Με ποιες προτάσεις πήγε η μνημονιακή κυβέρνηση του Λ. Παπαδήμου στο Ντέρμπαν;

Η παγκόσμια οικονομική κρίση οξύνεται και αποκτά πλέον ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Στην Ελλάδα η ύφεση εντείνεται, με τραγικές συνέπειες τη ραγδαία αύξηση της ανεργίας, την κατεδάφιση του όποιου κοινωνικού κράτους, την επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου του λαού μας. Η νέα κυβέρνηση του Μνημονίου καλείται να υλοποιήσει τις επιταγές της τρόικας και των δανειστών μας, που όχι μόνο δεν θα μας οδηγήσουν στην έξοδο από την κρίση, αλλά θα μας βυθίσουν ακόμη περισσότερο σ’ αυτή.

Είναι όμως μόνο οι άνεργοι, οι εργαζόμενοι, ο ελληνικός λαός, τα μόνα θύματα αυτής της πολιτικής εν μέσω κρίσης;

Όχι βέβαια. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει, όπως έγκαιρα είχαμε διατυπώσει, ότι από τα πρώτα θύματα αυτής της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, είναι και το περιβάλλον.

Στην Ελλάδα του μνημονίου, το περιβάλλον και ο φυσικός μας πλούτος, μέσω της εκποίησής τους, αντιμετωπίζονται από τις εφαρμοζόμενες πολιτικές, ως τρόπος κάλυψης της μαύρης τρύπας του χρέους. Δηλαδή το περιβάλλον μετατρέπεται σε έναν απλό λογιστικό παράγοντα.

Πώς φαίνεται αυτό; Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δια του αρμόδιου υπουργού της κ. Παπακωνσταντίνου, που παραμένει και στη νέα «Μνημονιακή» κυβέρνηση στην ίδια θέση, νομοθέτησε το fast trαck, τη διαδικασία νομιμοποίησης των αυθαιρέτων, την υποβάθμιση των ελεγκτικών μηχανισμών προστασίας του Περιβάλλοντος, καθώς και των μηχανισμών αδειοδότησης για μεγάλα έργα, ενώ παρέπεμψε στις καλένδες το σχέδιο νέου Ρυθμιστικού Αττικής (ΡΣΑ), το οποίο προσπαθεί να θέσει κάποιους κανόνες ανάπτυξης για την Αττική. Μια μέρα δε, πριν την αλλαγή της κυβέρνησης, με τροπολογία που ψηφίσθηκε στη Βουλή στον Νόμο «νέος τρόπος έκδοσης οικοδομικών αδειών και άλλες διατάξεις», παραδόθηκαν δάση, φυσικό περιβάλλον, πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μας σε επίδοξους «επενδυτές» και συμφέροντα. Αποκορύφωμα όλων δε, η τροπολογία στο «πολυνομοσχέδιο» που πρόσφατα ψηφίσθηκε στην Ελληνική Βουλή και αφορά την χρησιμοποίηση των πόρων του Πράσινου Ταμείου κατά 95% για κάλυψη του δημόσιου χρέους και μόνο το 5% για το Περιβάλλον.

Ωστόσο, 13 ημέρες απομένουν για την έναρξη της συνδιάσκεψης του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, που θα γίνει στο Ντέρμπαν της Ν. Αφρικής (28.11. – 09.12). Εκεί θα συζητηθεί το σημαντικό θέμα της παράτασης της ισχύος του πρωτοκόλλου του Κιότο και μετά το 2012, της μόνης σοβαρής προσπάθειας, που έχει γίνει σε πλανητικό επίπεδο για μείωση των εκπομπών του διοξείδιου του άνθρακα και των άλλων αερίων του θερμοκηπίου. Μια συνδιάσκεψη, που ενώ είναι σημαντική για το μέλλον της ανθρωπότητας, κινδυνεύει να μετατραπεί σε νεκροθάφτη του πλανήτη.

Η αποτυχία των προηγούμενων συνδιασκέψεων για την κλιματική αλλαγή, στην Κοπεγχάγη και το Κανκούν, οδήγησε σε θεαματική μείωση των προσδοκιών. Η οικονομική ύφεση και η πτώση της βιομηχανικής παραγωγής που ταλανίζει τις δυτικές οικονομίες δημιουργούν, παρά τις εκκλήσεις του ΟΗΕ και των επιστημόνων για την έγκαιρη οργανωμένη προσπάθεια διάσωσης του πλανήτη, φυγόκεντρες τάσεις, αδυναμίες προσανατολισμού και άρνηση λήψης δεσμεύσεων. Ούτε στη συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης, ούτε σε αυτή του Κανκούν, δεν έγινε δυνατό, όλες οι χώρες να δεσμευτούν ουσιαστικά για τη λήψη μέτρων και πρωτοβουλιών, που σκοπό θα έχουν τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την προσπάθεια προσαρμογής στις κλιματικές αλλαγές και την χρηματοδότηση των πτωχότερων χωρών που αναμένεται να πληγούν σοβαρότερα.

Πολλοί διαπραγματευτές και παρατηρητές σημειώνουν ότι οι δυνατότητες σύναψης δεσμευτικών και αποτελεσματικών συνθηκών είναι μειωμένες. Οι συναντήσεις που έγιναν μέσα στο 2011, στην Μπανγκόκ, στη Βόννη και τον Παναμά, για την αναζήτηση συγκλίσεων και την προετοιμασία του δρόμου των συμφωνιών της συνδιάσκεψης του Ντέρμπαν, δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας. Μπροστά στα αδιέξοδα, ο εκπρόσωπος της Ε.Ε. πρότεινε την επαναφορά των δεσμεύσεων σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ισχύον πρωτόκολλο. Όμως η μεγάλη παρέα των χωρών που ξεκίνησαν την προσπάθεια διάσωσης του πλανήτη, το 1997, παρουσιάζει μεγάλες απώλειες. Η Ιαπωνία, ο Καναδάς και η Ρωσία (για του δικούς τους λόγους) αρνήθηκαν να συμπράξουν, αφού με τον τρόπο αυτό καλύπτονται μόνο το 30% των εκπομπών και επιμένουν ότι οι μεγαλύτεροι ρυπαντές όπως οι ΗΠΑ, η Ινδία και η Κίνα πρέπει να συμμετέχουν και να καλύπτονται από τις δεσμεύσεις νέας παγκόσμιας συμφωνίας. Με τις ΗΠΑ, που δεν υπέγραψαν ποτέ το πρωτόκολλο του Κυότο και δεν φαίνονται να αναγνωρίζουν την όποια αναγκαιότητα, μόνο η Ε.Ε. και μερικές ακόμα βιομηχανικές χώρες του Βορρά παραμένουν ακόμα στη μάχη. Όμως, ακόμα κι αν γίνει δεκτή, και μία πιο φιλόδοξη παράταση της ισχύος των δεσμεύσεων του Κιότο δεν θα είναι αρκετή να διατηρήσει την άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη πάνω από τους 2ο C. Παράλληλα η παγκόσμια ύφεση δυσκολεύει τη συγκέντρωση των πόρων, που είναι αναγκαίοι για τη λειτουργία του χρηματοδοτικού ταμείου.

