Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ-ΕΡΩΤΗΣΗ : Παραβιάσεις περιβαλλοντικού δικαίου, αδιαφάνεια και ανεπαρκής διοικητική ικανότητα τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΝΔ

Αθήνα, 28 Νοεμβρίου 2022

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

ΘΕΜΑ:  «Παραβιάσεις περιβαλλοντικού δικαίου, αδιαφάνεια και ανεπαρκής διοικητική ικανότητα τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΝΔ»

Το Σεπτέμβριο δημοσιεύθηκε το υπ’ αριθ. SWD (2022)254final/08-09-2022 έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με την Έκθεση Επισκόπησης της Εφαρμογής της Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΕΕ για την Ελλάδα.

Η φετινή έκδοση αφορά στη διετία 2019-2021 και συνοψίζει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη χώρα μας, σχετικά με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών για την προστασία της φύσης, την κυκλική οικονομία, την προστασία υδάτων και αέρα, στη διαχείριση απορριμμάτων, στην περιβαλλοντική διακυβέρνηση, στην προσαρμογή στην κλιματική κρίση, καθώς και μια σειρά ειδικότερων περιβαλλοντικών ζητημάτων όπως ο θόρυβος και η βιομηχανική ρύπανση.

Τα νέα για τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής πολιτικής που εφαρμόζεται στη χώρα μας, τα τελευταία δύο χρόνια, δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, αφού η Ελλάδα παρουσιάζει σοβαρά ελλείμματα στην περιβαλλοντική της πολιτική.

Στην παρούσα ερώτηση επικεντρωνόμαστε ιδίως σε θέματα που αφορούν τη βιοποικιλότητα και το φυσικό κεφάλαιο, τη διαχείριση των υδάτων, σε θέματα ρύπανσης, τον περιβαλλοντικό έλεγχο και την περιβαλλοντική διακυβέρνηση.

Βιοποικιλότητα και φυσικό κεφάλαιο

Αποτελεί σαφώς αρνητική εξέλιξη για την Ελλάδα η καταδίκη της για την Εφαρμογή της Οδηγίας των Οικοτόπων (92/43/ΕΟΚ), παρότι είχαν γίνει πολλά σοβαρά βήματα επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για να καλυφθούν εκκρεμότητες 30 ετών, όπως περιέγραφαν  η ανασκόπηση της ΕΕ το 2014 και το EU Pilot το 2015. Την πρόοδο της Ελλάδας στο θέμα αυτό είχε αποδεχθεί και η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά τη βράβευση της Ελλάδας την 22/05/2019 στις Βρυξέλλες για την έκθεση εφαρμογής της Οδηγίας των Οικοτόπων.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποδόμησε το Σύστημα Διοίκησης των Περιοχών του δικτύου NATURA 2000 και πάγωσε τις δρομολογημένες εκτελούμενες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες με τον αντιπεριβαλλοντικό Νόμο 4685/2020, επιφέροντας σοβαρότατες καθυστερήσεις στην κύρωση των Προεδρικών Διαταγμάτων και των Σχεδίων Διαχείρισης και κατ’ επέκταση στις υποχρεώσεις της χώρας μας ως προς τις ευρωπαϊκές οδηγίες και επί της ουσίας στη θεσμική κατοχύρωση των προστατευόμενων περιοχών.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι αρχικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη ότι το έργο εκπόνησης των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων και Σχεδίων διαχείρισης, που είχε ξεκινήσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2019, θα ολοκληρωνόταν στην ώρα του, δηλαδή το β’ εξάμηνο του 2021, έχουν παραμείνει «υποσχέσεις». Έως σήμερα, οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες είτε αναρτώνται σε διαβούλευση και ξαναμπαίνουν στο συρτάρι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, είτε αγνοούνται. 

Η τελευταία ΕΕΠ εντοπίζει επίσης πλήθος περιπτώσεων μη συμμόρφωσης της χώρας σε «υποθέσεις επί παραβάσει», όπως:

-Η ρύπανση της Λίμνης Κορώνειας (C517/2011),

-Η μη ορθή μεταφορά της μεταφοράς του αρθ. 6 παρ.3 της ίδιας Οδηγίας (92/43) στο εθνικό δίκαιο, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει ακόμη μία υπόθεση EU PILOT κατά της χώρας (EUP(2021)9806)

-Η ανεπαρκής προστασία των ειδών και οικοτόπων από παράνομες δραστηριότητες

Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι η ΕΕΠ επισημαίνει ότι το νέο κεντρικό σύστημα διακυβέρνησης των Προστατευόμενων Περιοχών (ΟΦΥΠΕΚΑ) δεν είναι πλήρως λειτουργικό, σχεδόν τρία χρόνια μετά τη θέσπισή του. Δυστυχώς, η κριτική που είχε ασκηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ για τη θέσπιση του ν. 4685/2020, επιβεβαιώνεται από τις Ευρωπαϊκές υπηρεσίες πλέον, με κόστος για την Ελλάδα.

Ποιότητα και διαχείριση των υδάτων

Η Ελλάδα για μια ακόμη φορά όπως και το 2009 και το 2015 αντιμετωπίζει καθυστέρηση στην υλοποίηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά (2000/60).

H 2η Αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμού, η οποία έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέχρι τις 31/12/2021 για να τεθούν τα αντίστοιχα προγράμματα μέτρων σε ισχύ από το 2022 έχει καθυστερήσει σημαντικά.

Αντίστοιχη καθυστέρηση σημειώνεται και στην 1η Αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνου Πλημμύρας, που επίσης έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί στο τέλος του 2021, θέμα για το οποίο η Ελλάδα πάλι έχει φτάσει στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης από το Σεπτέμβριο του 2022, και κινδυνεύει με παραπομπή στο Ευρ. Δικαστήριο1.

Περιβαλλοντική Αδειοδότηση και Διακυβέρνηση – Πληροφόρηση κοινού

Η Ελλάδα, όπως και κάθε άλλο κράτος μέλος, απαιτείται να εγγυάται την ισχυρή πρόσβαση του κοινού σε διαθέσιμες πληροφορίες και την συμμετοχή του στη διαδικασία αδειοδότησης για δυνητικά ρυπογόνες δραστηριότητες. Αντίστοιχα ορίζεται ότι στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής επιθεώρησης οι αρμόδιες αρχές πραγματοποιούν «επιτόπιες επισκέψεις στις εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο της Οδηγίας, για τη συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών”. [ΕΕΠ 2022, σελ. 25].

