«Κίνδυνοι ενεργειακής και διατροφικής ανασφάλειας»

Αναδημοσίευση άρθρου από την ιστοσελίδα :https://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/kindynoi-energeiakis-kai-diatrofikis-anasfaleias

Το φάντασμα της ενεργειακής και διατροφικής ανασφάλειας πλανάται πάνω από ολόκληρο τον κόσμο. Οι τιμές των ενεργειακών ορυκτών και των διατροφικών αγαθών έχουν πάρει την ανιούσα, θέτοντας σε κίνδυνο όχι μόνο την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών, αλλά και την κάλυψη των διατροφικών αναγκών μεγάλων πληθυσμών, κύρια των ευπαθών και φτωχότερων στρωμάτων.

Καθημερινές είναι οι ειδήσεις για αυξήσεις στις τιμές βασικών διατροφικών αγαθών στις αγορές, στην ηλεκτρική ενέργεια ή την τιμή της βενζίνης και των καυσίμων στα βενζινάδικα. Πρωταθλητής σε όλη την Ευρώπη φαίνεται να είναι η Ελλάδα.
 
Ας δούμε λοιπόν μερικά στοιχεία. Τα ιστορικά στοιχεία για τις τιμές διάφορων αγαθών είναι αποκαλυπτικά. Οι τιμές του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου γνώρισαν μεγάλη άνοδο πριν από μερικά χρόνια, με το μέγιστο να σημειώνεται το 2008 (περ. 140 Δολ.). Μετά από μια παροδική σημαντική πτώση, τον Ιούνιο του 2014 οι τιμές του αργού πετρελαίου έφθασαν στα πολύ υψηλά επίπεδα των  112 Δολαρίων ΗΠΑ ανά βαρέλι. Αμέσως μετά οι τιμές κατρακύλησαν και για μια πενταετία και κυμάνθηκαν στα επίπεδα των 30 -50 Δολαρίων ΗΠΑ ανά βαρέλι.

Το καθολικό lockdown και η μείωση της βιομηχανικής δραστηριότητας είχαν σαν συνέπεια σπασμωδικές κινήσεις στην αγορές, όπου μεταξύ άλλων σημειώθηκαν, έστω για 2-3 ημέρες, αρνητικές τιμές. Η αντίδραση ήταν άμεση τόσο από τον ΟΠΕΚ, όσο και από τις υπερδυνάμεις Ρωσία  και ΗΠΑ, με μειώσεις στην άντληση  και την παραγωγή αργού, είτε με αύξηση των στρατηγικών αποθεμάτων. Έκτοτε, οι τιμές του πετρελαίου πήραν την ανιούσα και πλέον κινούνται στα επίπεδα των 65-70 Δολαρίων. Το φυσικό αέριο βρίσκεται σε συνεχή άνοδο το τελευταίο  δωδεκάμηνο και, πια, αγγίζει τα επίπεδα των 4 USD/MMbtu, ξεπερνώντας κατά πολύ τις τιμές του φετινού χειμώνα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων του ΟΗΕ (FAO) o δείκτης τιμών τροφίμων, με μικρές εξαιρέσεις, σημειώνει, σταθερά, συνεχείς αυξήσεις. Τον Ιούλιο σημειώθηκε μια μικρή κάμψη, αλλά ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων, παραμένει υψηλότερος κατά 31% από το Ιούλιο του 2020. Τα αποθέματα δημητριακών βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα από την αρχή της πανδημίας και αναμένεται να αυξηθούν, ακόμα παραπέρα,  παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις και τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα, όπως ο καύσωνας στον Καναδά.  Η μεταφορική αλυσίδα ανέκαμψε μετά την πανδημία,  σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, σημειώνοντας και μια αύξηση κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2020.

Το παγκόσμιο εμπόριο ανέκαμψε,  ανάκαμψη που οφείλεται κύρια στην εντυπωσιακή αύξηση των εισαγωγών πρώτων υλών για την παραγωγή εμβολίων, αλλά και αναλωσίμων νοσηλευτικών ειδών. Όμως, και το εμπόριο σε άλλα αγαθά δείχνει σημεία ανάκαμψης.