Στη συνδιάσκεψη του Ντέρμπαν μπορεί να επιτευχθεί κάποια μικρή πρόοδος σε επιμέρους ζητήματα. Πρέπει να σημειωθεί όμως, ότι μόνο μια παγκόσμια φιλόδοξη συμφωνία με γενναίες μειώσεις αερίων ρύπων, όπως προτείνει η επιστημονική κοινότητα, είναι αναγκαία. Οτιδήποτε άλλο είναι βέβαιο ότι οδηγεί σε ανθρωπογενή παρέμβαση στο παγκόσμιο κλίμα, με σοβαρές συνέπειες . Μια τέτοια εξέλιξη πρέπει να αποτραπεί και να μην αφεθεί η ανθρωπότητα να γίνει έρμαιο της επελαύνουσας κλιματικής αλλαγής.

Για το σοβαρό αυτό ζήτημα, της συνδιάσκεψης στο Ντέρμπαν, δεν ακούσαμε τίποτε στις προγραμματικές δηλώσεις της νέας «μνημονιακής» κυβέρνησης. Ο υπουργός ΥΠΕΚΑ δεν κατάφερε να βρει τον χρόνο να αρθρώσει μια – δύο λέξεις για τις θέσεις που υποστηρίζει η Ελλάδα και τις προσπάθειες που θα κάνει για να συμβαδίσει με τους εταίρους μας στην Ε.Ε., που προτείνουν μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 30%. Ο νέος υπουργός Εξωτερικών κ. Δήμας, έχοντας στο ενεργητικό του τη θετική παρουσία του ως επίτροπος Περιβάλλοντος στην Ε.Ε., τι έχει να μας πει σχετικά;

Ένα πάντως είναι βέβαιο, η Διάσωση του πλανήτη δεν είναι γραμμένη στα άστρα, ούτε βρίσκεται στις συνδιασκέψεις των G20, βρίσκεται στα χέρια των λαών, που με τους αγώνες τους θα την επιβάλουν».

*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Αυγή στις 22/11/2011

Ορυκτός πλούτος και υδρογονάνθρακες στην Ελλάδα. Μύθοι και πραγματικότητες

Τα τελευταία χρόνια πολλά ακούγονται για τον ορυκτό πλούτο της χώρας μας. Τόνοι μελανιού χύνονται και χιλιάδες ώρες τηλεοπτικού χρόνου καταναλίσκονται για να παρουσιαστούν απόψεις ειδικών και «ειδικών». Η «ανακήρυξη της ΑΟΖ» έχει γίνει σημαία πολλών συντηρητικών, εθνικιστικών και υπερεθνικιστικών κύκλων.  Συζητήσεις επί συζητήσεων για τα «δίκαια» του Έθνους, για την «κακή» γείτονα που επιβουλεύεται την εθνική κυριαρχία και άλλα πολλά. Επωδός, δε, των περισσοτέρων, είναι ότι η χώρα μας διαθέτει τεράστιες ποσότητες διαφόρων ορυκτών και πετρωμάτων, πλέει σε μια θάλασσα πετρελαίου (στο Αιγαίο) και αν τα εκμεταλλευτούμε όλα αυτά, τότε θα γίνουμε οι νέοι εμίρηδες (« τύφλα νάχει το μνημόνιο», θα καθόμαστε και θα τρώμε με χρυσά κουτάλια).

Πέρα όμως από  τους «μύθους» υπάρχει και η πραγματικότητα:

Είναι γνωστό ότι στον Ελληνικό χώρο υπάρχουν πολλά και ποικίλα κοιτάσματα (και εμφανίσεις) ορυκτών, μεταλλευμάτων, λατομικών και διακοσμητικών υλικών ενώ υπάρχουν  και τεράστια γεωθερμικά πεδία. Ενδεικτικά αναφέρονται χρωμίτες στην Κοζάνη, τύρφη στου Φιλίππους, ουράνιο στου γρανίτες του Παρανεστίου, γεωθερμικά πεδία στον Έβρο, Νιγρίτα, Λέσβο, Μήλο, Νίσυρο κ.α.π., υδρογονάνθρακες στο Ιόνιο, ενώ υπάρχουν βωξίτες, λευκόλιθοι, νικέλιο, λιγνίτης, μάρμαρα, ζεόλιθοι, καολίνες και πολλά άλλα. Σε κάποια από αυτά σήμερα γίνεται εκμετάλλευση όπως π.χ. το σιδηρονικέλιο της ΛΑΡΚΟ (που με υπογραφές της υπηρεσιακής κυβέρνησης πάει για ξεπούλημα  όσο-όσο),  τους βωξίτες, (που όμως η εκμετάλλευση δεν γίνεται  με βιώσιμους όρους   δημιουργώντας σοβαρότατα προβλήματα, τόσον στο περιβάλλον, όσο και στην κοινωνία). Δεν μπορούμε  εδώ όμως να μην επισημάνουμε  και το μεγάλο περιβαλλοντικό έγκλημα που συντελείται στη Χαλκιδική με την εξόρυξη χρυσού. Μια εκμετάλλευση του ορυκτού μας πλούτου, που με τον τρόπο που προτείνεται να γίνει  έχει σοβαρές συνέπειες τόσο για  το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα,  όσο και για την οικονομία της ευρύτερης περιοχής (αγροτικός τομέας, τουρισμός) .

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Αξιοποίηση Ελληνικού – Έτσι εννοούν την ανάπτυξη;

«ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ»-  ΕΤΣΙ  ΕΝΝΟΟΥΝ  ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ;

Το μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθήθηκε, με τις πολιτικές του real estate, της αντιπαροχής, της ανεξέλεγκτης οικοδομικής δραστηριότητας, δημιούργησε εύκολο κέρδος για τους λίγους. Κατά τη διαδικασία της αστικοποίησης, πολλές μετατροπές γίνονται και φυσικά τοπία αντικαθίστανται από περιοχές  με πυκνές κτιριακές εγκαταστάσεις. Η συνεχής επέκταση της πόλης και πέρα από το λεκανοπέδιο (Μεσόγεια) με ταυτόχρονη απαξίωση της αγροτικής γης, η μείωση των ελεύθερων χώρων, η καταστροφή της φύσης, η κατασπατάληση φυσικών πόρων, παράλληλα με τους νέους ρύπους και την ιονίζουσα ακτινοβολία και ηχορρύπανση, επιδεινώνουν την οικολογική κρίση και κάνουν την Αθήνα, μη φιλική και μη βιώσιμη για τους κατοίκους της. Η παράδοση στους ιδιώτες της δημόσιας περιουσίας μέσω  της ΕΤΑ ΑΕ και της Ολυμπιακά Ακίνητα  ΑΕ επέφερε επιπρόσθετα περιβαλλοντικά βάρη. Σημαντικός παράγοντας που συνέβαλε στην περιβαλλοντική υποβάθμιση της Αττικής είναι και οι πυρκαγιές στους ορεινούς όγκους (Πάρνηθα, Πεντέλη, Υμηττός) των τελευταίων χρόνων. Αποτέλεσμα των αλλαγών αυτών, καθώς και της αύξησης των μεταφορών και της κατανάλωσης ενέργειας, είναι η τροποποίηση στοιχείων του κλίματος, μέσα και γύρω από την αστική περιοχή.

Οι πράσινοι πνεύμονες, μικρής, μεσαίας και μεγάλης κλίμακας μέσα στην πόλη και η σύνταξη σχεδίου και στρατηγικής θέσεων είναι σημαντικά όπλα για την αντιμετώπιση  της οικολογικής κρίσης και της κλιματικής αλλαγής.

