακούμε για τα 100 δις, τα οποία – αυτή η απόφαση υπάρχει σε κάθε COP- θα δοθούν στις αναπτυσσόμενες χώρες για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή και κατά πόσο προχωράει αυτό.
Τώρα, όπως αναφέρθηκε για το μεθάνιο εκπέμπεται από ανθρωπογενείς πηγές και κυρίως από τη γεωργία, την κτηνοτροφία, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τη μεταφορά φυσικού αερίου και τη διαχείριση απορριμμάτων.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) των ΗΠΑ, που δημοσιεύτηκε το 2019. Από το 2008, με την έντονη διαδικασία εξόρυξης μεταφοράς διανομής φυσικού αερίου, ιδιαίτερα το σχιστολιθικό αέριο των Ηνωμένων Πολιτειών, οι εκπομπές μεθανίου στην ατμόσφαιρα πολλαπλασιάστηκαν. Τότε, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, τόνισαν ότι πρέπει να μειωθούν οι εκπομπές. Η μείωση κατά 30%, αναμένεται να μειώσει την υπερθέρμανση του πλανήτη περίπου 0,3 βαθμούς, βοηθώντας έτσι στη διατήρηση του στόχου για τον 1,5 βαθμό στο τέλος του αιώνα.
Θα έλεγα τώρα ότι κατά ευτυχή συγκυρία με τη συνεδρίαση της Επιτροπής μας, η Eurostat δημοσίευσε, κυρία Πρόεδρε, για πρώτη φορά στις 29/11/2020, τις προβλέψεις της για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου του 4ου τριμήνου του 2021, που μας δίνει και νεότερα στοιχεία για τη μετά Lockdown εποχή της πορείας των εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως είναι κατανοητό οι επεμβάσεις στις φυσικές πηγές εκπομπών μεθανίου είναι αδύνατη. Άρα, η πρωτοβουλία για τη μείωση των εκπομπών πρέπει να στραφεί σε ανθρωπογενείς τομείς.
Κυρία Πρόεδρε, θα καταθέσω τη δημοσίευση «Eurostat releases for the first time estimates of quarterly EU greenhouse gas emissions» για να τη δουν και οι συνάδελφοι.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Υπουργείο Ενέργειας, ήδη, έχει εκδώσει οδηγίες για μείωση των εκπομπών, για την επιθεώρηση και επισκευή χιλιομέτρων αγωγών φυσικού αερίου. Αναφέρεται, μάλιστα, ότι στην πόλη της Βοστόνης, με πληθυσμό γύρω στους 700.000 κατοίκους, οι διαρροές μεθανίου στο αστικό δίκτυο ετησίως ανέρχονται σε 49.000 τόνους. Και βέβαια σημαντική πρωτοβουλία κατάθεσης νέων κανονισμών για τη μείωση ποσοτήτων μεθανίου, που οδηγούνται για καύση στον πυρσό στις νέες εγκαταστάσεις.
Έρχομαι τώρα και στα δικά μας. Η διαχείριση των απορριμμάτων και των λυμάτων έχει ιδιαίτερη σημασία ειδικά για τη χώρα μας. Όπως προβλέπεται στην Έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στρατηγική μείωσης εκπομπών μεθανίου, προβλέπεται το τέλος της χρηματοδότησης καύσης απορριμμάτων, ενώ προωθούνται πολιτικές για εφαρμογές και πρακτικές κυκλικής οικονομίας, ξεχωριστής συλλογής βιοαποδομήσιμων υλικών και αναερόβια χώνεψη για παραγωγή βιομεθανίου και εδαφοβελτιωτικών.
Κυρία Πρόεδρε, αυτό που ακολουθεί η κυβέρνηση, όμως, στη χώρα μας τώρα και τα σχέδια διαχείρισης απορριμμάτων, ο σχεδιασμός για τη διαχείριση απορριμμάτων και ο περιφερειακός σχεδιασμός στην Αττική, είναι σε αντίθεση με όλα αυτά. Προωθείται η καύση απορριμμάτων, ενώ δεν αξιοποιείται η νομοθεσία, η οποία υπάρχει από το 2019 και για την κυκλική οικονομία. Αυτό είναι πάρα πολύ σοβαρό και δεν ξέρω κατά πόσο μπορεί να προχωρήσει με την ευρωπαϊκή λογική, γιατί είναι ακριβώς αντίθετη και με αυτά που είπα και με αυτά που προτείνει και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τώρα θα ήθελα να αναφερθώ, σχετικά με την γεωργία και την κτηνοτροφία.