Για παράδειγμα, το εμπόριο σιδήρου και χάλυβα σημείωνε πτώση 17% κατά το τρίτο τρίμηνο του 2020, ενώ το τέταρτο τρίμηνο  σημείωνε σημαντική αύξηση, με αποτέλεσμα η συνολική μείωση καθ’ όλο το έτος να κλείσει με μικρή πτώση 2% μόλις. Τα πολύτιμα μέταλλα όπως ο χρυσός παρουσιάζουν μικτές τάσεις, κινούμενα σε υψηλά επίπεδα, εκτός από το ασήμι που κινείται σταθερά ανοδικά.

Τί όμως από όλα αυτά επηρεάζει τις τιμές των αγαθών που αυξάνονται; Πολλοί αναλυτές προσπαθούν να εντοπίσουν τις αιτίες της ανόδου των τιμών, προτείνοντας διάφορες εξηγήσεις. Το σίγουρο είναι ότι οι καύσωνες στην Σιβηρία ή τον Καναδά δεν επηρέασαν την παραγωγή σιτηρών, με αποτέλεσμα  ασήμαντη επιρροή στην διαμόρφωση των τιμών. Άλλο συμπέρασμα που μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο, είναι ότι, το μεταφορικό κόστος αυξάνεται με κύρια αιτία την άνοδο τιμών των ενεργειακών ορυκτών και των καυσίμων. Όμως, οι αιτίες αυτές δεν μπορούν εξηγήσουν τις αυξήσεις των τιμών στο σύνολο, σχεδόν, των αγαθών και εμπορευμάτων.  Η «σεμνή» άποψη που βρίσκεται στα χείλη των περισσοτέρων είναι ότι επικρατούν «κερδοσκοπικές τάσεις»!

Προφανώς «κερδοσκόποι» θέλουν να επανακτήσουν τα χαμένα κέρδη τους από την εποχή των «lockdown», των περιορισμών της παραγωγής και της λειτουργίας δραστηριοτήτων και των υπολοίπων μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας, ή θέλουν να αποκομίσουν και άλλα κέρδη για την τοποθέτηση τους σε πιο παραγωγικές επενδύσεις, όπως η εξαγορά δικτύων ή άλλων κρίσιμων δημόσιων υποδομών. Ίσως και να αντιδρούν στην πιθανότητα επιβολής του λεγόμενου «παγκόσμιου φόρου» στα υπερκέρδη των μεγάλων διαδικτυακών εταιρειών.

Η κρισιμότητα των καταστάσεων είναι εξόχως σοβαρή, αλλά οι νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες δεν αφήνουν κανέναν να παρέμβει. «Οι αγορές θα αυτορυθμιστούν και δεν μπορούμε να παρέμβουμε» είναι το δόγμα τους.  Μάλιστα, όταν συμφέρει τότε ξεχνούν την αυτορρύθμιση των αγορών και παρεμβαίνουν στις αγορές, απρόσκοπτα, όπως έκανε ο μέγας θιασώτης των αγορών η ΕΕ αποσύροντας ένα εκατομμύριο  σχεδόν δικαιώματα ρύπων, ώστε φτωχές χώρες όπως η Ελλάδα να πληρώνουν τα «μαλλιοκέφαλα» τους και να αυξάνεται υπέρμετρα η χονδρική τιμή της ενέργειας, ενώ άλλες, όπως η Πολωνία, να μην πληρώνουν και να συνεχίζουν την εξάρτηση τους κατά 95% από τον άνθρακα.

Ευτυχώς, ο ΟΗΕ αναγνωρίζοντας την σοβαρότητα του προβλήματος, συγκαλεί διεθνή διάσκεψη κορυφής, την 22.09.2021 στην Ν. Υόρκη, όπου καλούνται ηγέτες και κράτη να συμβάλλουν με τις προτάσεις τους, ώστε ο κόσμος να μην γνωρίσει μια νέα ενεργειακή και διατροφική κρίση. Ελπίζουμε ότι, η κυβέρνηση της χώρας να συμμετάσχει στην διάσκεψη με εποικοδομητικές προτάσεις για την προστασία από την επερχόμενη κρίση, των ασθενέστερων συμπολιτών μας.