Δυστυχώς όμως, οι ελεύθεροι χώροι της Αττικής συνεχώς λιγοστεύουν. Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι πριν από 60 χρόνια ήταν κτισμένο το 17,7% του λεκανοπεδίου, ενώ σήμερα το ποσοστό αυτό φτάνει το 68%. Δεν είναι τυχαίο δε, ότι το πράσινο στην Αθήνα πλησιάζει τα 2m2/κάτοικο, όταν σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, σε μεγάλες πρωτεύουσες κυμαίνεται από 25 μέχρι και 50m2/κάτοικο.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Ανάπτυξη, η μαγική λέξη

 Ανάπτυξη, η «μαγική» λέξη

 Το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθείται για δεκαετίες συνοδεύεται από την υπερπαραγωγή, την υπερκατανάλωση και την καταλήστευση των φυσικών πόρων. Ένα τέτοιο μοντέλο δημιουργεί κρίσεις, υποβαθμίζει το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής, ενώ εντείνει το επισιτιστικό πρόβλημα.

Στην Ελλάδα του Μνημονίου, μέσα στη δίνη της παγκόσμιας οικονομικής, πέρα από τα δικαιώματα, τις εργασιακές σχέσεις, τους μισθούς και τις συντάξεις, κατεδαφίζονται η περιβαλλοντική νομοθεσία και ο φυσικός πλούτος της χώρας λεηλατείται από τις δυνάμεις του κεφαλαίου και της αγοράς. Η επιβολή των μνημονιακών πολιτικών έχει ως αποτέλεσμα βαθιά ύφεση, έκρηξη της ανεργίας και τη χρεωκοπία της χώρας να καραδοκεί σε κάθε βήμα. Όλοι τώρα αναγνωρίζουν ότι μόνο η ανάπτυξη μπορεί να δώσει την απάντηση για την έξοδο της χώρας από την κρίση. Ακόμα και τα κόμματα του Μνημονίου μιλάνε για ανάπτυξη, κακοποιώντας όμως την πραγματικότητα.

Δεν είναι ανάπτυξη οι προτάσεις του κ. Βενιζέλου για αξιοποίηση κονδυλίων του ΕΣΠΑ για προγράμματα επιμόρφωσης. Δεν είναι ανάπτυξη δημόσια κονδύλια να κατευθύνονται μόνο στην κατασκευή νέων αυτοκινητόδρομων (π.χ. αυτοκινητόδρομοι στον Υμηττό) ή επενδύσεις που ενισχύουν τους εργολάβους κατασκευών. Δεν είναι ανάπτυξη το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας όπως η λεγόμενη «αξιοποίηση» του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού.

Την «καραμέλα» της ανάπτυξης αναμασά συνεχώς και ο κ. Σαμαράς. Ίσως να νομίζει ότι η αναπτυξιακή πολιτική γίνεται με το πάτημα ενός μαγικού κουμπιού. Για τον κ. Σαμαρά ανάπτυξη είναι π.χ. η αξιοποίηση του ορυκτού μας πλούτου. Μήπως εννοεί μοντέλα αξιοποίησης όπως στη Χαλκιδική, με την εξόρυξη του χρυσού, ή μήπως ότι μόνο με την ανακήρυξη της ΑΟΖ αμέσως θα αρχίσουν να εισρέουν πακτωλοί χρημάτων.

Το μοντέλο ανάπτυξης που προωθούν οι μνημονιακές δυνάμεις βασίζεται σε ελαστικές εργασιακές σχέσεις χωρίς δικαιώματα, μισθούς σε επίπεδο Βουλγαρίας και Ρουμανίας και σε άνευ όρων παράδοση των φυσικών μας πόρων και του ορυκτού πλούτου σε κάθε λογής επενδυτές.

Προτεραιότητα μιας κυβέρνησης της Αριστεράς, που εμείς προτείνουμε, είναι η ανάπτυξη. Μια ανάπτυξη όμως που οφείλει πρώτα απ’ όλα να απαντά στο ερώτημα: «Ποια ανάπτυξη και για ποιον».

Εμείς απαντάμε ότι αγωνιζόμαστε για μια ανάπτυξη σε όφελος των πολλών και σε ικανοποίηση των αναγκών της κοινωνίας. Η ανάπτυξη για μας οφείλει να είναι ισόρροπη και να έχει χαρακτηριστικά αειφορίας, σεβόμενη τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Η Αριστερά σήμερα αγωνίζεται περισσότερο παρά ποτέ για έναν ριζικό οικολογικό μετασχηματισμό της οικονομίας, έξω από την πολιτική των Μνημονίων. Προτείνει συγκεκριμένες δράσεις και επενδυτικές κινήσεις, που θα στηρίζονται σε μόνιμη και σταθερή εργασία. Ενδεικτικά, σε τομείς όπως:

Αγροτική οικονομία με αναδιάρθρωση του πρωτογενούς τομέα και αλλαγή στα παραγωγικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα. Ορθολογική διαχείριση των απορριμμάτων με δημόσιο κοινωνικό έλεγχο και συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μακριά από φαραωνικές λογικές, όπως προβλέπει το πρόγραμμα Ήλιος. Αναπλάσεις αστικών περιοχών και εφαρμογή βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής. Τουριστική ανάπτυξη με σεβασμό στο περιβάλλον και τα οικοσυστήματα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ – Ενωτικό Κοινωνικό Μέτωπο πρωτοστατεί και συμπαρατάσσεται με τους αγώνες για τη διαφύλαξη της δημόσιας περιουσίας και των φυσικών πόρων. Καλεί σε συμπόρευση όλους και όλες που αγωνίζονται να ανατρέψουν τις δυσμενείς συνέπειες της πολιτικής των μνημονίων. Προτείνει εναλλακτικά και ριζοσπαστικά μοντέλα ανάπτυξης που μόνο μια κυβέρνηση της Αριστεράς μπορεί να εφαρμόσει.

*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Αυγή στις 29/04/2012

Για μία ορθολογική διαχείριση των απορριμάτων

Τι σημαίνει πολιτική ορθολογικής διαχείρισης των απορριμμάτων;

 

Το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθείται επί δεκαετίες, με κυρίαρχες κατευθύνσεις την υπερκατανάλωση, την υπερπαραγωγή και κατασπατάληση των φυσικών πόρων, την καταστροφή του περιβάλλοντος, παρήγαγε πολλά απορρίμματα. Η σημερινή συνεχής κρίση και η έντονη ύφεση την περίοδο των μνημονίων που διανύουμε, έφεραν κάποια μικρή μείωση στην ποσότητα των απορριμμάτων. Το πρόβλημα όμως παραμένει και ο κίνδυνος να «πνιγούμε» στα σκουπίδια, είναι πλέον ορατός.

Η μέχρι σήμερα πολιτική (όπου πέραν της Πολιτείας, έχει μερίδιο ευθύνης κομμάτι και της Τ.Α.,) βασίζεται κύρια στη λειτουργία ανεξέλεγκτων ΧΑΔΑ (χωματερές), που πολλές λειτουργούν ακόμη και θα μας οδηγήσουν σε επιβολή υψηλών ημερήσιων προστίμων από την Ε.Ε. Η αδυναμία συνολικού βιώσιμου σχεδιασμού δημιούργησε φαραωνικές εγκαταστάσεις ΧΥΤΑ (π.χ. Α. Λιόσια, Φυλή). Μια μόνο επίσκεψη αρκεί να αντιληφθούμε ότι, τα τεράστια μεγέθη εγκαταστάσεων δεν μπορούν να έχουν σχέση με ορθολογική διαχείριση απορριμμάτων, φιλική προς το περιβάλλον και την κοινωνία. Επισημαίνουμε ότι, τεράστιο πρόβλημα στη χώρα μας δημιουργούν τα νομικά κενά αφήνοντας την επιμόλυνση των αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ) από επικίνδυνα και τοξικά απόβλητα βιομηχανιών, βιοτεχνιών και νοσηλευτικών μονάδων.