Ωστόσο, σε αντίθεση με τα ανωτέρω, με τον νόμο 4821/2021 που ψηφίστηκε από τη ΝΔ δίνεται πλέον η δυνατότητα (α) να παρατείνονται άδειες χωρίς την επανεξέταση που απαιτεί η Οδηγία και (β) να χορηγούνται παρεκκλίσεις χωρίς τις ουσιαστικές και διαδικαστικές απαιτήσεις της Οδηγίας, όπως επικαιροποίηση των αδειών, ενημέρωση του κοινού και συμμετοχή του κοινού. Κατά συνέπεια, εξαιτίας της έλλειψης ενημέρωσης και πληροφόρησης του κοινού, οι ενδιαφερόμενοι φορείς δεν έχουν τη δυνατότητα της έγκαιρης πρόσβασης στη δικαιοσύνη, εάν προκύψουν πιθανές διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες αναθεώρησης.  Και όλα αυτά παρότι στην περίπτωση της χορήγησης παρεκκλίσεων, η Οδηγία απαιτεί την πρότερη συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία.

Επιπλέον, με τον νέο νόμο 4843/2021 για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις παραβιάζεται η γενική απαίτηση για αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις, καθώς οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι πλέον εξελίσσονται σε ατελείωτες διοικητικές  διαδικασίες ενθαρρύνοντας τις στρατηγικές καθυστερήσεις στην επιβολή κυρώσεων ή συμμόρφωσης (από αρμόδιες αρχές και ελεγχόμενες επιχειρήσεις). Ειδικά για τις περιπτώσεις των εγκαταστάσεων που υπάγονται στην Oδηγία 2010/75 καθίσταται αδύνατη η αναστολή της λειτουργίας τους όπως το απαιτεί η νομοθεσία της ΕΕ, όταν απειλείται το περιβάλλον με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις.  

Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από την ΕΕΠ στο αντίστοιχο κεφάλαιο που αφορά στην πρόσβαση του κοινού στην ενημέρωση και στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα και στη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων. Συγκεκριμένα, στην ΕΕΠ επισημαίνεται ότι “εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με το επίπεδο συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ενώ έχει σημειωθεί περιορισμένη πρόοδος στο ζήτημα της πρόσβασης του κοινού στη δικαιοσύνη”, ενώ δίνονται οδηγίες για τη βελτίωση της πρόσβασης του ενδιαφερόμενου κοινού στα δικαστήρια όταν πρόκειται να προσβάλλει διοικητικές πράξεις που αφορούν στο περιβάλλον, καθώς και οδηγίες για πληρέστερη ενημέρωση του κοινού για τα δικαιώματα πρόσβασης στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα.

Αρκετά απαισιόδοξη για τη χώρα είναι και η εικόνα που δίνεται από την ΕΕΠ για τη Διασφάλιση της Συμμόρφωσης, αφού δεν έχει δημοσιευθεί έκθεση από το ΥΠΕΝ, με τους διενεργούμενους περιβαλλοντικούς ελέγχους εδώ και τέσσερα (4) χρόνια, ήτοι από το 2019 (με έτος αναφοράς το 2018). Επιπρόσθετα, δεν διατίθενται ούτε λεπτομέρειες και έγγραφα σχετικά με μεμονωμένες επιθεωρήσεις.

Στα παραπάνω προστίθεται και το γεγονός ότι από το 2019 καταργήθηκε η Ειδική Γραμματεία Επιθεωρητών και Ελεγκτών του ΥΠΕΝ και αντικαταστάθηκε από μια αντίστοιχη Γενική Διεύθυνση η οποία υπάγεται απευθείας στον Υπουργό. Aνεπάρκεια ελέγχων εντοπίζεται και στην εφαρμογή των Κανονισμών REACH και CLP περί χημικών προϊόντων, αφού χαρακτηριστικά η ΕΕΠ αναφέρει πως οι 2000 διενεργηθέντες έλεγχοι ήταν “εκ των προτέρων” και ουδείς από αυτούς “έκτακτος”. Παράλληλα ζητείται από την αρμόδια υπηρεσία της ΕΕ, να αναβαθμιστεί η διοικητική ικανότητα εφαρμογής και επιβολής και σε αυτή την περίπτωση, δηλ, της εφαρμογής της χημικής νομοθεσίας.

Η ΕΕΠ 2022 επισημαίνει γενικά, ως σοβαρό εμπόδιο την ανεπαρκή διοικητική ικανότητα των περιβαλλοντικών αρχών της χώρας. Πρόκειται για ζητήματα που έχει καταγγείλει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επανειλημμένως και συνδέονται με την έλλειψη προσωπικού και πόρων αλλά και την θεσμική αποδυνάμωση των περιβαλλοντικών υπηρεσιών σε επίπεδο αρμοδιοτήτων και λειτουργιών, με νομοθετικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Μόνο που αυτή τη φορά επιβεβαιώνονται και από τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΓΔ Περιβάλλοντος της ΕΕ και αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο του τρόπου εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ελλάδα τα τελευταία 3,5 χρόνια. 

Χαρακτηριστικό είναι ότι ο ιστότοπος b2green σχολιάζοντας τις παραπομπές της Ελλάδας αναφέρει: «σύμφωνα με τα ετήσια δεδομένα που δημοσιεύει η Κομισιόν, οι ανοιχτές υποθέσεις παραβάσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ελλάδας είναι 22 και κατατάσσουν τη χώρα μας για άλλη μια χρονιά στην πρώτη θέση μαζί με την Ισπανία».2 Από τις 22 υποθέσεις αυτές  το 77% αφορούν σε κακή εφαρμογή της νομοθεσίας.

Η έκθεση της Ε.Ε. καταλήγει «Η απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ για περιβαλλοντικά μέτρα εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία, ενώ ιδιαίτερα προβλήματα παρουσιάζονται στους τομείς της διαχείρισης των αποβλήτων και της προστασίας της φύσης. Η Ελλάδα έχει καταβάλει πρόστιμα άνω των 184 εκατ. EUR από το 2014, τα οποία επιβλήθηκαν από το Δικαστήριο της ΕΕ για παραβιάσεις των κανόνων της ΕΕ για τα απόβλητα και τα αστικά λύματα3).

