H Χαρά Καφαντάρη, Βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ., Αναπληρώτρια Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, στις 09.12.2022, στον ραδιοφωνικό σταθμό FLASH 99.4 fm,σχολίασε την επικαιρότητα και μεταξύ άλλων ανέφερε: · H «απόδραση» του κ. Μητσοτάκη από την χθεσινή συζήτηση, όταν ο Α. Τσίπρας του ζήτησε να απαντήσει αν η ΕΥΠ παρακολουθούσε υπουργούς και ηγεσία του Στρατεύματος, δείχνει την αντιθεσμική στάση του κ. Μητσοτάκη. · Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ δεν θα σταματήσει να σφυροκοπά την πολιτική της κυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη. Ήρθε η ώρα για πολιτική αλλαγή. · Σύμφωνα με δημοσιεύματα των New York Times, το Υπουργείο Εξωτερικών έδωσε άδεια να γίνει εξαγωγή του Predator στη Μαδαγασκάρη. · Δεν μπορούν να υπάρχουν σκιές στη δημοκρατία. Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ ο οποίος θα είναι ο πυρήνας μιας δημοκρατικής προοδευτικής κυβέρνησης Αύριο, έχει δεσμευτεί ότι θα διερευνήσει το θέμα σε βάθος και θα αποδοθούν ευθύνες. · Στις δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη ότι επί ημερών ΣΥΡΙΖΑ είχαν γίνει παρακολουθήσεις, ο Α. Τσίπρας απάντησε ότι το θέμα εχει απαντηθεί από καιρό και έχει ήδη ζητήσει ξεχωριστή εξεταστική, αν η ΝΔ έχει στοιχεία, σχετικά με την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά βέβαια η ΝΔ χρησιμοποιεί το θέμα μόνο και μόνο επικοινωνιακά… · Ως προς το χτεσινό απαράδεκτο περιστατικό ανάμεσα στον βουλευτή μας και στην κ. Πιπιλή βουλευτή της Ν.Δ., θα σχολιάσω μόνο ότι δεν δεχόμαστε λογικές τρομοκράτησης και τσαμπουκά.
Προς τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
ΘΕΜΑ: ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ
Όπως είναι γνωστό, η χώρα μας κάθε χρόνο αντιμετωπίζει πλήθος δασικών πυρκαγιών (αγροτοδασικών σύμφωνα με την ορολογία του Πυροσβεστικού Σώματος). Η αντιπυρική περίοδος στην χώρα μας αρχίζει την πρώτη Μαΐου κάθε έτους και τελειώνει την 31η Οκτωβρίου. Όμως, παρά την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου στην ημερομηνία αυτή, μια ημερομηνία τυπική, οι δασικές πυρκαγιές δεν σταματούν καθ’ όλη την διάρκεια του έτους.
Η Ελλάδα γνωρίζει μεγάλες καταστροφές από τις δασικές πυρκαγιές. Κάθε χρόνο καταγράφονται χιλιάδες «συμβάντα»[1], όπως καταγράφονται στα ανοικτά δεδομένα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του Πυροσβεστικού Σώματος.
ΕΤΟΣ
Αγροτοδασικές πυρκαγιές
Καμένη Έκταση σε στρέμματα
2010
8179
150798.80
2011
11144
346802.70
2012
10458
491381.10
2013
10196
270919.10
2014
6834
193192.33
2015
8118
170858.34
2016
10263
420012.09
2017
10356
231322.50
2018
8600
193816.27
2019
9500
162758.45
2020
11799
222154.52
2021
9514
1332140.67
Σύμφωνα με το Αστεροσκοπείο Αθηνών, το διάστημα 2000-2021 έχουν καταγραφεί, συνολικά πάνω από 115.000 δασικές και αγροτοδασικές πυρκαγιές η, δε, συνολική καμένη έκταση ανέρχεται σε 7.790.890 στρέμματα[2].
Η Ευρώπη δεν έμεινε αλώβητη. Οι καταστροφικές δασικές πυρκαγιές, συνηθισμένο φαινόμενο στην Νότια Ευρώπη (Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα και Βαλκανικές χώρες), έφτασαν στα βόρεια, με την Σουηδία να γνωρίζει το 2018 την καταστροφική μανία τους. Η χώρα, για να αντιμετωπίσει την κατάσταση αυτή αναγκάστηκε να ζητήσει βοήθεια, με αποτέλεσμα την ενεργοποίηση του μηχανισμού βοήθειας της Ε.Ε.
Η ετήσια έκθεση της Ε.Ε[3]. εκφράζει την ανησυχία της και επισημαίνει ότι, η «κλιματική αλλαγή εξακολούθησε να επηρεάζει τη διάρκεια και την ένταση του κινδύνου πυρκαγιών στην Ευρώπη». Επιστήμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο εκφράζουν την ανησυχία τους γιατί οι δασικές πυρκαγιές αναμένεται να είναι υψηλής επικινδυνότητας απειλή για την χώρα τους, λόγω της κλιματικής αλλαγής[4]. Το ΝΟΟΑ[5], αναλύοντας στοιχεία από τους δορυφόρους του, διαπίστωσε ότι, η εποχή των πυρκαγιών στην Σιβηρία, άρχισε φέτος νωρίτερα[6].