Οι διεθνείς διασκέψεις είναι χρήσιμες, αλλά δεν πρέπει να παραμένουν στα επίπεδα των λόγων, πρέπει να προσφέρουν μέτρα και λύσεις. Για παράδειγμα στην καθημαγμένη από τα μνημόνια και τα αλλεπάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημία στη χώρας μας, θα μπορούσαν η κυβέρνηση να θεσμοθετήσει μέτρα προστασίας των καταναλωτών. Μια δέσμη μέτρων θα μπορούσε να περιλαμβάνει:

  • αυστηρούς κοστολογικούς ελέγχους με σκοπό την αποτροπή αυξήσεων.
  • ειδική έκπτωση  στους λογαριασμούς σούπερ μάρκετ, καυσίμων, κατανάλωσης ενέργειας (πετρελαίου, φυσικού αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας). Η έκπτωση αυτή θα δίνεται απευθείας στο καταναλωτή και όχι μέσω ψευδεπίγραφων εκπτώσεων και προσφορών.   Αντιστάθμιση μέρους της από τον κρατικό προϋπολογισμό.    
  • νέες διεθνείς και διακρατικές διαπραγματεύσεις για την εξασφάλιση καλύτερων τιμών, που θα εξισορροπήσουν τις αυξήσεις.
  • σχεδιασμός κοινωνικών μέτρων προστασίας για την διεύρυνση της προστασίας των πλέον αδυνάτων συμπολιτών μας.

Ας ελπίσουμε ότι, παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τύπου Αφγανιστάν, η διεθνής διάσκεψη κορυφής της Ν. Υόρκης θα έχει συγκεκριμένα  αποτελέσματα σε όλους τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ και ιδιαίτερα στο στόχο για «ποιοτικά τρόφιμα για όλους».

*Η Χαρά  Καφαντάρη είναι Βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Αναπληρώτρια τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. 
Αντιπρόεδρος της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής

Ημέρα Περιβάλλοντος 2021: Εν μέσω πανδημίας και κλιματικής κρίσης

Αναδημοσίευση άρθρου από την  ιστοσελίδα: https://tvxs.gr

`

«Ημέρα Περιβάλλοντος 2021: Εν μέσω πανδημίας και κλιματικής κρίσης». Άρθρο της Χαράς Καφαντάρη, Βουλευτή Δυτικής Αθήνας και Αν. Τομεάρχη Προστασίας του Πολίτη, το οποίο δημοσιεύτηκε στο tvxs.gr.

Ακόμα μια μέρα Περιβάλλοντος, αυτή την φορά στο μέσο ενός διαστήματος με κυρίαρχα ζητήματα, σε παγκόσμιο επίπεδο,  την αντιμετώπιση της πανδημίας, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και εν μέσω των σχεδιασμών για την πράσινη ανάπτυξη κατά την επόμενη μέρα. Φέτος, η Ημέρα Περιβάλλοντος έχει ως μήνυμα «Reimagine-Recreate-Restore» (Επανασχεδιασμός-επαναδημιουργία-Αποκατάσταση), με ιδιαίτερο βάρος  στην αποκατάσταση των οικοσυστημάτων.

Η Διεθνής Συνδιάσκεψη για την κλιματική αλλαγή COP26 δεν έγινε το 2020, λόγω των περιοριστικών μέτρων για τον κορωνοϊό και προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί  φέτος στην Γλασκώβη. Ο σχεδιασμός είναι να γίνει με φυσική παρουσία, αν το επιτρέψουν οι συνθήκες με στόχο,  οι δεσμεύσεις των κρατών να αρχίσουν να πραγματοποιούνται μετά την μονοθεματική στροφή της ανθρωπότητας στην αντιμετώπιση της πανδημίας .