Κινήσεις πολιτών, πολίτες και επιστήμονες, παράλληλα με κινήματα και αντιστάσεις σε όλη τη χώρα διεξάγουν ένα σοβαρό δημόσιο, επιστημονικό και πολιτικό διάλογο για το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Χαρακτηριστικό τους όμως, είναι η αντίθεση σε θέματα χωροθέτησης εγκαταστάσεων διαχείρισης, κύρια, και δευτερευόντως στον τρόπο διαχείρισης. Η διαχείριση απορριμμάτων έχει διαστάσεις περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές.

Περιβαλλοντικές: H ταφή απορριμμάτων σε χωματερές ρυπαίνει σημαντικά τα εδάφη, τον υδροφόρο ορίζοντα, ενώ συγχρόνως εκλύονται τεράστιες ποσότητες αερίων (βιοαέριο) στην ατμόσφαιρα. Έτσι ενισχύεται το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ενώ η κλιματική αλλαγή επελαύνει. Επίσης, με διεθνή στοιχεία, οι τεχνολογίες καύσης που προωθούνται, ευθύνονται για την έκλυση φουρανίων και διοξινών στην ατμόσφαιρα. Σε βιομηχανικές χώρες όπου εφαρμόζονται, αυτές οι τεχνολογίες ενοχοποιούνται για το 40-50% των συνολικών εκλύσεων διοξινών.

Οικονομικές: Tα απορρίμματα έχουν τα χαρακτηριστικά εμπορικού προϊόντος με αξία, που πουλιέται και αγοράζεται. Για το λόγο αυτό και τεράστια οικονομικά συμφέροντα («εθνικοί» και μη εργολάβοι) επενδύουν στη διαχείρισή τους, αποσκοπώντας σε τεράστια οικονομικά οφέλη. Ήδη το ενδιαφέρον της τρόικας είναι ιδιαίτερο για τους τομείς διαχείρισης απορριμμάτων και ενέργειας στη χώρα μας.

Κοινωνικές: H ιδιωτικοποίηση στη διαχείριση απορριμμάτων (ακόμη και στη διαλογή), θα επιφέρει μείωση θέσεων εργασίας, θα εκτινάξει τα δημοτικά τέλη και τους λογαριασμούς της ΔΕΗ (μέσω αύξησης τέλους ΑΠΕ). Από την άλλη πλευρά θα αποτελέσει «ταφόπλακα» στα στάδια που προβλέπει η ορθολογική διαχείριση (πρόληψη, διαλογή και επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, κομποστοποίηση) και η οδηγία 2008/98 της Ε.Ε.. Ο ιδιώτης επενδυτής απαιτεί πολύ «καύσιμο -σκουπίδι» με στόχο τη μεγιστοποίηση του κέρδους του από την παραγόμενη ενέργεια.

Ο Περιφερειακός σχεδιασμός Αττικής προβλέπει την κατασκευή 4 νέων Μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων (με χρήση τεχνολογιών βιολογικής ξήρανσης και καύσης). Έτσι, σκόπιμα ξεκίνησε ένας δημόσιος διάλογος και δρομολογούνται λύσεις, που περιλαμβάνουν πολιτικές καύσης απορριμμάτων για ενεργειακή αξιοποίηση, αδιαφορώντας για την ιεράρχηση διαχείρισης, που υιοθετεί η Οδηγία 2008/98 της Ε.Ε. Από τον Αύγουστο του 2011 ο περιφερειάρχης Αττικής υπέγραψε προκήρυξη για πρόσκληση προς ιδιώτες επενδυτές για την κατασκευή 4 μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων (μέθοδος ΣΔΙΤ).

Στον αντίποδα της ανωτέρω καταστροφικής, περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά, απαράδεκτης πολιτικής διαχείρισης υπάρχει η πολιτική, που στηρίζεται στον δημόσιο χαρακτήρα, τον κοινωνικό έλεγχο, τη συμμετοχή της κοινωνίας και την αποκεντρωμένη διαχείριση σε επίπεδο δήμων ή όμορων δήμων. Μια πολιτική που βασίζεται στις αρχές της εγγύτητας και της μικρήςκλίμακας. Μια πολιτική κοινωνικής συμμετοχής, όπου τα οφέλη ανταποδίδονται στην κοινωνία.

Μια συνολική πολιτική ορθολογικής διαχείρισης, που αξιοποιεί την παγκόσμια επιστημονική εμπειρία, με έμφαση σε πολιτικές μείωσης όγκου απορριμμάτων, διαλογής στην πηγή, επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης χρήσιμων υλικών, ελαχιστοποίησηςτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και πάνω από όλα, φιλική στο Περιβάλλον, με σεβασμό στον Άνθρωπο.

 

*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Αυγή στις 11/03/2012

Ένας χρόνος Καλλικράτη και Περιφέρειας Αττικής

Ένας χρόνος «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» και Περιφέρεια Αττικής

Ένας χρόνος πέρασε από την εφαρμογή του ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ στην Τ.Α. Πολλοί ήταν εκείνοι που θεωρούσαν ότι ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ είναι η μεγάλη μεταρρύθμιση που θα έλυνε τα προβλήματα, θα βοηθούσε την ανάπτυξη στις τοπικές κοινωνίες, θα απάλλασσε την Αυτοδιοίκηση από την κακοδιαχείριση και όλα τα δεινά. Δυστυχώς, επιβεβαιωθήκαμε για τον χαρακτήρα του.

Έγκαιρα είχαμε προειδοποιήσει ότι ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ είναι το μακρύ χέρι του Μνημονίου στις τοπικές κοινωνίες, ενώ συγχρόνως αποτελεί απειλή για την Τοπική Δημοκρατία. Φάνηκε ότι η λεγόμενη «μεταρρύθμιση» του ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ τελικά δεν αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση, όσο και αν έτσι «διαφημίζεται». Ουσιαστικά αφορά το ίδιο το κράτος, που προωθεί την αντίληψη ότι η Τ.Α. αποτελεί άλλον ένα κρίκο του κράτους και συγχρόνως άλλον έναν φοροεισπρακτικό μηχανισμό. Αντίληψη που καμία σχέση δεν έχει με την Τ.Α. σαν λαϊκό συμμετοχικό θεσμό, στην υπηρεσία της κοινωνίας.

Η ενίσχυση του δημαρχοκεντρικού και περιφερειοκεντρικού συστήματος εξουσίας, που επιτυγχάνεται με τον ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ, ακυρώνει τη δημοκρατική λειτουργία της Αυτοδιοίκησης. Μια λειτουργία που οφείλει να χαρακτηρίζεται από περιορισμό των εξουσιών δημάρχου και περιφερειάρχη, με παράλληλη αναβάθμιση του ρόλου των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων αντίστοιχα και ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών.