H αντιπυρική περίοδος στην χώρα μας αρχίζει την 1η Μαΐου και τελειώνει την 31η Οκτωβρίου κάθε έτους. Οι δασικές / αγροτοδασικές πυρκαγιές δεν περιορίζονται μόνο στο χρονικό διάστημα της αντιπυρικής περιόδου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αν σταχυολογήσουμε από τον πίνακα συμβάντων του πυροσβεστικού σώματος, το πλήθος των πυρκαγιών εκτός της αντιπυρικής περιόδου. Ενδεικτικός είναι ο παρακάτω πίνακας.
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ
ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ
ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ
28.02.2021
128
93
04.03.2021
127
113
12.04.2021
125
106
11.04.2021
121
102
28.05.2021
90
46
04.06.2021
92
31
Στοιχεία όπως αναφέρονται στα tweets του Πυροσβεστικού Σώματος.
Ο μήνας Απρίλιος 2021, μέχρι τώρα, είναι ο μήνας με τα περισσότερα συμβάντα αφού σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΠΣ, καταγράφηκαν πάνω από 1400 πυρκαγιές, αριθμός ρεκόρ για την εποχή.
Σε ενημέρωση του εκπροσώπου τύπου του Π.Σ. που δόθηκε την 29.06.2022 αναφέρθηκε ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώνει το Σώμα, το πρώτο εξάμηνο (παρόλο που κατά την ημερομηνία ανακοίνωσης των στοιχείων, τυπικά, δεν είχε ολοκληρωθεί, ακόμα, το α΄ εξάμηνο) του τρέχοντος έτους έχουν καταγραφεί:
Χαρακτηριστικό της επικινδυνότητας των δασικών πυρκαγιών, είναι το γεγονός ότι μόνο μέσα στον Ιούνιο του 2022, πάντα σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Π.Σ., σημειώθηκαν 1.057 δασικές πυρκαγιές. Αντιστοίχως, παρόμοιο πλήθος γεγονότων και συμβάντων ( σύμφωνα με την ορολογία του ΠΣ) συνέβησαν και την προηγούμενη χρονιά.
Βέβαια εκτός από το 2021 και το 2022 καταγράφηκε μεγάλο πλήθος αγροτοδασικών πυρκαγιών. Για παράδειγμα την 04.04.2022 η καταγραφή έδωσε 66 αγροτοδασικές πυρκαγιές. Μεταξύ των οποίων και πυρκαγιά στην Ηλεία.
Πρέπει να τονιστεί, όμως, ότι η λήξη της αντιπυρικής περιόδου, δεν σημαίνει και την λήξη των δασικών πυρκαγιών. Σύμφωνα με τον επίσημο λογαριασμό του Π.Σ. στο twitter, τις πρώτες 2 εβδομάδες του Νοεμβρίου του 2021 καταγράφηκαν πάνω από 440 δασικές πυρκαγιές!
Ομοίως και ο Νοέμβριος του 2022, παρουσιάζει μια αντίστοιχη εικόνα. Σύμφωνα με τα tweets του Π.Σ. που αναδημοσιεύτηκαν και από τον ιστότοπο firefightinggreece, τις πρώτες ημέρες Νοεμβρίου 2022 η κατάσταση διαμορφώθηκε ως εξής:
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ
ΠΛΗΘΟΣ ΑΓΡΟΤΟΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ
01.11.2022
113
02.11.2022
110
03.11.2022
147
04.11.2022
108
Μάλιστα κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα το Παπίκιο όρος της Ροδόπης κατακαίγεται από πυρκαγιά που ξεκίνησε την 22.10.2022 και, τελικώς έσβησε την 11.11.2022, μετά από 21 ημέρες, αφού πέρασε και τα σύνορα καίοντας περίπου άλλες 3.000 στρέμματα εντός του Βουλγαρικού εδάφους.
Πέραν των ανωτέρω, πρέπει να τονιστεί ότι, η με ΦΕΚ 5575/31.10.22 «παράταση απαγόρευσης χρήσης πυρός στις εκτάσεις που αναφέρονται στο πεδίο εφαρμογής της 9/21 πυροσβεστικής διάταξης» στις περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης μέχρι 15.11.2022, αναδεικνύει την ανάγκη παράτασης της αντιπυρικής περιόδου.[8].
Εκ των ανωτέρω εκτεθέντων συνάγεται το απλό συμπέρασμα ότι το πέρας της αντιπυρικής περιόδου, δεν σημαίνει και το πέρας των δασικών πυρκαγιών, ούτε αυτές περιορίζονται μέσα στο χρονικό διάστημα που ορίζεται από την επίσημη αντιπυρική περίοδο. Υπενθυμίζουμε, επίσης ότι η κλιματική αλλαγή θέτει νέα δεδομένα στην προσπάθεια αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών.