Για την κτηνοτροφία, θα έλεγα και το εξής. Ο παραδοσιακός τρόπος μέχρι σήμερα, αν θέλετε και το ζήτημα της νομαδικής κτηνοτροφίας, είναι ένα ζήτημα.
Μήπως πρέπει να προχωρήσουμε σε μορφές περαιτέρω σταβλισμένης κτηνοτροφίας, που έχει σαν αποτέλεσμα, μικρότερες εκπομπές μεθανίου;
Αυτό, είναι ένα ζήτημα, το οποίο συζητιέται ευρύτερα.
Αναφερθήκαμε στις νέες τεχνικές και στις επιστημονικές προτάσεις. Πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες για τη χρήση των νέων τεχνολογιών και αύξηση της αξιοποίησης των νέων τεχνικών και επιστημονικών προτάσεων, η προώθηση τεχνικών, όπως η καύση σε ατμόσφαιρα οξυγόνου ή η καταλυτική καύση φυσικού αερίου, αυξάνουν τόσο την ενεργειακή απόδοση, όσο και μειώνουν τις εκπομπές μεθανίου.
Το τελευταίο που θέλω να αναφέρω και να κάνω ερώτημα στην κυρία Σπυράκη. Που συμβαδίζει η παραγωγή ενέργειας από φυσικό αέριο ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα μας και η ποσότητα του φυσικού αερίου είναι σε ποσοστό 55% στο μείγμα ενέργειας, όταν μιλάμε αυτή τη στιγμή και για θέματα μείωσης του μεθανίου και για δεσμευτικές συνθήκες και τα λοιπά. Ναι μεν, προχωράμε, σε μία βίαιη απολιγνητοποίηση στις περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης, χωρίς πρόγραμμα, χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη και επιτρέψτε μου να πω ότι η μεταλιγνιτική εποχή και η πράσινη μετάβαση, να συμπαρασύρει όλους και την ίδια στιγμή έχουμε το φυσικό αέριο, το οποίο όπως γνωρίζετε και η κυρία Σπυράκη το γνωρίζει και λόγω ειδικότητας, είναι ένα ορυκτό καύσιμο.
Δεν έχω κάτι άλλο να πω και συγνώμη αν είπα πολλά.
H Χαρά Καφαντάρη Βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Αναπληρώτρια Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής στις 30.11.2021, σε τοποθέτησή της για το σ/ν του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων :Στρατηγικές επενδύσεις και βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος μέσω της επιτάχυνσης διαδικασιών στις ιδιωτικές και στρατηγικές επενδύσεις και δημιουργία πλαισίου για τις εταιρείες τεχνοβλαστούς αναφέρθηκε:
Στο ότι η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη βρίσκεται σε άμυνα αλλά και σε πανικό καταθέτοντας μια τροπολογία ως μια απέλπιδα προσπάθεια να συγκαλύψει παρατυπίες σχετικά με τη λίστα Πέτσα.
Στο ότι η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη έχει, πολλάκις, ως σλόγκαν το«η Ν.Δ θέλει επενδύσεις, ενώ ο Σύριζα δεν θέλει» όμως για παράδειγμα δυόμιση χρόνια ακόμα το Ελληνικό είναι σε μια στασιμότητα.
Στο ότι επί κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2018 η χώρα μας είχε ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων.
Στο ότι ένας αναπτυξιακός νόμος από μόνος τους δεν αποτρέπει την ύφεση. Απλά σηματοδοτεί εξελίξεις και μπορεί να δώσει μια επενδυτική ώθηση. Δεν θεοποιούμε τις επενδύσεις.