Μια σειρά αρμοδιότητες που, ενώ μεταβιβάστηκαν από την Κεντρική Διοίκηση στις Αιρετές Περιφέρειες σε βάση του Νόμου 3852/2010, καλλιέργησαν σε πολλούς ελπίδες και αυταπάτες για ουσιαστική Αυτοδιοίκηση, με Δημοκρατία και συμμετοχή των πολιτών. Οι αρμοδιότητες αυτές, όμως, σήμερα αναιρούνται.

Με το άρθρο 15 του νομοσχεδίου «Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας ΥΠΕΚΑ», που συζητήθηκε στην ολομέλεια της Βουλής στο τέλος Αυγούστου του 2011, αφαιρέθηκαν αρμοδιότητες της αιρετής περιφέρειας για σοβαρά θέματα περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, όπως υδατοκαλλιέργειες, αιολικά πάρκα, απόβλητα, εργοστάσια γαλακτοκομικών κ.ά.

Οι αρμοδιότητες αυτές επανέρχονται στην Κρατική Αποκεντρωμένη Διοίκηση και στο ίδιο το ΥΠΕΚΑ. Με τον τρόπο αυτό, αναιρείται ουσιαστικά και ο μητροπολιτικός χαρακτήρας της αιρετής Περιφέρειας Αττικής που προβλέπεται από τον νόμο.

Ιδιαίτερα, στον τομέα του Περιβάλλοντος, με βάση το παραπάνω άρθρο του νόμου, η αιρετή Περιφέρεια στερείται, πλέον, οποιεσδήποτε αρμοδιότητες έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για έργα διαδημοτικής και μητροπολιτικής εμβέλειας. Ομοίως, στερείται αρμοδιότητες έγκρισης όρων και άλλων τομέων, όπως ενέργειας, αλιείας και κτηνοτροφίας.

Δεκάδες ΜΠΕ έρχονται για γνωμοδότηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής, χωρίς να δοθεί αρκετός χρόνος για μελέτη και έλεγχο από τις Περ. Παρατάξεις. Πολλές ΜΠΕ είναι ελλιπείς και το πιο σημαντικό είναι ότι το Περιφερειακό Συμβούλιο που γνωμοδοτεί για κάθε ΜΠΕ και θέτει περιβαλλοντικούς όρους, δεν γνωρίζει την εξέλιξή τους. Αυτό οφείλεται και στο γεγονός ότι την τελική θέση (έγκριση ή μη) έχει η Κρατική Αποκεντρωμένη Διοίκηση.

Επίσης σημαντικό ζήτημα τίθεται και με τον έλεγχο τήρησης των περιβαλλοντικών όρων, που τίθενται από το Περιφερειακό Συμβούλιο. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της Περιφέρειας, που έχουν την αρμοδιότητα ελέγχου των περιβαλλοντικών όρων, απαιτούν προσωπικό, αλλά η εφαρμοζόμενη μνημονιακή πολιτική στον δημόσιο τομέα με τις εφεδρείες και τις πιθανές απολύσεις καθιστούν το εγχείρημα του ελέγχου δύσκολο.

Μεγάλα κοινωνικά, πολιτικά και περιβαλλοντικά ζητήματα έχουν συζητηθεί ένα χρόνο τώρα, στην Αιρετή Περιφέρεια Αττικής, όπως: H εργασιακή εφεδρεία, η κοινωφελής εργασία στους Δήμους, οι παιδικοί σταθμοί, η διαχείριση των απορριμμάτων και ο περιφερειακός σχεδιασμός, η υδροδότηση των νησιών, το θέμα της σχεδιαζόμενης εκποίησης του πρ. αεροδρομίου του Ελληνικού, η διαμόρφωση του Φαληρικού όρμου, το νέο ΡΣΑ κ.ά.

Κοινό χαρακτηριστικό των αποφάσεων του Π.Σ. είναι η σύμπλευση των παρατάξεων των δυνάμεων του Μνημονίου (Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, ΛΑΟΣ), ειδικά μετά τη συγκρότηση της κυβέρνησης Παπαδήμου. Οι παρατάξεις αυτές συμβάλλουν με τη στάση τους στην υποβάθμιση του πολιτικού χαρακτήρα του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Ταυτόχρονα, όμως, η λειτουργία του Π.Σ. είναι και μια ευκαιρία για τις αριστερές αντιμνημονιακές δυνάμεις, που εκφράζονται με διαφορετικά ψηφοδέλτια στο Π.Σ. να συμπαραταχθούν και να κάνουν ουσιαστικά βήματα κοινής δράσης. Είχαμε τέτοια παραδείγματα, το χρόνο που πέρασε, κατόπιν πρωτοβουλίας της ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ – ΟΧΙ ΣΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ. Πρόσφατο παράδειγμα, η κοινή σύσκεψη παρατάξεων που έγινε με θέμα τον Πολιτισμό.

Η ΑΤΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ – ΟΧΙ ΣΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ, σταθερή στην ιδρυτική της διακήρυξη και με σαφή τον αντιμνημονιακό χαρακτήρα όλο αυτό το διάστημα, ήταν και είναι σε άμεση επαφή με τα κινήματα και την κοινωνία, που πλήττεται, αγωνιά και αγωνίζεται.

Έφερε για συζήτηση στο Π.Σ. μια σειρά ζητήματα, που αφορούσαν τοπικά αιτήματα συλλογικοτήτων της Αττικής (π.χ. Ρομά του Ελαιώνα και ανακύκλωση), μεγάλα υπερτοπικά ζητήματα (π.χ. Ελληνικό) καθώς και τον κίνδυνο ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ μέσω του Ταμείου Αποκρατικοποιήσεων. Ενώ με την παρουσία και δράση της, προσπαθεί να αναβαθμίσει το ρόλο του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Ωστόσο σήμερα, την γκρίζα εποχή των Μνημονίων, είναι απαραίτητη η παραπέρα ενίσχυση της σχέσης της Περιφερειακής Παράταξης με τα κινήματα των πολιτών και τις δημοτικές κινήσεις. Αναγκαία επίσης είναι και η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου-Οράματος για την Περιφέρεια Αττικής. Ένα Σχέδιο αντιμετώπισης της βαθιάς κρίσης, βασισμένο σε ήπια ισόρροπη και δίκαιη ανάπτυξη, με γνώμονα τη βιωσιμότητα και την αειφορία, μέσα σε μια κοινωνία αλληλεγγύης και συλλογικότητας.

*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Αυγή στις 04/02/2012

Παραγωγή και χρήση βιοαερίου

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ

ΔΡΑΣΗ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΑΝΤΑΠΟΔΟΤΙΚΗ

 

Πράγματι την εποχή της κρίσης  που διανύουμε, έστω και καθυστερημένα, έχει ξεκινήσει  ένας σοβαρός δημόσιος, πολιτικός και επιστημονικός,  διάλογος,  παράλληλα με δράσεις και κινητοποιήσεις κινημάτων φορέων και κατοίκων, πάνω στα  ζητήματα  της διαχείρισης των απορριμμάτων.

Το «σκουπίδι» που μέχρι σήμερα  θεωρείτο κάτι που πρέπει άμεσα να απομακρυνθεί από την «αυλή» μας, αναδεικνύεται σαν πηγή κέρδους. Πλέον τα απορρίμματα έχουν τα χαρακτηριστικά  ενός προϊόντος με αξία που αγοράζεται και πουλιέται. Για το λόγο αυτό και τεράστια οικονομικά συμφέροντα  («εθνικοί» και μη, εργολάβοι) επενδύουν στη διαχείριση τους, αποσκοπώντας σε τεράστια οικονομικά οφέλη.