Δεδομένου ότι,
Η ετήσια έκθεση της Ε.Ε[9]. εκφράζει την ανησυχία της και επισημαίνει ότι, η «κλιματική αλλαγή εξακολούθησε να επηρεάζει τη διάρκεια και την ένταση του κινδύνου πυρκαγιών στην Ευρώπη».
Το πέρας της αντιπυρικής περιόδου, δεν σημαίνει και το πέρας των δασικών πυρκαγιών
Μεγάλο πλήθος αγροτοδασικών πυρκαγιών σημειώνονται τόσο πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου (π.χ. κατά μήνα Απρίλιο), όσο και μετά την λήξη της (π.χ. κατά τις πρώτες ημέρες του μηνός Νοεμβρίου)
Η κλιματική αλλαγή θέτει νέα δεδομένα στην προσπάθεια αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών.
Ο κ. υπουργός έχει αναφερθεί στην ανάγκη εξέτασης της περίπτωσης επέκτασης της αντιπυρικής περιόδου.
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει και ποιοιείναι οι σχεδιασμοί του υπουργείου, ώστενα επεκταθεί η χρονική περίοδος της αντιπυρικής, κατά 30-45 ημέρες (κατά τους μήνες Απρίλιο καιΝοέμβριο);
Ποια είναι τα μέτρα που θα ληφθούν, ώστε να επιτευχθεί η δυνατότητα ύπαρξης μέσων, ιδιαίτερα εναέριων,και προσωπικού για την κατάσβεση δασικών πυρκαγιών και εκτός της ισχύουσας αντιπυρικής περιόδου;
H Χαρά Καφαντάρη, Βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ., Αναπληρώτρια Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, στις 07.12.2022, στον ραδιοφωνικό σταθμό «Κανάλι 1 90.4 fm» σχολίασε την επικαιρότητα και μεταξύ άλλων ανέφερε:
· Το περιστατικό στη Θεσσαλονίκη με τον 16χρoνο Ρομά δεν είναι τυχαίο. Δεν χρεώνεται συνολικά στο σώμα των εργαζομένων στην αστυνομία αλλά στην πολιτική ηγεσία και στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη που τα τελευταία 3 χρόνια έχει δώσει «σήμα» για αυθαιρεσίες και αυταρχικές κινήσεις των αστυνομικών οργάνων.
· Η εκπαίδευση των αστυνομικών είναι απαραίτητη, καθώς ο ρόλος τους είναι η ουσιαστική προστασία της ανθρώπινης ζωής και της περιουσίας. Όμως, η κυβέρνηση Μητσοτάκη υλοποιώντας συγκεκριμένη πολιτική κάνει προσλήψεις στην ελληνική αστυνομία διαφόρων ταχυτήτων, εκτός διαδικασιών ΑΣΕΠ, με ανεπαρκή εκπαίδευση (λίγων μηνών). Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, ως κυβέρνηση είχε επεξεργασθεί σχέδιο νόμου για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης των αστυνομικών, ενώ κεντρικά δεν έδωσε σήμα αυθαιρεσίας των αστυνομικών οργάνων όπως κάνει η σημερινή κυβέρνηση. · Η μικροεγκληματικότητα έχει αυξηθεί, ιδιαίτερα στην Δυτική Αθήνα που είναι και η εκλογική μου περιφέρεια. Αποψίλωση των αστυνομικών τμημάτων, ελάχιστες περιπολίες, σοβαρή έλλειψη προσωπικού, δημιουργούν σοβαρό ζήτημα αστυνόμευσης. Αστυνόμευση ναι, προστασία του πολίτη ναι, αλλά όχι αστυνομοκρατία και καταστολή που υλοποιεί επί 3μιση χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη · Για τις υποκλοπές, ο Πρόεδρος μας, ο Α. Τσίπρας πήγε στην ΑΑΔΕ, ενώ συναντήθηκε και με τον κ. Ντογιάκο τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ζητώντας πλήρη διαλεύκανση αυτής της δυσώδους υπόθεσης που παραβιάζει τους κανόνες του κράτους δικαίου. Παρακολουθούνται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ακόμα και οι ένοπλες δυνάμεις, δημιουργώντας έτσι θέμα εθνικής ασφάλειας! · Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ ο οποίος θα είναι ο πυρήνας μιας δημοκρατικής προοδευτικής κυβέρνησης Αύριο, θα διερευνήσει το θέμα σε βάθος και θα αποδοθούν ευθύνες.
H Χαρά Καφαντάρη, Βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ., Αναπληρώτρια Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, στις 02.12.2022, στον τηλεοπτικό σταθμό BLUESKY και στην εκπομπή «ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ» σχολίασε την επικαιρότητα και μεταξύ άλλων ανέφερε:
Το 2015, ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, παρέλαβε μια χρεοκοπημένη χώρα από τη Ν.Δ και το ΠΑΣΟΚ. Την έβγαλε από τα μνημόνια το 2018. Πήρε άδεια ταμεία και άφησε 37 δις, ρύθμισε το χρέος και δεν εκπλειστηριάστηκε καμιά πρώτη λαϊκή κατοικία.
