Χαρά Καφαντάρη: Πλωτά φωτοβολταϊκά χωρίς θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό η πολιτική της Ν.Δ.

ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:

Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε που μου δίνετε τη δυνατότητα από μακριά να τοποθετηθώ για λίγο. Βέβαια, για το εν λόγω σχέδιο νόμου, στη συζήτηση που θα γίνει κατ’ άρθρων θα τοποθετηθούμε συγκεκριμένα.

Εγώ, ήθελα δύο – τρία ζητήματα που θεωρώ πολύ σημαντικά να θίξω σήμερα γενικότερα. Δυστυχώς, στο κομμάτι της ενέργειας, της ενεργειακής πολιτικής και το κομμάτι των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και την κλιματική κρίση που διανύουμε, η κυβέρνησή τις διαχειρίζεται άκρως επικοινωνιακά. Παραδείγματος χάριν, θα αναφερθώ μόνον σε αυτή την πλατφόρμα η οποία διαφημίστηκε πάρα πολύ για την επιδότηση του ηλεκτρικού που άλλα περιμένανε, μέχρι 600 ευρώ είχε πει ο Πρωθυπουργός και τελικά είναι διψήφιος σε πάρα πολλούς ο αριθμός της αποζημίωσης που παίρνουν, αλλά το διαχειριστήκατε επικοινωνιακά. Τη στιγμή βέβαια, που δεν κάνατε δεκτό και από την πλευρά της κυβέρνησης την τροπολογία του Σύριζα να μη γίνονται όλο αυτό το χρονικό διάστημα μέχρι να υπάρχει τελεσιδικία για τη ρήτρα αναπροσαρμογής, να μη γίνονται αποκοπές ηλεκτρικού, που δυστυχώς γίνονται πάρα πολλές κύριε Υπουργέ.

Τώρα, το νομοσχέδιο αυτό, το οποίο είναι σοβαρό και αφορά τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στο γενικότερο πλαίσιο της κλιματικής κρίσης την οποία διανύουμε, την εποχή δηλαδή που χρειάζεται πολιτικές ανάσχεσης καθώς και πολιτικές προσαρμογές στην κλιματική κρίση, χρειάζεται και απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Μάλιστα, θα έλεγα, ότι σε αυτό το κομμάτι η κυβέρνηση και αυτό φάνηκε και από τον κλιματικό νόμο που ψηφίστηκε πριν από 15 μέρες, το αντιμετωπίζει, επιτρέψτε μου, σε μεγάλο βαθμό επιφανειακά και επικοινωνιακά. Το κομμάτι των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που είναι και το κύριο θέμα σήμερα του νομοσχεδίου, γιατί έχει και άλλα ζητήματα μέσα, διαφόρων ειδών τακτοποιήσεις, ίσως γιατί βιάζεστε, δεν ξέρουμε για ποιο λόγο. Θα τακτοποιήσετε κάποια πράγματα. Απευθύνομαι στην κυβέρνηση και ποτέ προσωπικά. Μιλάμε για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας οι οποίες δεν τοποθετούνται με βάση ένα πλαίσιο, με βάση κάποιους κανόνες και αυτό είναι το πάρα πολύ σημαντικό. Δηλαδή, που είναι το ειδικό χωροταξικό για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας; Επί κυβερνήσεως Σύριζα, το Φλεβάρη του 19 είχε γίνει διαγωνισμός για να εκπονηθεί μια σχετική μελέτη με περιθώριο 18 μηνών. Με εσάς τρία χρόνια τώρα περιμένουμε και τώρα πάλι ακούμε σε ένα χρόνο πάλι.

Με την πολιτική σας όμως, με τον τρόπο που τοποθετούνται οι Ανανεώσιμες Πηγές και με τις αντιδράσεις που δημιουργούνται στις κοινωνίες, λόγω του ότι δεν υπάρχουν κανόνες και όρια βάσει των οποίων γίνεται αυτή η εγκατάσταση, δυσφημείτε αυτό το οποίο έχει ανάγκη ο χώρα μας αλλά και παγκόσμια, την απεξάρτηση την οριστική από τα ορυκτά καύσιμα και την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, που αυτή τη στιγμή υπάρχουν ζητήματα και για περιοχές «Natura», από την άλλη μεριά δεν υπάρχουν δίκτυα, από την άλλη μεριά οι ενεργειακές κοινότητες καθυστερούν.