Η φιλοσοφία και πρότασή μας στηρίζεται  στη λογική μιας διαχείρισης  φιλικής προς το περιβάλλον, με βασικά χαρακτηριστικά: τον δημόσιο χαρακτήρα, τον κοινωνικό έλεγχο, την συμμετοχή της κοινωνίας και την αποκεντρωμένη  διαχείριση σε επίπεδο Δήμων ή  ομάδας Δήμων . Η διαχείριση  των απορριμμάτων και των αποβλήτων πρέπει να βασίζεται στην πρόληψη και μείωση του όγκου τους, διαλογή στην πηγή και επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και κομποστοποίηση. Με δεδομένα αυτά,  απορρίπτουμε τον ΠΕΣΔΑ    και ζητάμε την αναθεώρηση με  ριζική  αλλαγή του, αφού  προβλέπει  την κατασκευή  4 μονάδων  επεξεργασίας  σύμμεικτων απορριμμάτων. Ένας τέτοιος σχεδιασμός, λειτουργεί  σαν  ταφόπλακα των αρχών της ορθολογικής διαχείρισης  και ουσιαστικά προωθεί την ανεξέλεγκτη  καύση, με τις γνωστές αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον.

Πέρα από την οικονομική πλευρά του ζητήματος δεν πρέπει να μας διαφεύγει η σοβαρή περιβαλλοντική πλευρά.

Οι ανεξέλεγκτες  χωματερές, που ακόμη λειτουργούν στην πατρίδα μας και θα  οδηγήσουν στην επιβολή υψηλών προστίμων  από την ΕΕ,  αποτελούν πολλές εν δυνάμει «περιβαλλοντικές βόμβες»,  με τραγικές συνέπειες για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.

Η κλιματική αλλαγή είναι παρούσα. Τα εκπεμπόμενα αέρια ενισχύουν το φαινόμενο του  θερμοκηπίου και  προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη, με τραγικές επιπτώσεις για την ανθρωπότητα.

Όταν μιλάμε για κλιματική αλλαγή συνήθως εστιάζουμε στο διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Δεν πρέπει όμως να μας διαφεύγουν οι σημαντικές εκπομπές  του μεθανίου (CH4). Το 17% του φαινόμενου του θερμοκηπίου  οφείλεται στο μεθάνιο, που είναι 21 φορές πιο επικίνδυνο από διοξείδιο του άνθρακα σύμφωνα με την  IPCC. Κύρια πηγή εκπομπών  μεθανίου από ανθρωπογενείς παράγοντες  είναι η γεωργία, η κτηνοτροφία, οι παράνομες χωματερές, κ.α.

Με την έννοια αυτή είναι δεδομένο ότι πρέπει να προσπαθήσουμε  την μείωση  των εκπομπών μεθανίου  από τις ανθρωπογενείς πηγές, μετατρέποντάς το  σε χρήσιμη ενέργεια ή προϊόντα.

Το βιοαέριο (βιομεθάνιο όπως λέγεται αλλιώς)προέρχεται  από διεργασίες βακτηριδίων  κατά τη βιο-διάσπαση  οργανικών ενώσεων, κάτω από αναερόβιες συνθήκες, πρόκειται δηλαδή για  αναερόβια χώνευση  βιομάζας.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1.

ΤΥΠΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ

ΑΕΡΙΟ

ΤΥΠΟΣ

% κ.ο.

ΜΕΘΑΝΙΟ

CH4

40-70

ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΑΝΘΡΑΚΑ

CO2

30-60

ΥΔΡΟΓΟΝΟ

H2

0-1 %

ΥΔΡΟΘΕΙΟ

H2S

0-3 %

Πηγή: Biogas Digest. Vol.1.

Σημειώνουμε πάντως ότι παραγωγή μεθανίου γίνεται τόσο κατά την αναερόβια όσο και κατά την αερόβια σήψη οργανικών ουσιών. Κατά την αερόβια ζύμωση όμως είναι σχεδόν αδύνατο να γίνει συλλογή του μεθανίου, το οποίο αφήνεται ελεύθερο να διαφύγει στην ατμόσφαιρα.

Τα απορρίμματα και τα αστικά λύματα  με μεγάλη περιεκτικότητα  σε οργανική ύλη μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή βιοαέριου. Τέτοιες πρώτες ύλες  είναι:

Περιττώματα και κόπροι ζώων.

Γεωργικά απορρίμματα και υπολείμματα

Οργανικά απόβλητα (πχ από βιομηχανίες τροφίμων, λαϊκές αγορές, απορρίμματα εστιατορίων  κ.α.)

Λυματολάσπη  από βιολογικούς καθαρισμούς

Προϊόντα από ενεργειακές καλλιέργειες κ.α.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ

Πρώτη ύλη Οργανική ύλη Αναλογία C:N Ξηρά Ουσία % Πτητικά στερεά της ΞΟ % Παραγωγή βιοαερίου m3/kg VS Ανεπιθύμητες ύλες Άλλα ανεπιθύμητα υλικά
Πολτός γουρουνιών Υδατάνθρακες πρωτεΐνες, λιπίδια 3-10 3-8 70-80 0,25-0,50 Ξύλο, τρίχες, νερό, άμμος, Αντιβιοτικά, απολυμαντικά
Πολτός βοοειδών Υδατάνθρακες πρωτεΐνες, λιπίδια 6-20 5-12 80 0,20-0,30 Τρίχες, νερό, άμμος, άχυρα Αντιβιοτικά, απολυμαντικά
Πολτός πουλερικών Υδατάνθρακες πρωτεΐνες, λιπίδια 3-10 10-30 80 0,35-0,60 Φτερά, άμμος Αντιβιοτικά, απολυμαντικά, ιόντα NH4+
Υπολείμματα σφαγείων Υδατάνθρακες πρωτεΐνες, λιπίδια 3-5 15 80 0,40-0,68 Ζωϊκοί ιστοί Αντιβιοτικά, απολυμαντικά
Τυρόγαλα Λακτόζη, πρωτεΐνες 8-12 90 0,33-0,80 Διάφορες ακαθαρσίες
Ορρός γάλακτος Λακτόζη, πρωτεΐνες 20-25 90 0,80-0,95 Διάφορες ακαθαρσίες
Λάσπη επίπλευσης Πρωτεΐνες, λιπίδια Ζωϊκοί ιστοί Βαριά μέταλλα, οργανικοί ρύποι, απολυμαντικά
Αποπλύματα ζύμωσης Υδατάνθρακες 4-10 1-5 80-95 0,35-0,78 Μη διασπαρμένα υπολείμματα φρούτων
Άχυρο Υδατάνθρακες λιπίδια 80-100 70-90 80-90 0,15-0,35 Άμμος
Απόβλητα κήπων 100-150 60-70 90 0,20-0,50 Χώμα, κυτταρίνη Φυτοφάρμακα
Χλόη 12-25 20-25 90 0,55 Άμμοι Φυτοφάρμακα
Απόβλητα φρούτων 35 15-20 75 0,25-0,50
Ιχθυέλαιο Λιπίδια
Έλαια σόγιας, μαργαρίνη Φυτικά έλαια
Οινόπνευμα Αλκοόλη
Υπολείμματα τροφίμων 10 80 0,30-0,60 Κόκαλα, είδη συσκευασίας Απολυμαντικά
Οικιακά απόβλητα Πλαστικά, μέταλλα, ξύλο, γυαλί, πέτρες Βαριά μέταλλα, οργανικοί ρύποι,
Λυματολάσπη Βαριά μέταλλα, οργανικοί ρύποι,

Πηγή: ΚΑΠΕ: Εγχειρίδιο βιοαερίου.