Ταφόπλακα του ΕΣΥ είναι το νομοσχέδιο που πέρασε στη Βουλή με τις ψήφους της Ν.Δ. Δύο ταχύτητες ιατρών, δύο κατηγορίες ασθενών. Η δωρεάν πρόσβαση στην υγεία, που είναι ένα συνταγματικό δικαίωμα, έχει καταπατηθεί με το εν λόγω νομοσχέδιο. Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, είχε κατοχυρώσει τη δωρεάν πρόσβαση στην υγεία σε όλους τους πολίτες
Τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων μέσα σε ένα χρόνο έχουν διπλασιασθεί. Οι τράπεζες έχουν ανακεφαλαιοποιηθεί τρεις φορές με χρήματα του ελληνικού λαού.
Μέχρι το τέλος του χρόνου είναι εγγεγραμμένοι 45.000 πλειστηριασμοί. Έχουμε καταθέσει και ερωτήσεις για το πόσοι από αυτούς τους πλειστηριασμούς είναι πρώτες κατοικίες, όμως απαντήσεις δεν έχουμε πάρει ακόμα.
Επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ καμιά πρώτη λαϊκή κατοικία δεν βγήκε σε πλειστηριασμό διότι υπήρχε θεσμικό πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας.
Η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη για την στεγαστική πολιτική εντάσσει μόνο 1.3 εκατομμύρια στο ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ποιες είναι οι προοπτικές και ποια είναι η κατάσταση που θα βιώσουμε σε ένα πραγματικά δύσκολο χειμώνα;
ΘΕΜΑ: «Παραβιάσεις περιβαλλοντικού δικαίου, αδιαφάνεια και ανεπαρκής διοικητική ικανότητα τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΝΔ»
Το Σεπτέμβριο δημοσιεύθηκε το υπ’ αριθ. SWD (2022)254final/08-09-2022 έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με την Έκθεση Επισκόπησης της Εφαρμογής της Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΕΕ για την Ελλάδα.
Η φετινή έκδοση αφορά στη διετία 2019-2021 και συνοψίζει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη χώρα μας, σχετικά με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών για την προστασία της φύσης, την κυκλική οικονομία, την προστασία υδάτων και αέρα, στη διαχείριση απορριμμάτων, στην περιβαλλοντική διακυβέρνηση, στην προσαρμογή στην κλιματική κρίση, καθώς και μια σειρά ειδικότερων περιβαλλοντικών ζητημάτων όπως ο θόρυβος και η βιομηχανική ρύπανση.
Τα νέα για τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής πολιτικής που εφαρμόζεται στη χώρα μας, τα τελευταία δύο χρόνια, δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, αφού η Ελλάδα παρουσιάζει σοβαρά ελλείμματα στην περιβαλλοντική της πολιτική.
Στην παρούσα ερώτηση επικεντρωνόμαστε ιδίως σε θέματα που αφορούν τη βιοποικιλότητα και το φυσικό κεφάλαιο, τη διαχείριση των υδάτων, σε θέματα ρύπανσης, τον περιβαλλοντικό έλεγχο και την περιβαλλοντική διακυβέρνηση.
Βιοποικιλότητα και φυσικό κεφάλαιο
Αποτελεί σαφώς αρνητική εξέλιξη για την Ελλάδα η καταδίκη της για την Εφαρμογή της Οδηγίας των Οικοτόπων (92/43/ΕΟΚ), παρότι είχαν γίνει πολλά σοβαρά βήματα επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για να καλυφθούν εκκρεμότητες 30 ετών, όπως περιέγραφαν η ανασκόπηση της ΕΕ το 2014 και το EU Pilot το 2015. Την πρόοδο της Ελλάδας στο θέμα αυτό είχε αποδεχθεί και η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά τη βράβευση της Ελλάδας την 22/05/2019 στις Βρυξέλλες για την έκθεση εφαρμογής της Οδηγίας των Οικοτόπων.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποδόμησε το Σύστημα Διοίκησης των Περιοχών του δικτύου NATURA 2000 και πάγωσε τις δρομολογημένες εκτελούμενες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες με τον αντιπεριβαλλοντικό Νόμο 4685/2020, επιφέροντας σοβαρότατες καθυστερήσεις στην κύρωση των Προεδρικών Διαταγμάτων και των Σχεδίων Διαχείρισης και κατ’ επέκταση στις υποχρεώσεις της χώρας μας ως προς τις ευρωπαϊκές οδηγίες και επί της ουσίας στη θεσμική κατοχύρωση των προστατευόμενων περιοχών.
Χαρακτηριστικό είναι ότι οι αρχικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη ότι το έργο εκπόνησης των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων και Σχεδίων διαχείρισης, που είχε ξεκινήσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2019, θα ολοκληρωνόταν στην ώρα του, δηλαδή το β’ εξάμηνο του 2021, έχουν παραμείνει «υποσχέσεις». Έως σήμερα, οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες είτε αναρτώνται σε διαβούλευση και ξαναμπαίνουν στο συρτάρι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, είτε αγνοούνται.
