X. Kαφαντάρη: Aνάγκη λήψης μέτρων για την επισιτιστική κρίση

Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κάποια γενικότερα ζητήματα θα ήθελα να θέσω και σκέψεις για την επισιτιστική κρίση και τους κινδύνους οι οποίοι υπάρχουν και για την πατρίδα μας. 

Το φάντασμα της ενεργειακής και διατροφικής ανασφάλειας πλανάται πάνω από όλο τον κόσμο, οι τιμές των ενεργειακών ορυκτών και των διατροφικών αγαθών έχουν πάρει την ανιούσα, θέτοντας σε πολύ μεγάλο κίνδυνο την κάλυψη, εκτός των άλλων ενεργειακών αναγκών και την κάλυψη διατροφικών αναγκών μεγάλων πληθυσμών, κυρίως ευπαθών και φτωχότερων στρωμάτων.

Τα διατροφικά συστήματα περιλαμβάνουν όλο το σύστημα διατροφικής αλυσίδας- παραγωγή, επεξεργασία, μεταφορά, προετοιμασία τροφής, κατανάλωση. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το δικαίωμα στη διατροφή αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, ενώ η διατροφική ανασφάλεια είναι από τις πιο ανησυχητικές πραγματικά προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα, που επιδεινώνεται από την πανδημία και την κλιματική κρίση και βέβαια με τον πρόσφατο πόλεμο στην Ουκρανία. Πριν από ένα μήνα μάλιστα, θα ήθελα να πω, ότι υπήρχε πρωτοσέλιδο του «Economist», όπου αναφέρει: «Οι άνθρωποι μπορεί να έχουν εξοικειωθεί με την ιδέα μιας κρίσης στο κόστος ζωής, αλλά δεν έχουν καταλάβει ακόμα τίποτα, τι μπορεί να τους περιμένει και αυτό αφορά φυσικά την επισιτιστική κρίση και τη δεινή που βρίσκεται ο κόσμος εξαιτίας αυτού». 

Σύμφωνα με τα στοιχεία του FAO- Παγκόσμια Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ- τον Ιούλιο του 2021 υπήρχε μια μικρή κάμψη, αλλά ο γενικός δείκτης τιμών ήταν υψηλός, 31% παραπάνω από τα 2020. Τα αποθέματα δημητριακών υπήρχαν σε υψηλά επίπεδα από την αρχή της πανδημίας και υπήρχαν αυξητικές τάσεις. Ο δείκτης τιμών τροφίμων του FAO το 2020 έδειχνε 98 μονάδες, το 2021 ήταν 127 μονάδες και το Μάρτιο του 2022, μετά την εισβολή στην Ουκρανία, 159 μονάδες.  Όμως η κρίση στην Ουκρανία επηρέασε βέβαια τους δείκτες σιτηρών-ελαίων, ενώ η πιο «σεμνή» άποψη η οποία ακούγεται στα χείλη των περισσότερων, είναι ότι επικρατούν κερδοσκοπικές τάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία του FAO, η πορεία των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης μέχρι το 2030 του ΟΗΕ δεν πηγαίνει καλά, καθώς μεγάλοι πληθυσμοί, όπως η Υποσαχάρια Αφρική και οι λιγότερο αναπτυγμένες χώρες, παραμένουν υποσιτισμένες. 

Έτσι έγινε το Σεπτέμβρη του 2021 στον ΟΗΕ διεθνής διάσκεψη κορυφής για την ενεργειακή αλλά και τη διατροφική κρίση, όμως τα αποτελέσματα δεν ήταν σοβαρά, δεν ήταν συγκεκριμένα, ενώ η εκπροσώπηση της χώρας μας ήταν υποβαθμισμένη- είχαμε κάνει και σχετική ερώτηση, με τι προτάσεις πήγαινε η ελληνική Κυβέρνηση σε αυτή τη διεθνή διάσκεψη.

Στη χώρα μας πρέπει να παρθούν μέτρα, για να αντιμετωπιστούν σοβαρά οικονομικά ζητήματα που αφορούν και τον τομέα της διατροφής. Αυστηροί κοστολογικοί έλεγχοι, δεν γνωρίζουμε εάν όντως γίνονται. Μείωση του ΦΠΑ σε βασικά είδη διατροφής. Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα. Διεθνείς και διακρατικές διαπραγματεύσεις για καλύτερες τιμές και μέτρα για τη μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και του περιορισμού της βιοποικιλότητας και πάντα βέβαια, σε σχεδιασμό κοινωνικών πολιτικών, ούτως ώστε, το ανθρώπινο δικαίωμα στη διατροφή να αφορά όλους τους πολίτες της χώρας μας. 

Η Ελλάδα θα μπορούσε να έχει μικρότερες επιπτώσεις από την επισιτιστική κρίση που πλανάται παγκόσμια, αν είχε αναπτύξει και εκσυγχρονίσει την αγροτική παραγωγή. Βέβαια, εδώ πρέπει να πούμε, ότι δεν είναι μικρό πράγμα ότι δεν έχουν ολοκληρωθεί οι δασικοί χάρτες, δασολόγιο, εκτάσεις καλλιεργήσιμες πως χαρακτηρίζονται, κι αυτό είναι ένα σοβαρό θέμα και να πούμε, ότι το θέμα των δασικών χαρτών, πραγματικά, κρατάει χρόνια. Αν και είχε γίνει μία σημαντική δουλειά μέχρι το 19 από το ΣΥΡΙΖΑ, μετά άλλαξαν τα δεδομένα και στις αναρτήσεις των δασικών χαρτών και ξαναρχίσαμε από την αρχή. Πρέπει να δοθούν κίνητρα ουσιαστικά για καλλιεργήσιμες εκτάσεις, οι οποίες πρέπει να αποκτήσουν πάλι αξία, ενώ δεν καλλιεργούνται αυτή τη στιγμή. Και βέβαια, πρέπει να πούμε, ότι σαν πρόταση, ότι η αύξηση της καλλιέργειας των σιτηρών και σε αγρούς που παράγονται και βιοκαύσιμα και αυτό αφορά γενικότερα και σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και την Ελλάδα, πρέπει να αυξηθεί η καλλιέργεια των σιτηρών, για να αντιμετωπιστεί το οξύ αυτό πρόβλημα. 

Το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ σε μία μελέτη του, πριν από δύο μήνες, αναφέρει ότι καταρρέει πλήρως ο πρωτογενής τομέας στην Ελλάδα. Άρα το πρόβλημα είναι πολύ σημαντικό και η κυβέρνηση πρέπει να σκύψει με μεγάλη προσοχή, για να εξασφαλιστεί μία διατροφική επάρκεια στη χώρα μας, στις συνθήκες που βιώνουμε. Βέβαια, προσπάθειες περί τερματισμού του πολέμου που έχει σοβαρές επιπτώσεις. Μιλάω για τον πόλεμο στην Ουκρανία και βέβαια, λέγοντας, ότι ο πρωτογενής τομέας της χώρας είναι ένας βασικός μοχλός παραγωγικής ανασυγκρότησης και τα κίνητρα για πληθυσμούς να ασχοληθούν με την αγροτική παραγωγή πρέπει να είναι συγκεκριμένα και ενισχυμένα ιδιαίτερα, γιατί πραγματικά, είναι ένας βασικός μοχλός, όπως ανέφερα και πριν, η πρωτογενής παραγωγή για πολλούς λόγους στην παραγωγική ανασυγκρότηση. Ειδικά σήμερα, σε συνθήκες κλιματικής κρίσης και όλων των προκλήσεων διεθνώς. 

Ευχαριστώ.