Στο ότι από το 2010 -2015, περίοδο διακυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας και τότε ΠΑΣΟΚ είχαμε μια άνεργη ανάπτυξη, έργα που δεν ολοκλήρωθηκαν ενώ τα χαρακτηριστικά τους κύρια ήταν επενδύσεις σε μαρίνες, σε φωτοβολταϊκά κ.ά.
Στο ότι ένας αναπτυξιακός νόμος πρέπει να εντάσσεται σε μια ολική αναπτυξιακή πολιτική, να δίνει θέσεις εργασίας, και να προκύπτει όφελος στην τοπική κοινωνία και όχι μόνο κέρδος για τον επενδυτή.
Στην περίοδο της κλιματικής κρίσης που διανύουμε ένας αναπτυξιακός νόμος πρέπει να εντάσσεται και στη λογική της δίκαιης πράσινης μετάβασης.
Στο ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ κατά την τροποποίηση του νόμου το 2019 είχε ως κεντρική ιδέα την παροχή να προσελκύσει επενδύσεις σε κλάδους και τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας όπως την καινοτομία, την μεταποίηση, τις νεοφυείς επιχειρήσεις.
Στο ότι η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη τροποποιεί νόμους με συγκεντροποίηση και υποκειμενισμό, χωρίς έλεγχο, χωρίς κριτήρια, χωρίς κανόνες, χωρίς διαφάνεια, χωρίς τη συμμετοχή της κοινωνίας.
Στο ότι η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη θεωρεί το περιβάλλον εμπόδιο για αυτό και οι περιβαλλοντικές και πολεοδομικές παρεκκλίσεις..
Στο ότι η κυβέρνηση του κ .Μητσοτάκη καταργεί τελικά την προϋπόθεση το επενδυτικό σχέδιο να εντάσσεται στη λογική εθνικής αναπτυξιακής στρατηγικής.
Στο ότι το νομοσχέδιο χαρακτηρίζεται από μια περιπτωσιολογία για μελλοντικές εξυπηρετήσεις σε φίλους και «αρίστους».
Κατ’ αρχάς αφού ευχαριστήσουμε τους προσκεκλημένους για τις τοποθετήσεις τους και το παράδειγμά τους. Το παράδειγμα δράσης είναι ένα έναυσμα για μεγαλύτερη δραστηριοποίηση προστασίας της Μεσογείου, της κοινής μας θάλασσας, η οποία όπως όλοι γνωρίζουμε είναι μια κλειστή θάλασσα, της οποίας τα ύδατα ανανεώνονται κάθε 100 χρόνια. Από αυτό και μόνο καταλαβαίνουμε τη σημασία που έχει η προστασία της Μεσογείου και από την πλευρά των αλιευμάτων, των έμβιων οργανισμών, αλλά γενικότερα και της βιοποικιλότητάς της.
Πριν όμως πω δυο τρία πράγματα στο θέμα μας, θα ήθελα σε συνέχεια αυτών που είπε ο συνάδελφος ο κ. Χρυσομάλλης πριν, να πω ότι υπάρχει ένα δίκαιο της θάλασσας, το οποίο πρέπει να τηρείται από όλους και αυτό έχει να κάνει και με την τοποθέτηση που κάνατε για την αλίευση μέσα στο Αιγαίο κ.λπ..
Υπάρχει και αυτό που λέγεται ΑΟΖ και πρέπει κάποια στιγμή να ξεκινήσουμε αυτές τις διαδικασίες με ενεργητική εξωτερική πολιτική από την πλευρά της Κυβέρνησης για την οριοθέτησή της και πάνω σε αυτό το δίκαιο της θάλασσας έχει συγκεκριμένα θέματα και βάζει και κανόνες, σχετικά με την αλίευση.
Έρχομαι τώρα στο θέμα μας.
Δεκαετία Βιοποικιλότητας 2020 – 2030 από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι πάρα πολύ σημαντικό, λοιπόν, το θαλάσσιο περιβάλλον και η προστασία της βιοποικιλότητάς του.
Αυτό το οποίο θέλω να τονίσω είναι και η τοποθέτηση που έκανε ο εκπρόσωπος των αλιέων, ο οποίος ήταν πολύ κατατοπιστικός, αλλά έβαλε και ένα ζήτημα, τα ζητήματα της διαβούλευσης.