Επειδή υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ της σημερινής περιβαλλοντικής  πολιτικής της Ελλάδας και των ευρωπαϊκών  πολιτικών και θεσμικών μέτρων στους αντίστοιχους τομείς πολιτικής.

Επειδή  η Ε.Ε. παρακολουθεί λεπτομερώς τη μεταφορά οδηγιών και πρακτικών στο εθνικό δίκαιο για τη διευκόλυνση του έργου των κρατών-μελών και έχει 22 ανοιχτές υποθέσεις παράβασης περιβαλλοντικών υποχρεώσεων της Ελλάδας.

Επειδή η Οδηγία για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων ρυθμίζει,  διαδικαστικά ζητήματα και έχει ιδιαίτερη σημασία για την εσωτερική αγορά,  επηρεάζοντας τα συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα.

Επειδή  η χώρα μας συνεχίζει να πληρώνει πρόστιμα για τη μη συμμόρφωση με τη νομοθεσία της ΕΕ.

Επειδή η τήρηση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας πέρα από τυπική υποχρέωση αποτελεί και ουσιαστική ανάγκη της ελληνικής Πολιτείας εφόσον συνδέεται με την ποιότητα ζωής των πολιτών αλλά και την οικολογική ισορροπία και προστασία των οικοσυστημάτων και γενικά με το στόχο της δίκαιης βιώσιμης ανάπτυξης.

Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:

1.     Πότε και πώς, οι πολιτικές για το περιβάλλον και το κλίμα θα εναρμονισθούν πλήρως με τις αντίστοιχες της ΕΕ  και θα ολοκληρωθούν τα κενά και οι ελλείψεις στην Εθνική Νομοθεσία, όπως επισημαίνονται στην έκθεση της Ε.Ε.;

2.     Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθεται να λάβει το Υπουργείο, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω το περιβαλλοντικό σκέλος του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης;

3.     Θα υπάρξει αναβάθμιση -αντί υποβιβασμός- των επιθεωρητών περιβάλλοντος; Σκοπεύει να επανιδρύσει την Ειδική Γραμματεία Επιθεωρητών και Ελεγκτών;

4.     Θα ενισχυθεί το σύστημα ελέγχων τήρησης της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος;

5.     Πότε σκοπεύει να έχουν ολοκληρωθεί οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και να προκύψουν τα, απαραίτητα για την προστασία, Προεδρικά Διατάγματα των περιοχών του δικτύου Natura2000, με ισχυρή θεσμική προστασία των ευάλωτων οικοσυστημάτων και ο χωρικός σχεδιασμός για ορθολογική, δίκαιη  ανάπτυξη των ΑΠΕ με τη συμμετοχή της κοινωνίας;;

6.     Τι μέτρα σκοπεύει να λάβει για την αποφυγή διάθεσης στην αγορά χημικών ουσιών που παραβιάζουν βασικούς κανόνες προστασίας δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος;

7.     Πότε σκοπεύει να έχουν ολοκληρωθεί οι αναθεωρήσεις των ΣΔΛΑΠ και ΣΔΚΠ; Με ποιο τρόπο θα αποφευχθεί ο κίνδυνος και άλλης καταδίκης της χώρας;

8.     Με ποιο τρόπο σκοπεύει να βελτιώσει την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την πρόσβαση  στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα, την παρακολούθηση των καταγγελιών, την παροχή πληροφοριών περιβάλλοντος, την ενημέρωση για τους περιβαλλοντικούς ελέγχους και τις κυρώσεις που επιβάλλονται;

9.     Έχουν γίνει ενέργειες για τη συμμόρφωση της χώρας με την Οδηγία για τον περιβαλλοντικό θόρυβο; Σε ποια φάση βρίσκονται οι χάρτες θορύβου και τα σχετικά Σχέδια Δράσης για τα πολεοδομικά συγκροτήματα;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)

 Φάμελλος Σωκράτης

Αβραμάκης Ελευθέριος

Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)

Αραχωβίτης Σταύρος

Αυγέρη Θεοδώρα (Δώρα)

Αυλωνίτης Αλέξανδρος-Χρήστος

Βαρδάκης Σωκράτης

Βέττα Καλλιόπη

Γκιόλας Γιάννης

Δρίτσας Θεόδωρος

Ηγουμενίδης Νίκος

Καλαματιανός Διονύσιος-Χαράλαμπος

Κασιμάτη Νίνα

Κόκκαλης Βασίλειος

Κουρουμπλής Παναγιώτης

Μάλαμα Κυριακή

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπαλάφας Γιάννης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Μωραΐτης Αθανάσιος (Θάνος)

Παπαδόπουλος Αθανάσιος (Σάκης)

Παπαηλιού Γεώργιος

Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)

Πούλου Παναγιού (Γιώτα)

Σαρακιώτης Γιάννης

Σκουρολιάκος Παναγιώτης (Πάνος)

Σκούφα Ελισσάβετ (Μπέττυ)

Σπίρτζης Χρήστος

Τριανταφυλλίδης Αλέξανδρος

Φίλης Νίκος

Χατζηγιαννάκης Μιλτιάδης

Χρηστίδου Ραλλία

1 INFR(2021)2254

2 https://news.b2green.gr/25822

3 Βλέπε ως άνω έκθεση.

X. Kαφαντάρη : Η προστασία πρώτης κατοικίας έπαψε τον Οκτώβρη του 2020 με τον πτωχευτικό νόμο Μητσοτάκη

H Χαρά Καφαντάρη, Βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ., Αναπληρώτρια Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, στις 25.11.2022, στην ERT και στην εκπομπή «ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ» σχολίασε την επικαιρότητα και μεταξύ άλλων ανέφερε:

·     Σήμερα είναι η παγκόσμια ημέρα εξάλειψης της βίας κατά των γυναικών. Ένα βαθιά κοινωνικό ζήτημα, όπως και η βία κατά των παιδιών,  που υπογραμμίζει την έλλειψη κοινωνικού κράτους και κοινωνικών δομών. Σχετικά με το σοκαριστικό θέμα της Κιβωτού, να τονίσω ότι επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δημιουργήθηκε ένα νομικό πλαίσιο ώστε να επισπεύδονται οι υιοθεσίες και οι αναδοχές, το ίδρυμα δεν είναι η λύση. Το θέμα είναι η αποϊδρυματοποίηση των παιδιών.