Το δεύτερο σημείο που θέλω να πω είναι για τα πλωτά φωτοβολταϊκά. Που είναι ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός; Άλλο ένα σοβαρό ζήτημα, ο κ. Πρωθυπουργός, ο κ. Μητσοτάκης, πριν από ένα χρόνο περίπου στη Μασσαλία, είχε δεσμευθεί για περιοχές «Natura» και προστασία της βιοποικιλότητας 30% στο χερσαίο χώρο και 10% στον θαλάσσιο χώρο. Αυτά έμειναν μόνο εξαγγελίες, κάτι συγκεκριμένο δεν έχουμε δει, να μην αναφερθώ βέβαια για τον πρώτο εμβληματικό νόμο του Υπουργείου που ψηφίστηκε επί υπουργίας κ.Χατζηδάκη, σχετικά με τις περιοχές «Natura» και τις προστατευόμενες περιοχές. Πώς αυτή τη στιγμή θα προχωρήσουμε, έστω και πιλοτικά, σε πλωτά φωτοβολταϊκά, όταν δεν έχουμε κυρώσει διεθνείς συμβάσεις που αφορούν τη βιοποικιλότητα και την προστασία της; Αναφέρομαι σε κάποια πρωτόκολλα της Βαρκελώνης, που έχουμε κάνει πολλές ερωτήσεις.

Τρίτον, σχετικά με το «ΕΛΛΑΔΑ 2.0.», που είναι το αναπτυξιακό σας πρόγραμμα, το Ταμείο Ανάκαμψης και λοιπά. Πρέπει να υπάρξει ένας ανασχεδιασμός, γιατί οι κύριοι πόροι φαίνεται ότι κατευθύνονται σε μεγάλες ενεργειακές εταιρείες και κατά συνέπεια σε συμφέροντα, ενώ πρέπει άμεσα να δούμε και την κατεύθυνση πόρων συγκεκριμένων και στον τομέα «των μικρών», όπως λέμε. Πιστεύω δε, ότι το εν λόγω σχέδιο νόμου τελικά δεν λύνει δύο σοβαρά ζητήματα. Το πρώτο έχει να κάνει με την ύπαρξη ηλεκτρικού χώρου- εγκαθιστούμε ΑΠΕ, εγκαθιστούμε…..,  αλλά τέλος πάντων, υπάρχει ηλεκτρικός χώρος, πότε θα λυθεί αυτό; Αυτό έχει να κάνει με τα δίκτυα- το πρώτο και το κύριο- ενώ οι πολιτικές αποθήκευσης, οι οποίες εισάγονται κατά κύριο, λόγο αφορούν μπαταρίες και αυτές τις λογικές και κάποια ……. έργα- εδώ θα υπενθυμίσω ότι το πρώτο το οποίο έγινε, έγινε επί ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στις 5 Ιουνίου του 2019 στην Ικαρία- και άλλες μορφές και καινοτόμα μέτρα αποθήκευσης, που η χρήση της νέας τεχνολογίας και της επιστήμης διατίθεται, δεν βλέπω να είναι στους στόχους της Κυβέρνησης.

Από εκεί και πέρα δεν θα πω άλλα, τα άλλα θα τα πω συγκεκριμένα την άλλη Πέμπτη που μας έρχεται.

Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: ΟΙ ΓΕΩΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ «ΑΠΑΙΤΟΥΝ» ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ…

Αναδημοσίευση από την :https://www.avgi.gr/

Η πρόσφατη εξέλιξη  σχετικά με το γεώτοπο  του Παλίγκρεμνου στην Κρήτη, αναδεικνύει για άλλη μια φορά την ανάγκη νομοθετικής προστασίας των γεωτόπων στην Πατρίδα μας.  Γεώτοποι ιδιαίτερης  γεωλογικής αξίας, δυστυχώς «θυσιάζονται» στην αγορά του τουρισμού, αντί να αποτελούν πόλο έλξης ως μνημεία της Φύσης.  Η σημασία της αναγκαιότητας προστασίας του γεωπεριβάλλοντος δεν είναι επαρκώς κατανοητή, ούτε και ευρέως διαδεδομένη. Το θεσμικό πλαίσιο της προηγούμενης δεκαετίας έσπευσε να προστατεύσει το βιοτικό περιβάλλον, το οποίο κινδύνευε από την έντονη  ανθρώπινη δραστηριότητα ενώ, λησμονήθηκε  το βάθρο όλων των οικοσυστημάτων που είναι το έδαφος.