Η τελευταία ΕΕΠ εντοπίζει επίσης πλήθος περιπτώσεων μη συμμόρφωσης της χώρας σε «υποθέσεις επί παραβάσει», όπως:
-Η ρύπανση της Λίμνης Κορώνειας (C517/2011),
-Η μη ορθή μεταφορά της μεταφοράς του αρθ. 6 παρ.3 της ίδιας Οδηγίας (92/43) στο εθνικό δίκαιο, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει ακόμη μία υπόθεση EU PILOT κατά της χώρας (EUP(2021)9806)
-Η ανεπαρκής προστασία των ειδών και οικοτόπων από παράνομες δραστηριότητες
Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι η ΕΕΠ επισημαίνει ότι το νέο κεντρικό σύστημα διακυβέρνησης των Προστατευόμενων Περιοχών (ΟΦΥΠΕΚΑ) δεν είναι πλήρως λειτουργικό, σχεδόν τρία χρόνια μετά τη θέσπισή του. Δυστυχώς, η κριτική που είχε ασκηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ για τη θέσπιση του ν. 4685/2020, επιβεβαιώνεται από τις Ευρωπαϊκές υπηρεσίες πλέον, με κόστος για την Ελλάδα.
Ποιότητα και διαχείριση των υδάτων
Η Ελλάδα για μια ακόμη φορά όπως και το 2009 και το 2015 αντιμετωπίζει καθυστέρηση στην υλοποίηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά (2000/60).
H 2η Αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμού, η οποία έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέχρι τις 31/12/2021 για να τεθούν τα αντίστοιχα προγράμματα μέτρων σε ισχύ από το 2022 έχει καθυστερήσει σημαντικά.
Αντίστοιχη καθυστέρηση σημειώνεται και στην 1η Αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνου Πλημμύρας, που επίσης έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί στο τέλος του 2021, θέμα για το οποίο η Ελλάδα πάλι έχει φτάσει στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης από το Σεπτέμβριο του 2022, και κινδυνεύει με παραπομπή στο Ευρ. Δικαστήριο1.
Περιβαλλοντική Αδειοδότηση και Διακυβέρνηση – Πληροφόρηση κοινού
Η Ελλάδα, όπως και κάθε άλλο κράτος μέλος, απαιτείται να εγγυάται την ισχυρή πρόσβαση του κοινού σε διαθέσιμες πληροφορίες και την συμμετοχή του στη διαδικασία αδειοδότησης για δυνητικά ρυπογόνες δραστηριότητες. Αντίστοιχα ορίζεται ότι στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής επιθεώρησης οι αρμόδιες αρχές πραγματοποιούν «επιτόπιες επισκέψεις στις εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο της Οδηγίας, για τη συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών”. [ΕΕΠ 2022, σελ. 25].
Ωστόσο, σε αντίθεση με τα ανωτέρω, με τον νόμο 4821/2021 που ψηφίστηκε από τη ΝΔ δίνεται πλέον η δυνατότητα (α) να παρατείνονται άδειες χωρίς την επανεξέταση που απαιτεί η Οδηγία και (β) να χορηγούνται παρεκκλίσεις χωρίς τις ουσιαστικές και διαδικαστικές απαιτήσεις της Οδηγίας, όπως επικαιροποίηση των αδειών, ενημέρωση του κοινού και συμμετοχή του κοινού. Κατά συνέπεια, εξαιτίας της έλλειψης ενημέρωσης και πληροφόρησης του κοινού, οι ενδιαφερόμενοι φορείς δεν έχουν τη δυνατότητα της έγκαιρης πρόσβασης στη δικαιοσύνη, εάν προκύψουν πιθανές διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες αναθεώρησης. Και όλα αυτά παρότι στην περίπτωση της χορήγησης παρεκκλίσεων, η Οδηγία απαιτεί την πρότερη συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία.
Επιπλέον, με τον νέο νόμο 4843/2021 για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις παραβιάζεται η γενική απαίτηση για αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις, καθώς οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι πλέον εξελίσσονται σε ατελείωτες διοικητικές διαδικασίες ενθαρρύνοντας τις στρατηγικές καθυστερήσεις στην επιβολή κυρώσεων ή συμμόρφωσης (από αρμόδιες αρχές και ελεγχόμενες επιχειρήσεις). Ειδικά για τις περιπτώσεις των εγκαταστάσεων που υπάγονται στην Oδηγία 2010/75 καθίσταται αδύνατη η αναστολή της λειτουργίας τους όπως το απαιτεί η νομοθεσία της ΕΕ, όταν απειλείται το περιβάλλον με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις.
Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από την ΕΕΠ στο αντίστοιχο κεφάλαιο που αφορά στην πρόσβαση του κοινού στην ενημέρωση και στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα και στη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων. Συγκεκριμένα, στην ΕΕΠ επισημαίνεται ότι “εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με το επίπεδο συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ενώ έχει σημειωθεί περιορισμένη πρόοδος στο ζήτημα της πρόσβασης του κοινού στη δικαιοσύνη”, ενώ δίνονται οδηγίες για τη βελτίωση της πρόσβασης του ενδιαφερόμενου κοινού στα δικαστήρια όταν πρόκειται να προσβάλλει διοικητικές πράξεις που αφορούν στο περιβάλλον, καθώς και οδηγίες για πληρέστερη ενημέρωση του κοινού για τα δικαιώματα πρόσβασης στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα.