·     Η προστασία της πρώτης κατοικίας καταργήθηκε επί Ν.Δ. τον Οκτώβρη του 2020, όταν ψηφίστηκε ο πτωχευτικός νόμος του κ. Μητσοτάκη, και λόγω αυτού ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ είχε καταθέσει και πρόταση μομφής. Η έξωση στο σπίτι της κ. Κολοβού είναι μια εικόνα από το μέλλον αν συνεχίσει να είναι κυβέρνηση η κυβέρνηση Μητσοτάκη. 55.000 περίπου πλειστηριασμοί έχουν προγραμματιστεί μέχρι το τέλος του χρόνου. Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου έχει ζητήσει να μάθει πόσα από αυτά τα ακίνητα είναι πρώτης κατοικίας. Απάντηση δεν έχει δοθεί από την κυβέρνηση.

·     Επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ καμιά πρώτη λαϊκή κατοικία δεν βγήκε σε πλειστηριασμό διότι υπήρχε θεσμικό πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας.

Το Γραφείο Τύπου

Χ.ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

25/11/2022

Η Χ. Καφαντάρη για την 25^η Νοεμβρίου- Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών

Η 25^η Νοεμβρίου ανακηρύχτηκε ως Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, με απόφαση του ΟΗΕ στις 17 Δεκεμβρίου 1999, για να αναδείξει ένα σημαντικό πρόβλημα με παγκόσμια διάσταση. Η Ημέρα αυτή όμως είχε καθιερωθεί ήδη δέκα χρόνια πριν, το 1981 από γυναικείες οργανώσεις, σε ανάμνηση της φρικτής δολοφονίας των τριών αδελφών Μιραμπάλ, πολιτικών αγωνιστριών από την Δομινικανή Δημοκρατία, με διαταγή του δικτάτορα Τρουχίλο στις 25 Νοεμβρίου 1960.

Το πρώτο νομικά δεσμευτικό διεθνές κείμενο που θέτει κριτήρια για την πρόληψη της έμφυλης βίας, είναι η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης.  Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2011, τέθηκε σε ισχύ το 2014 και υπογράφηκε από την ΕΕ το 2017. Στην Ελλάδα, επικυρώθηκε με νόμο το 2018 επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.

Ο ΟΗΕ, ήδη από τον Ιούνιο του 2020, προειδοποίησε για μια ακόμη πανδημία, εκτός από αυτή του κορονοϊού: την παγκόσμια αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας.

Η βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών είναι μια παγκόσμια πανδημία.  Είναι μια ηθική προσβολή για όλες τις γυναίκες και τα κορίτσια υπογραμμίζοντας μια βαθιά έλλειψης σεβασμού – μια αποτυχία των ανδρών να αναγνωρίσουν την ισότητα και αξιοπρέπεια των γυναικών.  Πρόκειται για ένα ζήτημα θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στη χώρα μας μέσα στο 2022 (μέχρι 1 Οκτωβρίου 2022) έχουν σημειωθεί 16 γυναικοκτονίες με κάποιες από αυτές να συγκλονίζουν το πανελλήνιο για την αγριότητα και τη βαρβαρότητα με την οποία διαπράχθηκαν.

Οι γυναικοκτονίες, ωστόσο, δεν είναι ένα νέο φαινόμενο. Ο όρος «γυναικοκτονία» εμφανίζεται ήδη από το 1976, προκειμένου να περιγράψει τα εγκλήματα αφαίρεσης ζωής γυναικών. Όπως αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.), οι γυναικοκτονίες αποτελούν «ανθρωποκτονίες γυναικών από πρόθεση επειδή είναι γυναίκες.

Πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας να ανοίξει δημόσια συζήτηση για τις έμφυλες ανισότητες, την πατριαρχία και την καταπολέμηση όλων των μορφών έμφυλης βίας συμπεριλαμβανομένης της γυναικοκτονίας. Η ενδοοικογενειακή βία, που δυστυχώς πολλές φορές εξελίσσεται και σε γυναικοκτονία, είναι υπόθεση που μας αφορά όλους, είναι ένα διαρκές μέτωπο αγώνα, το οποίο δεν πρέπει να θυμόμαστε μόνο επετειακά, κάθε 25η Νοέμβρη…

Το Γραφείο Τύπου

 Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Τοποθέτηση της Χ. Καφαντάρη, βουλευτού ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ στην Ειδκή Μόνιμη Επιτροπή του Περιβάλλοντος

ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: 

 Kυρία Πρόεδρε, ευχαριστώ. 

Ήταν άλλη μία εμπειρία από μία COP, η οποία, όπως ελέχθη, δεν είχε τα αποτελέσματα, τα οποία περιμέναμε. Αυτό, το οποίο θα ήθελα να πω, είναι ότι η προετοιμασία γενικότερα και όλη η διοργάνωση κατά την άποψή μου είχε αρκετές ατέλειες, επειδή έχουμε συμμετάσχει και σε άλλες COP.

Τώρα, εκπροσωπώντας την Ελληνική Βουλή και σαν μέλος της IPU, της Παγκόσμιας Διακοινοβουλευτικής Ένωσης συμμετείχα στην συνέλευση της IPU, έγινε στο πλαίσιο της COP27 και θέμα είχε την COP και τι προτάσεις θα υπάρχουν. Θέλω να μεταφέρω μια εικόνα από αυτά, τα οποία είδα δύο μέρες εκεί με τη συνάδελφο από την Υπηρεσία Διεθνών του Κοινοβουλίου, που ήμασταν εκεί.

Πρώτα από όλα τα προβλήματα και η αγωνία των χώρων, των φτωχών χωρών, ιδιαίτερα στην Υποσαχάρια Αφρική καθώς και  στον Ειρηνικό, τα νησιά στη νότια Ασία και στα νησιά που είναι εκεί, είναι   πάρα πολύ μεγάλα. Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά αυτό το οποίο συνέβη στο Πακιστάν και υπήρχε και ένα μικρό βίντεο που έδειχνε τις μεγάλες καταστροφές που έγιναν και ακούσαμε ότι αυτό που συμβαίνει στο Πακιστάν τώρα, αύριο θα συμβαίνει παντού. Δηλαδή, τους κινδύνους των φυσικών καταστροφών εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, κλιματικής αλλαγής. Όταν η θερμοκρασία το καλοκαίρι φέτος έφθασε και τους 53ο  Κελσίου, όπως μας είπαν, καταλαβαίνουμε τι σημαίνει αυτό. Επίσης, την αγωνία και το τεράστιο ζήτημα της κλιματικής μετανάστευσης, το οποίο είναι ένα θέμα που πρέπει να δούμε πάρα πολύ σοβαρά, ειδικά από τις χώρες της Κεντρικής Υποσαχάριας Αφρικής και της νότιας Ασίας, που επάνω σε αυτό έγιναν πάρα πολλές τοποθετήσεις και ομιλίες. Είναι ένα ζήτημα που βέβαια  το βλέπει η παγκόσμια κοινότητα αλλά και εδώ στη χώρα μας πρέπει να το αντιμετωπίσουμε σοβαρά και διαφορετικά, με μια άλλη λογικά, γιατί έχουμε πραγματικά κύματα προσφύγων μεταναστών.