Η Ελλάδα είναι μία από τις πρωτοπόρες χώρες στην ίδρυση του ευρωπαϊκού δικτύου γεωπάρκων, τα οποία πλέον εντάσσονται επίσημα από τον Νοέμβριο του 2015 κάτω από την αιγίδα της UNESCO. Πέντε περιοχές της Ελλάδας συγκαταλέγονται στα 120  παγκόσμια γεωπάρκα: το απολιθωμένο δάσος της Λέσβου, ο Ψηλορείτης της Κρήτης, η περιοχή της Σητείας, ο Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου, το Εθνικό Πάρκο Χελμού-Βουραϊκού. Τα υπάρχοντα θεσμικά μέτρα προστασίας των γεωτόπων βασίζονται στον ν. 3937/2011. Με τον νόμο αυτό πραγματοποιήθηκε ένα βήμα στην αποσαφήνιση των γεωπεριβαλλοντικών εννοιών και την αποσύνδεση της αξίας τους αμιγώς από την φιλοξενούμενη βιοποικιλότητα.  Ο εν λόγω νόμος του 2011 τροποποιώντας προηγούμενα άρθρα του ν. 1650/1986, αν και το συνολικό νομοθέτημα στοχεύει στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, κατηγοριοποίησε προστατευόμενες περιοχές με βάση αντίστοιχες κατηγορίες της Διεθνούς Ένωσης για την Προστασία της Φύσης.

Στο εθνικό σχέδιο για τη βιοποικιλότητα του 2014  για πρώτη φορά δίνεται ο ορισμός του γεώτοπου, ενώ στη διάταξη για τα προστατευόμενα τοπία αναφέρεται η έννοια του γεωπάρκου. Όμως, ολοκληρωμένη προστασία της γεωλογικής κληρονομιάς υπάρχει μόνο αναφορικά με την προστασία των αρχαιολογικών σπηλαίων βάσει του αρχαιολογικού νόμου. Η εθνική νομοθεσία για τα υπόλοιπα σπήλαια, παλαιοντολογικά κατάλοιπα και λοιπές γεωμορφολογικές θέσεις είναι εξαιρετικά ελλιπής και καμία υπηρεσία Υπουργείου ή περιφερειακή δεν αναλαμβάνει την προστασία τους. Σημειώνουμε ότι, στις γεωμορφολογικές θέσεις εντάσσονται και αυτές που προέκυψαν από την ανθρώπινη  δραστηριότητα, όπως, τα μεταλλεία, ενώ στον νόμο  παρατηρούμε ότι είναι αναγκαίος ο διοικητικός χαρακτηρισμός των γεωτόπων με την περαίωση μιας σειράς εξαιρετικά χρονοβόρων ενεργειών. Δηλαδή, δεν υπάρχει δυνατότητα άμεσης ενεργοποίησης διαδικασιών προστασίας.

 Υπάρχει παράλειψη άμεσης προστασίας γεωτόπων,  χωρίς την ανάγκη εξακρίβωσης της αξίας τους μέσω διοικητικής πράξης και χωρίς την εξάρτησή τους από το βιοτικό στοιχείο που ενδέχεται να φιλοξενούν, παράλειψη κατηγοριοποίησης, τυποποίησης γεωμορφών και γεωτόπων σε θεσμικό επίπεδο, απουσία συνολικής καταγραφής και αποτύπωσης και έλλειψη συνεργασίας μεταξύ φορέων, απουσία θεσμικού πλαισίου που να προδιαγράφει το είδος των μελετών και τις επιτρεπόμενες επεμβάσεις. Υπάρχει, όμως και η παράλειψη ανάληψης αρμοδιοτήτων από το ΥΠΕΝ, σύμφωνα με την παραδοχή ότι, οι γεώτοποι αποτελούν τμήματα του περιβάλλοντος και βέβαια, υπάρχει αποσπασματική διοικητική κάλυψη από το Υπουργείο Πολιτισμού .Επίσης, υπάρχουν αντικρουόμενοι χωροταξικοί σχεδιασμοί και σημαντικά οργανωτικά προβλήματα υπηρεσιών που έχουν σχέση με αυτό.