Σε όλα αυτά τα θέματα η διαβούλευση με τους κοινωνικούς φορείς με τα τοπικά κινήματα θα έλεγα, με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, με όλους τους ενδιαφερόμενους είναι κάτι το πολύ σημαντικό και οποιαδήποτε απόφαση παρθεί πρέπει να έχει αυτό το χαρακτήρα της συμμετοχής των ενδιαφερομένων.
Αναφέρθηκε και πριν για τους φορείς διαχείρισης στο θαλάσσιο χώρο. Συμμετείχαν εκπρόσωποι των φορέων και Μη Κυβερνητικών και αρμόδιων επιστημονικών φορέων τοπικά, οι οποίοι αναφέρουν – όταν λειτουργούσαν οι φορείς διαχείρισης γιατί τώρα ουσιαστικά έχουν καταργηθεί στην πράξη και με τον νόμο που πέρασε ο κ. Χατζηδάκης – ότι περιορίζεται η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας που είναι καθοριστική, είτε πρόκειται για θαλάσσιο, είτε για χερσαίο περιβάλλον.
Η Μεσόγειος, λοιπόν, κινδυνεύει. Και δεν είναι μόνον η ρύπανση, που είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό θέμα που έχει να κάνει με τον τρόπο διαχείρισης των απορριμμάτων, των λυμάτων και των αποβλήτων γενικότερα. Έχει να κάνει και με την αλλαγή της βιοποικιλότητάς της, η οποία προκαλείται και από ξενικά είδη τα οποία έχουν εισβάλλει – και είναι ένα μεγάλο πρόβλημα και για την αλιεία αυτό – έχουν να κάνουν και με τους λεσεψιανούς μετανάστες κ.λπ. Άρα, είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό ζήτημα.
Επίσης, δεν μπορούμε να ξεχάσουμε ότι ολόκληρες καλλιέργειες, και παραδοσιακές θα έλεγα στον ελλαδικό χώρο και ειδικότερα στη Βόρεια Ελλάδα πιο πολύ, όπως είναι οι μυδοκαλλιεργητές, οι οποίοι σήμερα έχουν υποστεί μεγάλη ζημιά και κινδυνεύει πραγματικά η μυδοκαλλιέργεια. Άρα, λοιπόν, είναι πάρα πολλά ζητήματα τα οποία πρέπει να δούμε. Ενώ ο ρόλος των συνεταιρισμών, γιατί υπάρχουν και αλιευτικοί συνεταιρισμοί και συνεταιρισμοί κλειστών θαλασσών και λιμνοθαλασσών, έχουν και αυτοί λόγο, γιατί και με τη δράση τους και την παρουσία τους σε μεγάλο βαθμό μπορούν να προστατεύσουν το θαλάσσιο περιβάλλον.
Τώρα, ο κ. Γραμματέας, ο κ. Αραβώσης, για άλλη μια φορά σήμερα στην τοποθέτησή του αναφέρθηκε στα ίδια και τα ίδια. Γιατί τα ίδια ακούσαμε και στην κοινή συνεδρίαση Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Επιτροπής Περιβάλλοντος την προηγούμενη βδομάδα. Μάλιστα, σήμερα, αναφέρθηκε και στη Σύμβαση της Βαρκελώνης, τι προβλέπει και τι κάνει. Αλλά η Κυβέρνηση δεν έχει κυρώσει κάποια πρωτόκολλα της Σύμβασης της Βαρκελώνης. Εγώ θα έλεγα για την προστασία της παράκτιας περιοχής, για την προστασία της βιοποικιλότητας στις παράκτιες περιοχές, τα πρωτόκολλα προστασίας από εξορύξεις κ.λπ. Το επικαλούμεθα το πρωτόκολλο, αλλά στην πράξη τι. Ενώ το Υπουργείο Εξωτερικών σε παρεμβάσεις κοινοβουλευτικές που έχουν γίνει είναι θετικό στο να προχωρήσουν αυτές οι κυρώσεις.