Αρκετά απαισιόδοξη για τη χώρα είναι και η εικόνα που δίνεται από την ΕΕΠ για τη Διασφάλιση της Συμμόρφωσης, αφού δεν έχει δημοσιευθεί έκθεση από το ΥΠΕΝ, με τους διενεργούμενους περιβαλλοντικούς ελέγχους εδώ και τέσσερα (4) χρόνια, ήτοι από το 2019 (με έτος αναφοράς το 2018). Επιπρόσθετα, δεν διατίθενται ούτε λεπτομέρειες και έγγραφα σχετικά με μεμονωμένες επιθεωρήσεις.
Στα παραπάνω προστίθεται και το γεγονός ότι από το 2019 καταργήθηκε η Ειδική Γραμματεία Επιθεωρητών και Ελεγκτών του ΥΠΕΝ και αντικαταστάθηκε από μια αντίστοιχη Γενική Διεύθυνση η οποία υπάγεται απευθείας στον Υπουργό. Aνεπάρκεια ελέγχων εντοπίζεται και στην εφαρμογή των Κανονισμών REACH και CLP περί χημικών προϊόντων, αφού χαρακτηριστικά η ΕΕΠ αναφέρει πως οι 2000 διενεργηθέντες έλεγχοι ήταν “εκ των προτέρων” και ουδείς από αυτούς “έκτακτος”. Παράλληλα ζητείται από την αρμόδια υπηρεσία της ΕΕ, να αναβαθμιστεί η διοικητική ικανότητα εφαρμογής και επιβολής και σε αυτή την περίπτωση, δηλ, της εφαρμογής της χημικής νομοθεσίας.
Η ΕΕΠ 2022 επισημαίνει γενικά, ως σοβαρό εμπόδιο την ανεπαρκή διοικητική ικανότητα των περιβαλλοντικών αρχών της χώρας. Πρόκειται για ζητήματα που έχει καταγγείλει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επανειλημμένως και συνδέονται με την έλλειψη προσωπικού και πόρων αλλά και την θεσμική αποδυνάμωση των περιβαλλοντικών υπηρεσιών σε επίπεδο αρμοδιοτήτων και λειτουργιών, με νομοθετικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Μόνο που αυτή τη φορά επιβεβαιώνονται και από τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΓΔ Περιβάλλοντος της ΕΕ και αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο του τρόπου εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ελλάδα τα τελευταία 3,5 χρόνια.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ο ιστότοπος b2green σχολιάζοντας τις παραπομπές της Ελλάδας αναφέρει: «σύμφωνα με τα ετήσια δεδομένα που δημοσιεύει η Κομισιόν, οι ανοιχτές υποθέσεις παραβάσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ελλάδας είναι 22 και κατατάσσουν τη χώρα μας για άλλη μια χρονιά στην πρώτη θέση μαζί με την Ισπανία».2 Από τις 22 υποθέσεις αυτές το 77% αφορούν σε κακή εφαρμογή της νομοθεσίας.
Η έκθεση της Ε.Ε. καταλήγει «Η απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ για περιβαλλοντικά μέτρα εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία, ενώ ιδιαίτερα προβλήματα παρουσιάζονται στους τομείς της διαχείρισης των αποβλήτων και της προστασίας της φύσης. Η Ελλάδα έχει καταβάλει πρόστιμα άνω των 184 εκατ. EUR από το 2014, τα οποία επιβλήθηκαν από το Δικαστήριο της ΕΕ για παραβιάσεις των κανόνων της ΕΕ για τα απόβλητα και τα αστικά λύματα3).
Επειδή υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ της σημερινής περιβαλλοντικής πολιτικής της Ελλάδας και των ευρωπαϊκών πολιτικών και θεσμικών μέτρων στους αντίστοιχους τομείς πολιτικής.
Επειδή η Ε.Ε. παρακολουθεί λεπτομερώς τη μεταφορά οδηγιών και πρακτικών στο εθνικό δίκαιο για τη διευκόλυνση του έργου των κρατών-μελών και έχει 22 ανοιχτές υποθέσεις παράβασης περιβαλλοντικών υποχρεώσεων της Ελλάδας.
Επειδή η Οδηγία για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων ρυθμίζει, διαδικαστικά ζητήματα και έχει ιδιαίτερη σημασία για την εσωτερική αγορά, επηρεάζοντας τα συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα.
Επειδή η χώρα μας συνεχίζει να πληρώνει πρόστιμα για τη μη συμμόρφωση με τη νομοθεσία της ΕΕ.