Επίσης, μας προσκάλεσαν από το ολλανδικό κοινοβούλιο σε ένα event που έκανε ένα site, τη Δευτέρα στις 14 του μήνα, όπου εκεί αναφέρθηκαν οι φιλόδοξες προτάσεις, οι οποίες υπάρχουν από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως μας είπε και ο κ. Βαρελίδης και η συγκεκριμένη συνεισφορά. Θα ήθελα να πω, ότι το κομμάτι πυρηνικής ενέργειας τέθηκε για άλλη μια φορά στο τραπέζι και θεωρούμε ότι είναι κάτι επικίνδυνο. Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, τοποθετήθηκα και εγώ σχετικά βέβαια και εκεί. Δεν είναι ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, αυτό πρέπει να το έχουμε καθαρά και δεν ξέρω αν η κυβέρνηση το έχει ξεκάθαρο γιατί κάποιες δηλώσεις έχουν γίνει από τον κ. Πρωθυπουργό για συνεργασία με Βουλγαρία κλπ. 

Σχετικά με τα αποτελέσματα τα οποία έχουμε από την COP27, θα έλεγα ήταν μία COP σαν όλες τις άλλες; Δεν ξέρω αν θα το πω αυτό αλλά τα αποτελέσματα ήταν πενιχρά. Το ταμείο, και αυτό είναι το πολύ σημαντικό, που αναφέρθηκε και στη Συνέλευση της IPU ,το ταμείο για το κόστος και τις απώλειες είναι ένα θετικό ζήτημα, το οποίο είναι σαφώς και στην τελική Απόφαση. Εδώ θα ήθελα να πω ότι η Ελλάδα  από το 2009 μέχρι και το 2020, που υπήρχε μία μη εθελοντική Απόφαση και αυτό τονίστηκε και στη Συνέλευση της IPU από χώρες ότι πρέπει να είναι υποχρεωτικό, τώρα πώς μπορεί αυτό να γίνει είναι άλλο θέμα, η Ελλάδα πάντα συνεισφέρει στο ταμείο αυτό. Μάλιστα συνεισφέρει δυσανάλογα από τις εκπομπές της, δηλαδή, προσφέρουμε πολύ περισσότερα σε σχέση με τις εκπομπές μας, ενώ άλλες χώρες έχουν τεράστιες εκπομπές και δεν συνεισφέρουν. Το αποτέλεσμα για το συγκεκριμένο ταμείο σε μεγάλο βαθμό, και από εδώ και πέρα, κρίνεται σημαντικό, αρκεί βέβαια όλα αυτά να προχωρήσουν γιατί είναι παγκόσμιοι συσχετισμοί, είναι γενικότερες πολιτικές. 

«Ο πλανήτης είναι ακόμη στην εντατική» δήλωσε ο Γκουτέρες μετά το τέλος της COP27 και πραγματικά δεν μπορούμε να είμαστε πολύ αισιόδοξοι γιατί έτσι όπως πάμε, με επάνω από 2,7ο  Κελσίου θα κλείσει ο αιώνας ενώ η γενικότερη δέσμευση είναι να μην ξεπεράσει τους 2ο και αν είναι δυνατόν και τον 1,5ο Κελσίου. 

Υπάρχει ένα ζήτημα για να φθάσουμε σε αυτό πρέπει το 2050 να είμαστε γύρω στο 50% μείωση των αερίων  θερμοκηπίου, όμως υπάρχει ένα σημείο, το οποίο έχει πολύ μεγάλη σημασία και στην Απόφαση. Είναι αυτό που μπήκε στο τελικό κείμενο, «Ενέργεια χαμηλών εκπομπών» και αυτό θεωρώ ότι έχει μία επικινδυνότητα με την έννοια ότι ενέργεια χαμηλών εκπομπών είναι και το φυσικό αέριο. Δεν είναι, όπως είναι το πετρέλαιο ή άλλα ορυκτά καύσιμα ή ο άνθρακας ή οτιδήποτε, άρα, εδώ υπάρχει ένα ερωτηματικό, που για εμένα είναι σοβαρό και έχει να κάνει και με τα λόμπι, τα οποία είχαν κατακλύσει την COP27 και επιτρέψτε μου να πω προσωπικά, όταν διοργανώνεται  η COP28 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μεγάλες πετρελαιαγωγοί χώρες,  καταλαβαίνουμε ότι δεν μπορούμε να είμαστε και πάρα πολύ αισιόδοξοι στο κομμάτι αυτό. Βέβαια, στην ενέργεια χαμηλών εκπομπών μπορεί να περιλαμβάνεται και κάτι άλλο εκτός από το φυσικό αέριο αλλά το ότι αφήνεται ανοιχτό το «παράθυρο» και για την πυρηνική ενέργεια, που εγώ το είδα πολύ έντονα δύο μέρες που ήμασταν εκεί, και γενικότερα και η συζήτηση, η οποία γίνεται στην Ευρώπη σχετικά για τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας σαν «καθαρή», όπως λένε, βέβαια πάντα υφίσταται το μεγάλο ζήτημα των ραδιενεργών αποβλήτων, που είναι πολύ σοβαρό, αυτό  μας κάνει επιφυλακτικούς για την πορεία από εδώ και πέρα. 

Επίσης, θα ήθελα να συμπληρώσω ότι στο event που έγινε με το ολλανδικό κοινοβούλιο ήλθαν και κάποιοι εκπρόσωποι ακτιβιστικών οργανώσεων και τοποθετήθηκαν, ειδικά για την πυρηνική ενέργεια και για τα απόβλητα τα οποία συνεπάγονται. Οπότε, έγινε μια συζήτηση αλλά βέβαια τα αποτελέσματα, δεν είναι τα ανάλογα με τις αποφάσεις οι οποίες παίρνονται. 