Η κυκλική οικονομία η οποία αναφέρθηκε, από το 2016 είναι στη στρατηγική της Ε.Ε. και μάλιστα, όπως αναφέρθηκε και πριν, υπάρχει και νόμος από το 2018 που αφορά την κυκλική οικονομία. Ψηφίστηκε ένας νόμος πέρυσι για τα πλαστικά. Δόθηκαν περιθώρια ακόμα περισσότερο για εφαρμογή κάποιων πραγμάτων τα οποία ήδη είχαν ψηφιστεί, δηλαδή περιθώρια για να αλλάξει αυτό το μοντέλο. Πρέπει κάποια στιγμή, πέρα από τα λόγια και από τη νομοθέτηση, να προχωράμε σε πράξεις. Κάτι που ισχύει φυσικά και για το χωροταξικό σχεδιασμό.
Το μεγάλο πρόβλημα, κυρία Πρόεδρε, στη χώρα μας είναι τα ζητήματα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Και όχι μόνο στη χώρα μας, είναι πανευρωπαϊκό γενικότερα θα έλεγα, αλλά ειδικά στη χώρα μας καθυστερεί σημαντικά. Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων υπάρχει εδώ και χρόνια. Κατά πόσον υλοποιείται; Τώρα θα πάμε σε καινούργιους σχεδιασμούς όπως προβλέπεται, αναθεώρηση των υπαρχόντων σχεδίων και σε περιφερειακό επίπεδο. Εγώ θα έρθω όμως και θα κλείσω με κάτι για το οποίο έχω τοποθετηθεί, αλλά το βάζω εδώ στη Επιτροπή και δημόσια και για τους συναδέλφους, ότι πρέπει να κάνουμε μία επίσκεψη, αναφέρομαι ειδικά για την Αττική, στην περιοχή της Φυλής. Εκεί υπάρχει ένα τεράστιο ζήτημα χρόνων, δεν έγινε, το τονίζω, τα τελευταία 2, 3, 5 χρόνια, που απεικονίζει ακριβώς το στρεβλό μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων, που είναι μακριά από την αποκεντρωμένη και μικρής κλίμακας διαχείριση η οποία είναι και η σύγχρονη επιστημονική άποψη και είναι και αυτή η οποία προτείνεται και από την Ε.Ε.
Το πρόβλημα εκεί επιδεινώνεται. Έχουμε έναν καινούργιο Περιφερειακό Σχεδιασμό και αναθεώρηση του υπάρχοντος. Εδώ θα ήθελα να πω ότι, ενώ στην Περιφέρεια Αττικής έχει ζητηθεί να συζητηθεί, δεν συζητείται στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Εδώ φαίνεται ότι πάμε σε λογικές οι οποίες έχουν «απορριφθεί», όπως είναι η καύση σύμμεικτων – και τονίζω τη λέξη σύμμεικτων απορριμμάτων, γιατί αυτό είναι το στρεβλό στη διαχείριση των απορριμμάτων. Ενώ οι πολίτες και της Δυτικής Αττικής και της Δυτικής Αθήνας, αλλά θα έλεγα και γενικότερα στην Αττική, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Τα προβλήματα αυτά έχουν να κάνουν με την ποιότητα του αέρα, έχουν να κάνουν με τον αέρα τον οποίο αναπνέουν. Και τέλος πάντων, ένα μοντέλο υπερ-συγκεντρωτικό, που φαίνεται ότι προχωρεί πάλι, πρέπει να αλλάξει και να πάει σε σύγχρονες λογικές οικολογικές και Ευρωπαϊκές. Αυτό θα το τονίσω.
Άρα, λοιπόν, θα έλεγα ότι πρέπει να οργανώσουμε, κυρία Πρόεδρε, μια επίσκεψη στην περιοχή με τους τοπικούς φορείς, τους κατοίκους και τα τοπικά κινήματα θα έλεγα εγώ, να γίνει αυτή η επίσκεψης στις εγκαταστάσεις του ΧΥΤΑ Φυλής και το θέμα αυτό να συζητηθεί εκτενέστατα και στην Επιτροπή μας, καλώντας και τους αρμόδιους φορείς οι οποίοι εμπλέκονται σε όλη αυτή τη διαδικασία.
Χαρά Καφαντάρη 