Φέτος οι προσδοκίες παραμένουν υψηλές, ιδιαίτερα μετά την εμβληματική στροφή του νέου προέδρου των ΗΠΑ, που όχι μόνο ανακοίνωσε την επιστροφή των ΗΠΑ στην εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού, αλλά, και διοργάνωσε σύσκεψη κορυφής με πολλούς ηγέτες για την κλιματική αλλαγή. Οι ηγέτες που συμμετείχαν στην συζήτηση ανακοίνωσαν τις υποσχέσεις και τις δεσμεύσεις που προτίθενται να λάβουν σαν συμβολή των μεγάλων ρυπαντών στην μάχη για την τιθάσευση της κλιματικής αλλαγής. Πράγματι κατά την διάρκεια της συνάντησης κορυφής, η Κίνα υποσχέθηκε μείωση  της χρήσης ορυκτών καυσίμων μετά το 2030 και επαναβεβαίωσε ότι σχεδιάζει να φθάσει σε οικονομία ουδέτερου άνθρακα πριν το 2060. Το Ηνωμένο Βασίλειο, ισχυριζόμενο ότι έχει πετύχει μείωση των εκπομπών του κατά 42%, υποσχέθηκε μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 68% μέχρι το 2030. Η Ιαπωνία αυξάνοντας τις δεσμεύσεις υπόσχεται να φθάσει στην κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050. Κι άλλοι ηγέτες, όπως ο Ρώσος πρόεδρος και ο Ινδός πρωθυπουργός, ανακοίνωσαν τα σχέδια των κρατών τους, χωρίς όμως πολλές λεπτομέρειες, ενώ η Αυστραλία απέφυγε να προσθέσει οποιαδήποτε δέσμευση.

Οι εντυπωσιακές δεσμεύσεις ήρθαν από την πλευρά των ΗΠΑ με τον Αμερικάνο πρόεδρο να ανακοινώνει μειώσεις στις εκπομπές ρύπων κατά 50% – 52%, κάτω από τα επίπεδα του 2005, μέχρι το 2030, αυξημένο από τον προηγούμενο στόχο του 26% μέχρι το 2025. Η νέα διοίκηση Μπάιντεν ανακοίνωσε και άλλα μέτρα όπως,  πάγωμα ανέγερσης νέων σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα, μετάβαση σε μια νέα αυτοκινητοβιομηχανία μη εξαρτημένη από τα συμβατικά ορυκτά καύσιμα, αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, κύρια,  των κτιρίων και εξοικονόμηση ενέργειας, αύξηση της παραγωγής «πράσινων» καυσίμων, όπως υδρογόνο από ανανεώσιμες πηγές, και την εισαγωγή τους σε όλους τους τομείς των μεταφορών και την υιοθέτηση φυσικών μεθόδων για την αποθήκευση περισσότερου διοξειδίου του άνθρακα σε δάση και εδάφη.

Η τελευταία ανακοίνωση, ίσως αποτελεί την πιο φιλόδοξη δέσμευση του προέδρου και ενισχύει την παρέμβαση του ομοσπονδιακού κράτους, έναντι της δικαιοδοσίας των πολιτειών. Η ανακοίνωση του στόχου αυτού, γνωστού σαν «30 by 30» , στοχεύει στην ανακήρυξη ποσοστού 30% της χώρας και 30% των θαλάσσιων περιοχών των ΗΠΑ σαν περιοχών διατήρησης της βιοποικιλότητας και προστασίας της φύσης. Δυόμιση φορές η έκταση των ομοσπονδιακών περιοχών απόλυτης προστασίας, που σήμερα ανέρχονται σε 12% της ξηράς. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό θα κληθούν να συμβάλλουν εκτός από τις ομοσπονδιακές αρχές, καλλιεργητές, κοινότητες και  ιθαγενείς πληθυσμοί.