Επίσης, είναι ενθαρρυντικό ότι η Βραζιλία, το Κονγκό και η Ινδονησία στο πλαίσιο της COP  αποφάσισαν να πάρουν μέτρα για παρεμπόδιση και ανατροπή αυτής της αποδάσωσης και να υπάρξει μία αναδάσωση στις συγκεκριμένες χώρες. Δεν είναι τυχαία και η δέσμευση του Λούλα, του καινούργιου Προέδρου της Βραζιλίας, ο οποίος ήρθε στην COP 27 και δέχθηκε θερμής υποδοχής, και από ακτιβιστές και γενικότερα, η δέσμευσή του για την αναδάσωση του Αμαζονίου, ένα ζήτημα πάρα πολύ σοβαρό καθώς έχει μεγάλες συνέπειες για τον πλανήτη γιατί, όπως λένε, είναι  «ο πνεύμονας της γης», την επιθυμία και την πρόταση, λοιπόν, την οποία έκανε, η COP30 να γίνει στη Βραζιλία, όπου θα έχει και έναν συμβολισμό. 

Ελπίζουμε ότι όλα θα πάνε καλύτερα. Χρειάζονται συγκεκριμένες πολιτικές από τις κυβερνήσεις, χρειάζεται πολιτική απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και μιλάω και για την πατρίδα μας. Συγκεκριμένες πολιτικές, όχι φυσικό αέριο, όπως δυστυχώς, έχουμε προσδεθεί τα τελευταία τρία χρόνια. Ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, εφαρμογή πολιτικών αποθήκευσης. Ανάπτυξη των ενεργειακών κοινοτήτων, μία πολιτική, μία εφαρμογή που σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει πολύ μεγάλη σημασία. Για παράδειγμα, η Γερμανία, το 35% της ενέργειας που παράγει είναι από ενεργειακές κοινότητες. Δυστυχώς, εδώ βλέπουμε από την κυβέρνηση Μητσοτάκη από την πρώτη στιγμή κάποια προνόμια, τα οποία είχαν οι ενεργειακές κοινότητες όσον αφορά την εισδοχή τους στο σύστημα, στο δίκτυο, να καταργούνται. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι έχουμε πάρα πολύ δρόμο μπροστά μας. 

Επίσης, θα ήθελα να προσθέσω ότι και η πολιτική  της αναδάσωσης και της προστασίας του φυσικού πλούτου και του δασικού πλούτου της χώρας μας, είναι μία προτεραιότητα. Πέρυσι είχαμε τις μεγάλες καταστροφές, επάνω από 1,3 εκατομμύρια στρέμματα γης, δυστυχώς και φέτος είχαμε γύρω στις 200.000 καμένη γη σε όλη την αντιπυρική περίοδο και θεωρώ ότι ήμασταν και σχετικά τυχεροί, γιατί και ο Αύγουστος, με βάση τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μετεωρολογίας και του ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου, δείχνουν ότι ήταν ένας ψυχρός σχετικά Αύγουστος. Δεν μπορεί όμως να σχεδιάζεται μια πολιτική προσαρμογής και αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης μόνο με τα δεδομένα και τις προβλέψεις που θα έχει η μετεωρολογία. Χρειάζεται μια σοβαρή πολιτική και προσαρμογής και μετριασμού.

Και θα κλείσω με το ότι, η μάχη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ή κλιματικής κρίσης και οι πολιτικές, δυστυχώς έχουν διασπαστεί σε δύο Υπουργεία. Στο Υπουργείο ΥΠΕΝ, που αφορά το μετριασμό, όπως λέμε και στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, που αφορά την προσαρμογή. Αλλά, δεν ξέρω αν αυτή η διάσπαση βοηθά στην επίτευξη του στόχου, ενώ στο κομμάτι της προσαρμογής, δυστυχώς, ενώ υπάρχουν σχέδια προσαρμογής από το 2016, προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, πολλά δεν εφαρμόζονται και ελάχιστες περιφέρειες, ελάχιστα περιφερειακά σχέδια έχουν προχωρήσει. Αυτό είναι ένα μεγάλο ζητούμενο, γιατί βρισκόμαστε σε μία νέα εποχή, την εποχή της κλιματικής κρίσης και οι πολιτικές πρέπει να είναι ανάλογες. 

Ευχαριστώ κυρία Πρόεδρε.

Με εκτίμηση 

Το Γραφείο Τύπου

Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ-ΑΝΑΦΟΡΑ ΜΕ ΘΕΜΑ : «ΧΡΟΝΙΖΟΝΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ»

ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ

Για τoν κ. Υπουργό Εργασίας

ΘΕΜΑ: «ΧΡΟΝΙΖΟΝΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ»

Η Βουλευτής Β2 Δυτικού Τομέα Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Χαρά Καφαντάρη καταθέτει αναφορά την επιστολή του Συλλόγου Συνταξιούχων Εθνικής Τράπεζας Της Ελλάδος, με θέμα:  ΧΡΟΝΙΖΟΝΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Με βάση την από 31.10.2022 επιστολή του Συλλόγου Συνταξιούχων της Εθνικής Τράπεζας Της Ελλάδος προς τον Διοικητή του ΕΦΚΑ, επισημαίνεται η ανάγκη άμεσης συνάντησης  τους ώστε να γνωστοποιηθούν τα επί μακρόν χρονίζοντα προβλήματα και να ενημερωθούν για την πορεία επίλυσής τους η οποία έχει δρομολογηθεί από τον ΕΦΚΑ.

Στην επιστολή παρατίθενται επιγραμματικά τα κυριότερα προς συζήτηση θέματα:

1.     Λανθασμένη παρακράτηση από την κύρια σύνταξη εισφοράς υγείας υπέρ ΤΥΠΕΤ για χιλιάδες συνταξιούχους του πρώην ΤΣΠΕΤΕ οι οποίοι συνταξιοδοτήθηκαν μετά την 12/5/2016.

2.     Ατελής ή μηδενικός επανυπολογισμός Νόμου 4670/2020 σε κύριες συντάξεις.

3.     Μη έκδοση εκκαθαριστικών από το 2019 σε χιλιάδες περιπτώσεις κύριων συντάξεων και σε όλες τις επικουρικές από τον Ιούνιο του 2022.