Επειδή η τήρηση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας πέρα από τυπική υποχρέωση αποτελεί και ουσιαστική ανάγκη της ελληνικής Πολιτείας εφόσον συνδέεται με την ποιότητα ζωής των πολιτών αλλά και την οικολογική ισορροπία και προστασία των οικοσυστημάτων και γενικά με το στόχο της δίκαιης βιώσιμης ανάπτυξης.
Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:
1. Πότε και πώς, οι πολιτικές για το περιβάλλον και το κλίμα θα εναρμονισθούν πλήρως με τις αντίστοιχες της ΕΕ και θα ολοκληρωθούν τα κενά και οι ελλείψεις στην Εθνική Νομοθεσία, όπως επισημαίνονται στην έκθεση της Ε.Ε.;
2. Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθεται να λάβει το Υπουργείο, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω το περιβαλλοντικό σκέλος του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης;
3. Θα υπάρξει αναβάθμιση -αντί υποβιβασμός- των επιθεωρητών περιβάλλοντος; Σκοπεύει να επανιδρύσει την Ειδική Γραμματεία Επιθεωρητών και Ελεγκτών;
4. Θα ενισχυθεί το σύστημα ελέγχων τήρησης της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος;
5. Πότε σκοπεύει να έχουν ολοκληρωθεί οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και να προκύψουν τα, απαραίτητα για την προστασία, Προεδρικά Διατάγματα των περιοχών του δικτύου Natura2000, με ισχυρή θεσμική προστασία των ευάλωτων οικοσυστημάτων και ο χωρικός σχεδιασμός για ορθολογική, δίκαιη ανάπτυξη των ΑΠΕ με τη συμμετοχή της κοινωνίας;;
6. Τι μέτρα σκοπεύει να λάβει για την αποφυγή διάθεσης στην αγορά χημικών ουσιών που παραβιάζουν βασικούς κανόνες προστασίας δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος;
7. Πότε σκοπεύει να έχουν ολοκληρωθεί οι αναθεωρήσεις των ΣΔΛΑΠ και ΣΔΚΠ; Με ποιο τρόπο θα αποφευχθεί ο κίνδυνος και άλλης καταδίκης της χώρας;
8. Με ποιο τρόπο σκοπεύει να βελτιώσει την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα, την παρακολούθηση των καταγγελιών, την παροχή πληροφοριών περιβάλλοντος, την ενημέρωση για τους περιβαλλοντικούς ελέγχους και τις κυρώσεις που επιβάλλονται;
9. Έχουν γίνει ενέργειες για τη συμμόρφωση της χώρας με την Οδηγία για τον περιβαλλοντικό θόρυβο; Σε ποια φάση βρίσκονται οι χάρτες θορύβου και τα σχετικά Σχέδια Δράσης για τα πολεοδομικά συγκροτήματα;
H Χαρά Καφαντάρη, Βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ., Αναπληρώτρια Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, στις 25.11.2022, στην ERT και στην εκπομπή «ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ» σχολίασε την επικαιρότητα και μεταξύ άλλων ανέφερε:
· Σήμερα είναι η παγκόσμια ημέρα εξάλειψης της βίας κατά των γυναικών. Ένα βαθιά κοινωνικό ζήτημα, όπως και η βία κατά των παιδιών, που υπογραμμίζει την έλλειψη κοινωνικού κράτους και κοινωνικών δομών. Σχετικά με το σοκαριστικό θέμα της Κιβωτού, να τονίσω ότι επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δημιουργήθηκε ένα νομικό πλαίσιο ώστε να επισπεύδονται οι υιοθεσίες και οι αναδοχές, το ίδρυμα δεν είναι η λύση. Το θέμα είναι η αποϊδρυματοποίηση των παιδιών.
· Η προστασία της πρώτης κατοικίας καταργήθηκε επί Ν.Δ. τον Οκτώβρη του 2020, όταν ψηφίστηκε ο πτωχευτικός νόμος του κ. Μητσοτάκη, και λόγω αυτού ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ είχε καταθέσει και πρόταση μομφής. Η έξωση στο σπίτι της κ. Κολοβού είναι μια εικόνα από το μέλλον αν συνεχίσει να είναι κυβέρνηση η κυβέρνηση Μητσοτάκη. 55.000 περίπου πλειστηριασμοί έχουν προγραμματιστεί μέχρι το τέλος του χρόνου. Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου έχει ζητήσει να μάθει πόσα από αυτά τα ακίνητα είναι πρώτης κατοικίας. Απάντηση δεν έχει δοθεί από την κυβέρνηση.
· Επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ καμιά πρώτη λαϊκή κατοικία δεν βγήκε σε πλειστηριασμό διότι υπήρχε θεσμικό πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας.
