Αναδημοσιευση :https://left.gr/news/notios-polos-i-trypa-toy-ozontos-einai-pleon-megalyteri-kai-apo-tin-antarktiki
Έχει μεγαλώσει κατά 75% περισσότερο φέτος τον Σεπτέμβριο. Οικουμενική αποδοχή της σύμβασης του Μόντρεαλ ζήτησε η αρμόδια τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Χαρά Καφαντάρη.
Η τρύπα στο στρώμα του όζοντος στην ατμόσφαιρα, που σχηματίζεται κάθε χρόνο πάνω από τον Νότιο Πόλο, έχει φέτος τον Σεπτέμβριο μεγαλώσει κατά 75% περισσότερο σε σχέση με τις κάθε άλλη χρονιά τέτοια εποχή από το 1979 και είναι πια μεγαλύτερη ακόμη και από την Ανταρκτική.
Κάθε χρόνο, μεταξύ Αυγούστου και Οκτωβρίου, που είναι η εποχή της άνοιξης στο Νότιο ημισφαίριο της Γης, το όζον αραιώνει πάνω από την Ανταρκτική, με την τρύπα να φθάνει στο μέγιστο μέγεθος της από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως τα μέσα Οκτωβρίου. Όμως φέτος οι διαστάσεις της είναι οι μεγαλύτερες εδώ και πολλές δεκαετίες, χωρίς να είναι σαφές γιατί αυτό συμβαίνει, σύμφωνα με το «New Scientist» και τη βρετανική «Γκάρντιαν». (δείτε εδώ το θέμα στον Guardian)
Το 2020 η τρύπα είχε φθάσει σε έκταση έως περίπου 24 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα στις αρχές Οκτωβρίου, ενώ φέτος ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα έχει ξεπεράσει κατά πολύ αυτό το μέγεθος. Το φαινόμενο παρακολουθείται από τους επιστήμονες της ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Copernicus για την Παρατήρηση της Ατμόσφαιρας (CAMS), οι οποίοι δεν αποκλείουν ότι στις αρχές Οκτωβρίου θα έχει μεγαλώσει κι άλλο.
Το στρώμα όζοντος στη στρατόσφαιρα, σε ύψος 11 έως 40 χιλιόμετρα από την επιφάνεια του πλανήτη, προστατεύει σαν ασπίδα από την επιβλαβή υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία. Χημικές ουσίες όπως οι συνθετικοί χλωροφθοράνθρακες, που χρησιμοποιούνταν κυρίως στα συστήματα ψύξης, είχαν στο παρελθόν συμβάλει σημαντικά στην καταστροφή του όζοντος. Η απαγόρευση αυτών των ουσιών εδώ και αρκετά χρόνια έχει οδηγήσει σε σταδιακή αλλά αργή ανάκαμψη του όζοντος. Πάντως ακόμη και η δημιουργία μιας ασυνήθιστα μεγάλης τρύπας σε μια χρονιά όπως το 2021 δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι έχει σταματήσει η διαχρονική ανάκαμψη του όζοντος.
Χαρά Καφαντάρη για τη 16η Σεπτεμβρίου, Διεθνή ημέρα προστασίας της στιβάδας του Όζοντος: «Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ: Οικουμενική αποδοχή της σύμβασης»
Η Χαρά Καφαντάρη βουλευτής Δυτικής Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, αναπληρώτρια τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. και αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής δήλωσε:
Η 16η Σεπτεμβρίου έχει ορισθεί από τον ΟΗΕ, ως Διεθνής Ημέρα ΟΖΟΝΤΟΣ. Στόχος της παγκόσμιας ημέρας, η ανάδειξη της τεράστιας οικολογικής σημασίας της στιβάδας του ΟΖΟΝΤΟΣ για την ίδια τη ζωή στον πλανήτη μας.
Η στιβάδα του όζοντος, αποτελεί μέρος της στρατόσφαιρας σε ύψη που κυμαίνονται από 15 έως 35 χιλιόμετρα, και λειτουργεί σαν μια ασπίδα προστασίας, αφού, απορροφά το μεγαλύτερο μέρος (97-99%) της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου. Η ζώνη περιέχει όζον περ. 10 ppm, ενώ η κανονική περιεκτικότητα της ατμόσφαιρας είναι της τάξης του 0,3 ppm. Ανακαλύφθηκε το 1913, όμως, το 1976 επιστημονικές παρατηρήσεις διαπίστωσαν ότι, χημικές ενώσεις, όπως οι χλωροφθοράνθρακες, που εκπέμπονται στο περιβάλλον από την βιομηχανία ελαττώνουν την περιεκτικότητα, καταστρέφοντας το όζον. Η Ανθρωπότητα, μέσω των Ηνωμένων Εθνών, προσπάθησαν να αντιστρέψουν την πορεία της μείωσης της στιβάδας του όζοντος και μετά από μακρά διαπραγμάτευση, υπογράφηκε την 16.09.2009 η συμφωνία, που θέτει σε εφαρμογή το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ, για τον περιορισμό της χρήσης χλωροφθορανθράκων. Η Ελλάδα έχει υπογράψει και επικυρώσει τόσο το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ (από το 1998), όσο και την Τροποποίηση του Κινγκάλι (από το 2018) για τον περιορισμό των υδροφθορανθράκων .
Το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ ξεκίνησε σαν μια παγκόσμια συμφωνία για την προστασία της στιβάδας του όζοντος και συνέχισε σαν η πιο πετυχημένη περιβαλλοντική συμφωνία, μέχρι σήμερα, αφού γνώρισε οικουμενική επικύρωση. Οι πρόνοιες του πρωτόκολλου, βέβαια, συμβάλλουν θετικά σε πολλά σημεία όπως: καθυστέρηση της κλιματικής αλλαγής, υποβοήθηση της διατροφικής αλυσίδας και της ενεργειακής απόδοσης, και όπως το θέτει ο ΟΗΕ, «διατηρεί ακόμη και τα εμβόλια δροσερά»!
Χαρά Καφαντάρη 