Σκοπός η ενίσχυση της απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα από φυσικούς παράγοντες όπως το έδαφος και τα δάση και η προστασία της βιοποικιλότητας από την υποβάθμιση. Δεν θα αναφερθούμε στον χώρο αυτό στις νομικές παρεμβάσεις και την πολύπλοκη δικαιοδοσία επί των εδαφών που ισχύει στις ΗΠΑ, απλώς θα επισημάνουμε την αναβάθμιση του ρόλου των αυτοχθόνων ινδιάνων, που αποδεδειγμένα έχουν, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες,  χαμηλότερο βαθμό υποβάθμισης της βιοποικιλότητας στις περιοχές που διαχειρίζονται. Μέσα στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και η πιο πρόσφατη απόφαση για την ακύρωση των παραχωρήσεων υδρογονανθράκων στην Αλάσκα, που είχε δώσει ο πρόεδρος Τραμπ. Διευκρινίζουμε εδώ, ότι,  η μετατροπή της Αλάσκα σε περιοχή απόλυτης προστασίας θα βάλει φραγμούς στην περαιτέρω περιβαλλοντική υποβάθμιση και θα ενισχύσει τα σπάνια οικοσυστήματα της περιοχής.

Η ιδέα του στόχου προέρχεται από την αξιοποίηση φυσικών παραγόντων, όπως του εδάφους, των τυρφώνων ή τα δάση που απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα και οι ανθρώπινες δραστηριότητες που εφαρμόζονται, όπως η γεωργία ή οι αλλαγές στις χρήσεις γης, που εκπέμπουν ρύπους. Τα τελευταία χρόνια, άρχισε ο συνυπολογισμός των εκπομπών από «χρήσεις γης – αλλαγές – δασοκομία  LULUCF »  στο συνολικό ισοζύγιο εκπομπών μιας χώρας. Από την εποχή της συνδιάσκεψης της Κοπεγχάγης (COP15 -2009) υπήρχαν σημαντικές επιφυλάξεις για την συμμετοχή του τομέα στην μάχη ενάντια στην κλιματική αλλαγή.

Άλλωστε, στο διάστημα που πέρασε, δεν έγιναν πολλά για την διατήρηση των δασών και την αποτροπή της αποδάσωσης και αποθάρρυνση αλλαγών χρήσεων γης. Σήμερα, μάλιστα, μετά την λαίλαπα των πυρκαγιών των τροπικών δασών, που αποψίλωσαν τεράστιες εκτάσεις  στην Αφρική και Βραζιλία το 2019 και 2020,  η ισορροπία άλλαξε. Επιστημονικές μελέτες καταδεικνύουν ότι, τα δάση του Αμαζονίου εκπέμπουν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από όσο απορροφούν.

Οι επιφυλάξεις τόσο στις ΗΠΑ, αλλά γενικότερα στον κόσμο,  για τέτοια αναβάθμιση της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος είναι πολλές.  Κύρια προέρχονται από συντηρητικές και νεοφιλελεύθερες πολιτικές που θεωρούν το περιβάλλον σαν εμπόδιο στην ανάπτυξη! Παρόλα τα κενά και τις επιφυλάξεις ο στόχος «30 by 30», μακριά από αντι περιβαλλοντικές πολιτικές, είναι φιλόδοξος και θέτει το έναυσμα για την ενίσχυση τόσο της δασοπροστασίας, όσο και την διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Βρίσκεται με σωστό βηματισμό πλάι στη πρόταση του ΟΗΕ για μαζικές αναδασώσεις,  τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης και την πράσινη ανάκαμψη. 

Ελπίζουμε ότι, η αναμενόμενη στο τέλος του χρόνου COP26, θα αξιολογήσει τα δεδομένα και θα προτείνει σοβαρές λύσεις.

*Η Χαρά Καφαντάρη είναι Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία Δυτικής Αθήνας, Αντιπρόεδρος Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής
Αναπληρωτής Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας της ΚΟ ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ
     

Πηγή :https://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/imera-periballontos-2021-en-meso-pandimias-kai-klimatikis-krisis