Η περιεκτικότητα  σε μεθάνιο του βιοαερίου εξαρτάται από την πηγή προέλευσής του, συνοδεύεται από μεγάλο ποσοστό διοξειδίου του άνθρακα,  ενώ υπάρχουν και  μικρές ποσότητες αζώτου, υδρογόνου, υδρόθειου και  υδρατμών.

ΠΙΝΑΚΑΣ 3: ΣΥΣΤΑΣΗ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ

ΣΥΣΤΑΤΙΚΟ

ΑΕΡΙΟ ΧΩΜΑΤΕΡΗΣ

ΑΕΡΙΟ ΑΠΟ ΙΛΥ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΑΕΡΙΟ ΑΠΟ ΙΛΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ

Μ.Ο.

CH4

47 %

67 %

77 %

91,1 %

CO2

35 %

33 %

23 %

0,5 %

N2

16 %

0,2 %

Ίχνη

0,6 %

O2

2 %

Ίχνη

Ίχνη

Ίχνη

H2

Ίχνη

Ίχνη

Ίχνη

Ίχνη

H2S

300 ppm

<10 ppm

<10 ppm

Ίχνη

CnHm

50 ppm

<10 ppm

<10 ppm

7,8 %

Πηγή:  city of Gothenburg

Το  βιοαέριο  επειδή  έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε μεθάνιο,  έχει χρήσεις  παρόμοιες με το φυσικό αέριο, δηλαδή μπορεί να χρησιμοποιηθεί  για παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας.

Το βιοαέριο μπορεί να υποστεί εξευγενισμό, με την απομάκρυνση του περιεχόμενου διοξείδιου του άνθρακα και ορισμένων βλαβερών ουσιών (π.χ. υδρόθειο) και να αποκτήσει σύσταση παρόμοια με αυτή του φυσικού αερίου. Οι πιο συνηθισμένοι τρόποι αφαίρεσης του διοξειδίου του άνθρακα είναι η απορρόφηση μέσω νερού ή οργανικών διαλυτών και η προσρόφηση (με μετάπτωση πίεσης). ‘Άλλες τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι καθαρισμός μέσω μεμβρανών ή μέσω κρυογενικού διαχωρισμού.  Το έτσι εμπλουτισμένο βιοαέριο συνηθίζεται να ονομάζεται σαν βιομεθάνιο.

ΠΙΝΑΚΑΣ 4: ΚΟΣΤΟΣ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ

ΜΕΘΟΔΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ

ΚΟΣΤΟΣ σε €/Nm3

Water and Polyethylene Glycol Scrubbing

0,13

Chemical Absorption

0,17

Pressure Swing Adsorption

0,40

Membrane

0,12

Cryogenic separation

0,44

Πηγή:  CSANR research report 2010-11

Το υπόλειμμα  που παραμένει από την Αναερόβια χώνευση μπορεί να χρησιμοποιηθεί  σαν ένα φτηνό  οργανικό  εδαφοβελτιωτικό  και λίπασμα (κομπόστ).

ΠΙΝΑΚΑΣ 5: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΤΟΥ

Πρώτη ύλη

Ξηρή ουσία

%

Ν

kg/ton

NH4 –N

kg/ton

P

kg/ton

K

kg/ton

pH

Πολτός βοοειδών

6,0

5,0

2,8

0,8

3,5

6,5

Πολτός χοίρων

4,0

5,0

3,8

1,0

2,0

7,0

Χωνευμένος πολτός

2,8

5,0

4,0

0,9

2,8

7,5

Πηγή: ΚΑΠΕ: Εγχειρίδιο βιοαερίου.

Αποτελεί ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, η οποία αποθηκεύεται (σε αντίθεση με άλλες ΑΠΕ) και το σημαντικό μπορεί να καταναλωθεί εκεί που παράγεται, γεγονός που αποφέρει μακροοικονομικά οφέλη.

ΣΧΗΜΑ 1.- ΤΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΣΑΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Πηγή: http://www.solarpowerwindenergy.org/2009/12/14/biogas-as-a-form-of-renewable-energy/

Η χρήση του  αποφέρει επίσης σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη λόγω της προστασίας του εδάφους (μείωση χρήσης χημικών λιπασμάτων  και εδαφοβελτιωτικών), νερών (μη απόρριψη  αποβλήτων) και αέρα (μείωση των εκπομπών  μεθανίου), αλλά και της ξυλώδους βλάστησης (μείωση της υλοτομίας, που σήμερα την περίοδο της κρίσης αναπτύσσεται επικίνδυνα και πολλές φορές λαθραία).

Αλλά το σημαντικότερο  περιβαλλοντικό πλεονέκτημα  του βιοαερίου είναι  η μείωση  εκπομπών  αερίων του θερμοκηπίου. Τα οργανικά  υλικά και η βιομάζα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή του βιοαερίου,  έχουν ήδη δεσμεύσει, μέσω της θρέψης και της πέψης,  διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Με την έννοια αυτή  δεν  προστίθεται  νέα ποσότητα αερίων του θερμοκηπίου, που θα προέρχονταν  από την καύση  ποσοτήτων  συμβατικών  καυσίμων. Δηλαδή μπορούμε να πούμε  ότι γίνεται ανακύκλωση του διοξειδίου του άνθρακα, που υπάρχει στην ατμόσφαιρα.

Εγκαταστάσεις παραγωγής βιοαερίου  μπορούν να λειτουργήσουν  σε διάφορες κλίμακες:

Εγκαταστάσεις οικογενειακής κλίμακας

Εγκαταστάσεις  κλίμακας αγροκτήματος και

Κεντρικές εγκαταστάσεις.

Η  παραγωγή και χρήση του είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη  παγκόσμια, από την Αφρική  και την Ασία (κυρίως οικογενειακής κλίμακας) μέχρι τις ΗΠΑ  και την Αυστραλία,  όπου έχουμε  εκτός από μεγάλες μονάδες παραγωγής βιοαερίου και αποκεντρωμένες σε επίπεδο λίγων αγροκτημάτων  και Δήμων. Πρέπει να γνωρίζουμε επίσης  ότι στις Σκανδιναβικές  χώρες το βιοαέριο κινεί και  λεωφορεία, ενώ στην Δανία  κυριαρχεί το μοντέλο  κεντρικού συστήματος χώνευσης στο κέντρο της πόλης, όπου συγκεντρώνονται  απόβλητα  μιας ευρύτερης  τοποθεσίας. Συνολικά στην Ευρώπη λειτουργούν περί τις 2000 μονάδες παραγωγής  βιοαερίου, αξιοποιώντας  αγροτικά, βιομηχανικά απόβλητα και απορρίμματα.

Στην Ελλάδα, με βάση τα στοιχεία του ΚΑΠΕ το 2007 λειτουργούν περί  τις 15 μονάδες  παραγωγής βιοαερίου, η μεγαλύτερη όμως παραγωγή βιοαερίου έγινε στην Αττική.

Για τον μήνα Φεβρουάριο του 2011  η ΔΕΣΜΗΕ δίνει εγκατεστημένη  ισχύ 41,5Μw  και συνολική  παραγωγή  ενέργειας  33ΜWH το 2010. Το βιοαέριο  καλύπτει  μόνο 1% της συνολικής  παραγωγής  ενέργειας  από ΑΠΕ (ΔΕΣΜΗΕ Φεβρουάριος  2011).