Είναι  ανάγκη πλέον η δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου με το οποίο θα καθίσταται σαφές ότι η γεωλογική κληρονομιά προστατεύεται ευθέως και άμεσα άνευ ανάγκης διοικητικής αναγνώρισής της ως προστατευόμενης, η καταγραφή και η αποτύπωση σε γεωγραφικό σύστημα πληροφοριών των γεωτόπων για το σύνολο της χώρας, με συνεργασία κρατικών και ιδιωτικών φορέων.  Ήδη το ΕΑΓΜΕ (πρώην  ΙΓΜΕ) έχει  συμβάλει σημαντικά,  με  μελέτες  για τα γεωπάρκα, που είναι υπό την προστασία της UNESCO σήμερα. Όμως, απαραίτητη κρίνεται και η συμμετοχή λοιπών κρατικών φορέων που διαθέτουν αρχεία, αλλά και ιδιωτικών συλλόγων με αξιόλογο αρχειακό υλικό.

Επίσης, κατά τη διαδικασία της έρευνας πεδίου  ο φορέας που θα αναλάβει, πρέπει  να στελεχωθεί με προσωπικό με τεχνικές γνώσεις προσέγγισης του φυσικού περιβάλλοντος. Ο κατάλογος που θα δημιουργηθεί  να επικυρωθεί νομοθετικά και να ανανεώνεται κατά διαστήματα, ενώ πρέπει να υπάρξει και καθορισμός  δραστηριοτήτων, οι οποίες μπορούν να γίνονται εντός των εν λόγω περιοχών. Προτείνουμε να ορισθούν νομοθετικά οι προδιαγραφές για το είδος των μελετών, αλλά και για τις επιτρεπόμενες επεμβάσεις σε συνάρτηση με την προηγηθείσα τυποποίηση των γεωτόπων. Οι προδιαγραφές αυτές δεν πρέπει να αφορούν μόνο τα προστατευόμενα τοπία ή τα μνημεία της φύσης, αλλά όλους ανεξαιρέτως τους γεωτόπους και τα επιμέρους στοιχεία τους άνευ εξάρτησής τους από διοικητική αναγνώριση. Επίσης, προτείνουμε απόπειρα για ενιαία νομοθετική αντιμετώπιση και διοικητική προσέγγιση της προστασίας των γεωτόπων, ώστε να είναι σαφές ποιος φορέας αναλαμβάνει την ευθύνη της φύλαξής τους. Και, βέβαια, πρέπει να υπάρξει άρση της σύγχυσης μεταξύ διοικητικών, ελεγκτικών και εκπαιδευτικών ερευνητικών αρμοδιοτήτων μεταξύ των φορέων και καταβολή κάθε δυνατής προσπάθειας για συνεργασία και σύμπλευση με την πραγμάτωση της προστασίας.

Τα ανωτέρω και κατόπιν κοινοβουλευτικών παρεμβάσεών μας (επίκαιρες ερωτήσεις την 31/5/2016 και 26/9/2017) και με βάση απολογισμό έργου της Επιτροπής προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, συστάθηκε σχετική επιτροπή στο ΥΠΕΝ  και κατέληξε σε πόρισμα, το οποίο όμως δεν κατέστη δυνατόν να επικυρωθεί και  νομοθετικά στο ελληνικό Κοινοβούλιο.

Απαιτείται να αλλάξει η αντίληψή μας, η αντίληψη της προστασίας του περιβάλλοντος και να τύχουν ίσης προσοχής και σεβασμού τα βιοτικά με τα αβιοτικά στοιχεία της φύσης. Η προστασία των γεωτόπων στην πατρίδα μας λοιπόν, εξακολουθεί  να αποτελεί Αίτημα προς επίλυση…

Χαρά Καφαντάρη

γεωλόγος

Βουλευτής Δυτικής Αθήνας

Α’ αντιπρόεδρος επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής

Αναπληρωτής Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας ΚΟ ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