4.     Για όσους συνταξιοδοτήθηκαν προ του έτους 1995 δεν περιλαμβάνεται στις συντάξιμες αποδοχές τους, κατά τον επανυπολογισμό του Νόμου 4387/2016, η ΑΤΑ (Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή) η οποία μεταγενέστερα έχει ενσωματωθεί στον βασικό μισθό των εργαζομένων.

5.     Πολυετής εκκρεμότητα πληρωμής αναδρομικών 450 συνταξιούχων ΕΤΕ, από το ΕΤΕΑΕΠ, λόγω χρόνου προϋπηρεσίας με επικουρική ασφάλιση η οποία έχει αναγνωρισθεί από τον ΛΕΠΕΤΕ.

6.     Πολύ μεγάλη καθυστέρηση στην απονομή επικουρικών συντάξεων ειδικά εφόσον υπάρχει αναγνώριση χρόνου σε άλλα επικουρικά.

7.     Πολυετής αναμονή αναγνώρισης χρόνου συναδέλφων οι οποίοι εργάσθηκαν μετά την συνταξιοδότηση τους.

8.     Πολυετής αναμονή αναγνώρισης χρόνου ασφάλισης συναδέλφων π.χ. δικηγόροι, μηχανικοί οι οποίοι εργάζονταν παράλληλα με την υπηρεσία τους στην ΕΤΕ.

9.     Πολυετής καθυστέρηση από τον ΕΦΚΑ για χορήγηση ή επαναχορήγηση επιδομάτων τέκνων όταν διακόπτουν την προσωρινή εργασία τους.

10.     Λανθασμένος υπολογισμός της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων ν. 3863 και 3865/2010 για τις περιπτώσεις συνταξιούχων οι οποίοι έχουν αρνητική προσωπική διαφορά.

Επισυνάπτεται η από 31.10.2022 επιστολή του Συλλόγου Συνταξιούχων Εθνικής Τράπεζας Της Ελλάδος.

Παρακαλούμε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας, για την απάντηση σχετικά με τις ενέργειες του Υπουργείου σας για την αποτελεσματική επίλυση του προβλήματος.

Αθήνα, 22.11.2022

Η καταθέτουσα Βουλευτής

Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)

ΧΑΡΑ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: Λήψη μέτρων για την Περιβαλλοντική προστασία της Μεσογείου.

Αθήνα, 22 Νοεμβρίου 2022

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ. Υπουργό

– Περιβάλλοντος και Ενέργειας

ΘΕΜΑ: Λήψη μέτρων για την Περιβαλλοντική προστασία της Μεσογείου.

Την 08.09.2022 εκδόθηκε και έγινε δεκτή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή  η έκθεση της Ε.Ε. με τίτλο Επισκόπηση Περιβαλλοντικής Εφαρμογής (EIR) για το 2022 («Environmental Implementation Review»- Επισκόπηση της Εφαρμογής της Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΕΕ 2022. Έκθεση ανά χώρα – ΕΛΛΑΔΑ[1]. Η έκθεση με τίτλο «Επισκόπηση Περιβαλλοντικής Εφαρμογής» είναι ένα τακτικό εργαλείο υποβολής εκθέσεων που έχει σχεδιαστεί για τη βελτίωση της εφαρμογής των περιβαλλοντικών νόμων και πολιτικών της ΕΕ.

Η έκθεση περιλαμβάνει τις επισημάνσεις για τις καθυστερήσεις και τις παρεκκλίσεις  που σημειώνονται στην εφαρμογή του ενωσιακού περιβαλλοντικού δικαίου από την χώρα μας. Στο κεφάλαιο για την  Θαλάσσια Στρατηγική αναφέρεται  ότι « Η κοινή αλιευτική πολιτική της ΕΕ (ΚΑΠ) έχει ως στόχο να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.»

Στην ΕΕΠΠ του 2019, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να διασφαλίσει την έγκαιρη υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα διάφορα στοιχεία βάσει της οδηγίας-πλαισίου για τη θαλάσσια στρατηγική, ώστε η Ελλάδα να μπορεί να συμμετέχει σε μελλοντικές αξιολογήσεις της Επιτροπής. «Ωστόσο, η Ελλάδα δεν έχει σημειώσει καμία πρόοδο στο θέμα αυτό».

Επιπλέον, τον Μάρτιο του 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση με συστάσεις προς τα κράτη μέλη. Η αξιολόγηση της Επιτροπής επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για τον προσδιορισμό της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης και της χρήσης των κριτηρίων και των μεθοδολογικών προτύπων σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής για την ΚΠΚ(καλής περιβαλλοντικής κατάστασης).

Η ΟΠΘΣ( οδηγία πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική) απαιτεί επίσης από τα κράτη μέλη να αξιολογούν την τρέχουσα περιβαλλοντική κατάσταση των θαλάσσιων υδάτων τους με βάση τα καθορισμένα χαρακτηριστικά ΚΠΚ. Μια καλή ή πολύ καλή βαθμολογία δείχνει ότι ένα κράτος μέλος έχει καλές ικανότητες να αξιολογεί το θαλάσσιο περιβάλλον του σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην απόφαση της Επιτροπής για την ΚΠΚ.

Η Ελλάδα δεν έχει υποβάλει στοιχεία σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος, τους ορισμούς της ΚΠΚ ή τους περιβαλλοντικούς στόχους.

Πέρυσι, σε ομιλία του σε διεθνές συνέδριο που διοργανώθηκε από την Διεθνή Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN, Μασσαλία 3-11 Σεπτεμβρίου 2021), ο κος Μητσοτάκης ανάφερε επί λέξει: «Δεσμευόμαστε στον στόχο να γίνει το 30% της Μεσογείου, Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή μέχρι το 2030. Πέραν του στόχου της προστασίας του 30% θαλάσσιων και παράκτιων περιοχών, θα πρέπει να εργαστούμε, από κοινού και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να διασφαλίσουμε ότι οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές δεν θα προστατεύονται πια μόνο στα χαρτιά.» Συνέχισε, δε, με την παρακάτω διαπίστωση: «Θα πρέπει να στοχεύσουμε στην αποτελεσματική διαχείριση των δικτύων των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, με καθορισμένα μέτρα προστασίας[2]».