H Χαρά Καφαντάρη, Βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ., Αναπληρώτρια Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, στις 25.11.2022, στον τηλεοπτικό σταθμό ΑLERT TV και στην εκπομπή «ALERT ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ» σχολίασε την επικαιρότητα και μεταξύ άλλων ανέφερε:
Η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη παρουσιάζει τους δείκτες που θέλει να προβάλλει. Πίσω από τους αριθμούς και τους δείκτες υπάρχει μια σκληρή πραγματικότητα. Όμως, η κυβέρνηση δεν τολμά να παρουσιάσει δείκτες που αφορούν την ποιότητα ζωής και τη βιωσιμότητα των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Επτά φορές περισσότερα είναι τα έσοδα από το ΦΠΑ παρά από την φορολόγηση των επιχειρήσεων. Είμαστε στην πρώτη και στη δεύτερη θέση στη βενζίνη. Τα νοικοκυριά, με έσοδα μέχρι 750 ευρώ περίπου, έχουν χάσει το 40% της αγοραστικής τους δύναμης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στην διαχείριση του ενεργειακού κόστους εμφανίζεται διχασμένη. Έχει πρόβλημα ενεργειακής ασφάλειας.
H κυβέρνηση δεν ακούμπησε το ενεργειακό κόστος, και ακόμα δεν έχουμε δει την φορολόγηση των υπερκερδών του καρτέλ ενέργειας.
Τον Σεπτέμβρη, το επιστημονικό τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ στην ενέργεια υπολόγισε, με βάση στοιχεία της ΡΑΕ και του ΑΔΜΗΕ, γύρω στα 500 εκ. ευρώ κέρδος στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας. Όμως, το 1 στα 3 αρτοποιεία, σύμφωνα με την Ομοσπονδία Αρτοποιείων Ελλάδας, κινδυνεύει να κλείσει.
Όσον αφορά στους πλειστηριασμούς, η έξωση στο σπίτι της κ. Κολοβού είναι μια εικόνα που δυστυχώς θα βλέπουμε πιο συχνά εξαιτίας του πτωχευτικού νόμου του κ. Μητσοτάκη. Επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ καμιά πρώτη λαϊκή κατοικία δεν βγήκε σε πλειστηριασμό διότι υπήρχε θεσμικό πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας, πλαίσιο μη εκτέλεσης πλειστηριασμών, και πλαίσιο δικαστικών προσφύγων από νόμο Κατσέλη – Σταθάκη.
Η Χ. Καφαντάρη για την 25η Νοεμβρίου- Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών
Η 25η Νοεμβρίου ανακηρύχτηκε ως Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, με απόφαση του ΟΗΕ στις 17 Δεκεμβρίου 1999, για να αναδείξει ένα σημαντικό πρόβλημα με παγκόσμια διάσταση. Η Ημέρα αυτή όμως είχε καθιερωθεί ήδη δέκα χρόνια πριν, το 1981 από γυναικείες οργανώσεις, σε ανάμνηση της φρικτής δολοφονίας των τριών αδελφών Μιραμπάλ, πολιτικών αγωνιστριών από την Δομινικανή Δημοκρατία, με διαταγή του δικτάτορα Τρουχίλο στις 25 Νοεμβρίου 1960.
Το πρώτο νομικά δεσμευτικό διεθνές κείμενο που θέτει κριτήρια για την πρόληψη της έμφυλης βίας, είναι η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2011, τέθηκε σε ισχύ το 2014 και υπογράφηκε από την ΕΕ το 2017. Στην Ελλάδα, επικυρώθηκε με νόμο το 2018 επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Ο ΟΗΕ, ήδη από τον Ιούνιο του 2020, προειδοποίησε για μια ακόμη πανδημία, εκτός από αυτή του κορονοϊού: την παγκόσμια αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας.
Η βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών είναι μια παγκόσμια πανδημία. Είναι μια ηθική προσβολή για όλες τις γυναίκες και τα κορίτσια υπογραμμίζοντας μια βαθιά έλλειψης σεβασμού – μια αποτυχία των ανδρών να αναγνωρίσουν την ισότητα και αξιοπρέπεια των γυναικών. Πρόκειται για ένα ζήτημα θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στη χώρα μας μέσα στο 2022 (μέχρι 1 Οκτωβρίου 2022) έχουν σημειωθεί 16 γυναικοκτονίες με κάποιες από αυτές να συγκλονίζουν το πανελλήνιο για την αγριότητα και τη βαρβαρότητα με την οποία διαπράχθηκαν.
Οι γυναικοκτονίες, ωστόσο, δεν είναι ένα νέο φαινόμενο. Ο όρος «γυναικοκτονία» εμφανίζεται ήδη από το 1976, προκειμένου να περιγράψει τα εγκλήματα αφαίρεσης ζωής γυναικών. Όπως αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.), οι γυναικοκτονίες αποτελούν «ανθρωποκτονίες γυναικών από πρόθεση επειδή είναι γυναίκες.
Πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας να ανοίξει δημόσια συζήτηση για τις έμφυλες ανισότητες, την πατριαρχία και την καταπολέμηση όλων των μορφών έμφυλης βίας συμπεριλαμβανομένης της γυναικοκτονίας. Η ενδοοικογενειακή βία, που δυστυχώς πολλές φορές εξελίσσεται και σε γυναικοκτονία, είναι υπόθεση που μας αφορά όλους, είναι ένα διαρκές μέτωπο αγώνα, το οποίο δεν πρέπει να θυμόμαστε μόνο επετειακά, κάθε 25η Νοέμβρη…
Χαρά Καφαντάρη 