Συνοψίζοντας, θεωρούμε  ότι στην πρόταση  μας για αποκεντρωμένη διαχείριση απορριμμάτων  από ομάδες Δήμων , η παραγωγή βιοαερίου με μικρές μονάδες, που θα αξιοποιούν τα κλαδέματα, τα απόβλητα λαϊκής αγοράς, οικιακά οργανικά, λυματολάσπη  κ.α.(ανάλογα με την περιοχή),  μπορεί να συνυπάρξει αρμονικά  με τη διαλογή στην πηγή , την ανακύκλωση  και μάλιστα με ανταποδοτικότητα και όφελος για την κοινωνία και το περιβάλλον.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

I.P.C.C. WGI The Physical Science Basis IPCC Secretariat Geneva

2007

I.P.C.C. WGII Impacts, Adaptions and Vulnerability IPCC Secretariat Geneva

2007

I.P.C.C. WGIII Mitigation of Climate Change IPCC Secretariat Geneva

2007

I.P.C.C. Summary for Policymakers

2007

Κ.Α.Π.Ε. Πακέτο Εργασίας 2: Βιοαέριο στην Ελλάδα Αθήνα

2009

Zhao Q. et al Purification Technologies for Biogas Generated by Anaerobic Digestion CSANR Research report 2010-11 Washington

2010

Kossman W, Poenitz U. Biogas Digest Vol 1 ISAT/GTZ Frankfurt       n.d.
Κ.Α.Π.Ε. Εγχειρίδιο βιοαέριου Big East programm Αθήνα       n.d.

Χαρά  Καφαντάρη, Γεωλόγος

Η Χίος αύριο…

http://www.avgi.gr

Της Χαράς ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ*

 

Συμμετέχοντας στο κλιμάκιο του ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο επισκέφθηκε τη Χίο κατά τη διάρκεια της καταστροφικής πυρκαγιάς που έπληξε το νησί, οι διαπιστώσεις μας είναι τραγικές.

Πράγματι, η καταστροφή που υπέστη το νησί της Χίου από τη φωτιά, που έκαψε περί τα 150.000 στρέμματα, μπορεί δίκαια να χαρακτηρισθεί βιβλική. Πολλοί μάλιστα τη συγκρίνουν με την καταστροφή του 1822 ή του σεισμού του 1881. Από την περιοδεία που κάναμε στο νησί και την ενημέρωση που είχαμε από τους συντρόφους της Χίου και τους τοπικούς φορείς διαπιστώθηκαν οι τρομακτικές συνέπειες της καταστροφικής φωτιάς. Ένα σπάνιο νησιωτικό οικοσύστημα καταστράφηκε παρασύροντας μαζί του και την οικονομική ζωή του νησιού. Στρέμματα παρθένου δάσους, αγροτικές καλλιέργειες, ελιές, μαστιχόδεντρα, μελίσσια, βοσκοτόπια έγιναν στάχτη.

Η φωτιά έσβησε ή ελπίζω μέχρι να δημοσιευθούν αυτές οι γραμμές να έχει σβήσει τελείως, χάρη στις υπεράνθρωπες προσπάθειες ανδρών και γυναικών του Πυροσβεστικού Σώματος, εθελοντών και κατοίκων, όμως τα προβλήματα του νησιού χρειάζονται άμεσα μέτρα για να αντιμετωπισθούν.

Κατ’ αρχάς, πρέπει να αποτιμηθεί το ακριβές μέγεθος των ζημιών και να δοθούν σε ελάχιστο χρονικό διάστημα οι αποζημιώσεις που προβλέπονται.

Άμεσα να σταλούν ζωοτροφές, για τη διατήρηση του ζωικού κεφαλαίου.

Εξειδικευμένα συνεργεία επιστημόνων σε συνεργασία με τοπικούς φορείς και τον συνεταιρισμό μαστιχοπαραγωγών να προχωρήσουν στις αναγκαίες ενέργειες για την αναγέννηση της παραγωγής μαστίχας.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες να εκπονήσουν τάχιστα σχέδιο για την προστασία των εδαφών από τη διάβρωση και τις πλημμύρες, με την παράλληλη βελτίωση και εμπλουτισμό τους. Επειδή τα μαστιχόδεντρα χρειάζονται πολλά χρόνια μέχρι ότου αποδώσουν οικονομικά, πρέπει άμεσα να αντικατασταθούν και να προστατευτεί το σπάνιο οικοσύστημα και μικροκλίμα της περιοχής.

Οι καμένες δασικές εκτάσεις να κηρυχθούν άμεσα αναδασωτέες και να διατηρηθεί ο χαρακτήρας των περιοχών αυτών.

Η μεγάλη καταστροφή των φυσικών βιότοπων απαιτεί την απαγόρευση του κυνηγιού και την προστασία των αποδημητικών πουλιών, τουλάχιστον μέχρι την αναγέννηση του δάσους που κάηκε.

Να παρακολουθείται συστηματικά η ποιότητα του νερού, ώστε να είναι κατάλληλο για χρήση.

Η τεράστια οικολογική καταστροφή που συνέβη στο νησί έχει ανυπολόγιστες συνέπειες στην οικονομική ζωή του τόπου. Η μαστίχα της Χίου είναι μοναδικό παγκόσμιο προϊόν και η τοπική οικονομία στηρίζεται πάνω σε αυτό. Απαιτούνται μέτρα στήριξης των φορολογουμένων πολιτών και των επιχειρήσεων του νησιού, όπως παράταση λήξης πληρωμής έμμεσων και άμεσων φόρων, πάγωμα δανείων για ικανό χρονικό διάστημα και διευκόλυνση πληρωμής εισφορών ΙΚΑ και ΟΑΕΕ.

Η καταστροφή που έπληξε τη Χίο δεν πρέπει να ξεχαστεί. Απλώς διότι υπέστη σοβαρό πλήγμα ο παραγωγικός ιστός του νησιού.

Η Ελληνική Πολιτεία, 100 χρόνια μετά την απελευθέρωση και ενσωμάτωση της Χίου στους κόλπους της, πρέπει να σταθεί με όλες τις δυνάμεις της και τα μέσα, πρωτοστάτης και αρωγός στις προσπάθειες αποκατάστασης και ενίσχυσης της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας.

Ελπίζουμε ότι η Χίος δεν θα πέσει θύμα των γνωστών μεγαλόστομων εξαγγελιών των κυβερνώντων, που συνηθίζονται στην Ελλάδα και έχουμε πολλά παραδείγματα κατά το πρόσφατο παρελθόν. Η Χίος, το «νησί των εφοπλιστών», χρειάζεται άμεσα ολοκληρωμένο σχέδιο ανασυγκρότησης της οικονομίας της και να μην αφεθεί έρμαιο των κάθε λογής «αετονύχηδων», καταπατητών και εργολάβων. Σχέδιο που θα βασίζεται σε εθνικούς πόρους και δράσεις, καθώς και σε ευρωπαϊκά κονδύλια. Χωρίς το σχέδιο αυτό, ούτε οι Ράιχενμπαχ και οι εκπρόσωποί τους, μπορούν να το σώσουν.

* Η Χαρά Καφαντάρη είναι γεωλόγος, βουλευτής Β’ Αθήνας του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