Το κύριο θεσμικό όπλο για την προστασία της Μεσογείου είναι η σύμβαση της Βαρκελώνης με τα συνοδά Πρωτόκολλα, που, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν την ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιων περιοχών και την προστασία από τις συνέπειες των υπεράκτιων εργασιών. Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν έχει επικυρώσει μια σειρά από αυτές τις συνθήκες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει προειδοποιήσει την χώρα μας για την καθυστέρηση της επικύρωσης. Εν τω μεταξύ δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος στην λήψη πρωτοβουλιών και μέτρων για την υλοποίηση της δέσμευσης του πρωθυπουργού για προστασία της Μεσογείου και την επίτευξη του στόχου της προστασίας του 30% της ξηράς και της θάλασσας της ΕΕ. Αντίθετα, φέτος βλέπουμε αυξημένες δασικές πυρκαγιές κατά το πρώτο επτάμηνο του 2022 να κατακαίουν ακόμα και προστατευόμενες περιοχές (π.χ. Δαδιά, Βάλια Κάλντα ή Θάσο) ή τον εμβληματικό ελαιώνα των Δελφών στην Άμφισσα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει προειδοποιήσει την χώρα μας για την καθυστέρηση της επικύρωσης. Στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον τίτλο «Επισκόπηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ 2019. Έκθεση χώρας ΕΛΛΑΔΑ», που κοινοποιήθηκε και στην Μόνιμη Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, τον Σεπτέμβριο του 2019, στο κεφάλαιο με τίτλο «Διεθνείς Συμφωνίες» (σελ. 38 της παραπάνω έκθεσης) αναφέρεται, επί λέξει: «Επί του παρόντος, η Ελλάδα έχει υπογράψει, αλλά δεν έχει ακόμη επικυρώσει, σειρά συνθηκών, δηλαδή πρωτόκολλα της Σύμβασης της Βαρκελώνης».

Επίσης, πρέπει να αναφερθεί ότι, τόσο η έκθεση του 2019[3] όσο η έκθεση του 2022[4] αναφέρουν την υποχρέωση της χώρας να υπογράψει (!) και να κυρώσει την τη Διεθνή Σύμβαση για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας[5] του 1946. Ωστόσο, θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η Ελλάδα ήταν από τις αρχικές χώρες που συνέβαλλαν στην κατάρτιση της ως άνω σύμβασης και, μάλιστα, την  είχε υπογράψει. Αιφνιδίως, όμως, το 2010 η χώρα μας, χωρίς επαρκείς εξηγήσεις, αποχώρησε από την ως σύμβαση! Έκτοτε η Ε.Ε. ζητά την υπογραφή και κύρωση της παραπάνω σύμβασης. Η ολιγωρία προώθησης υπογραφής και κύρωσης της ως άνω σύμβασης, πιθανόν, να επιφέρει κυρώσεις και παραπομπή της Ελλάδας, όπως αναφέρεται και παραπάνω.

Με βάση τα παραπάνω η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει τις προτεραιότητες της χώρας μας για το 2022 υπενθυμίζοντας  ότι, πλέον έχουμε διαβεί  τον μισό Νοέμβριο και παραμένει ελάχιστος χρόνος για την υλοποίηση των συστάσεων της Ε.Ε.. Οι Δράσεις προτεραιότητας, κατά την Ε.Ε. είναι:

• ​ Υποβολή στοιχείων σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος, τον καθορισμό της ΚΠΚ και τους περιβαλλοντικούς στόχους.
• Διασφάλιση της περιφερειακής συνεργασίας με τα κράτη μέλη που μοιράζονται την ίδια θαλάσσια (υπο)περιφέρεια για την αντιμετώπιση των κυριότερων πιέσεων.
• Υπογραφή και κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας (1946). Κύρωση  πρωτοκόλλων της σύμβασης της Βαρκελώνης.​

Τέλος υπενθυμίζουμε ότι, έχουμε καταθέσει, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού Ελέγχου,  ερωτήσεις για την επικύρωση των παραπάνω πρωτοκόλλων, της Σύμβασης της Βαρκελώνης:

• ​​​  9371/ 08.09.2020
•  7055/04.06.2021
•   8686/02.09.2021
•   7778/30.09.2022

Δεδομένου ότι:

• ​   Η τριπλή κρίση κλιματικής αλλαγής-απώλειας βιοποικιλότητας-ρύπανσης θέτει υπό κίνδυνο ολόκληρη την Μεσόγειο Θάλασσα και τις χώρες που την περιβάλλουν,
• Υπάρχει υπόσχεση από το αρμόδιο υπουργείο ότι, «το πρώτο τετράμηνο του 2021 θα ολοκληρώνονταν τα κυρωτικά νομοσχέδια που αφορούν στην κύρωση Πρωτοκόλλων στη Σύμβαση της Βαρκελώνης», υπόσχεση που αναλήφθηκε με το έγγραφο με α.π.94705/1602-2/10/2020, απάντηση στην ερώτηση 9371/20  που καταθέσαμε στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
•   Η Ε.Ε., επισταμένως, ζητεί την υπογραφή και κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας (1946) και την κύρωση  πρωτοκόλλων της σύμβασης της Βαρκελώνης.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1.       Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθενται να λάβουν, ώστε να υπογραφεί και κυρωθεί η Διεθνής Σύμβαση για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας (1946) και να κυρωθούν τα πρωτόκολλα της σύμβασης της Βαρκελώνης ;

2.       Ποιό είναι το χρονοδιάγραμμα και οι προτάσεις που προετοιμάζει η κυβέρνηση και το υπουργείο για την διασφάλιση της περιφερειακής συνεργασίας με τα κράτη μέλη που μοιράζονται την ίδια θαλάσσια (υπο)περιφέρεια για την αντιμετώπιση των κυριότερων πιέσεων;

3.       Ποιό είναι το χρονοδιάγραμμα για την υποβολή στοιχείων σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος, της ΚΠΚ και τους περιβαλλοντικούς στόχους;

Η ερωτώσα Βουλευτής

Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)

[1] Ολόκληρο το κείμενο της έκθεσης: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=comnat%3ASWD_2022_0254_FIN

[2] https://primeminister.gr/2021/09/03/27339

[3] Επισκόπηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ 2019. Έκθεση χώρας ΕΛΛΑΔΑ

[4] Επισκόπηση της Εφαρμογής της Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΕΕ 2022. Έκθεση ανά χώρα – ΕΛΛΑΔΑ

[5] https://iwc.int/commission/convention