Χ.Καφαντάρη:«Δεν απάντησε στα καίρια ερωτήματα του Σύριζα ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης»

Τοποθέτηση της βουλευτού Β2 Δυτ. Τομέα ως εισηγήτρια στο σχέδιο νόμου, του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Εθνικός Μηχανισμός Εναέριας Έρευνας και Διάσωσης: “Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος” και διατάξεις για τη λειτουργία του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας».

Ακολουθεί ολόκληρη η εισήγηση :

ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ

Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε.

Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, δημιουργήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου του 2021. Θεωρούμε ότι ήταν μια καθαρά επικοινωνιακή κίνηση του κ. Μητσοτάκη, μετά τη μεγάλη καταστροφή που έγινε πέρυσι στην Εύβοια, την Αττική, την Ηλεία και αλλού και είχαμε το 1,3 εκατομμύρια στρέμματα καμένης γης. Δυστυχώς, ακολούθησαν και άλλες έκτακτες καταστάσεις και θα έλεγα και φυσικές καταστροφές, με χαρακτηριστικό την χιονόπτωση ΕΛΠΙΣ, που κρίθηκε το Υπουργείο στο συγκεκριμένο και στη διαχείριση αρνητικά, κύρια ως προς το σκοπό του, που είναι ο συντονισμός και η αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματική κρίσης, ένα μείζον πρόβλημα της εποχής μας σε παγκόσμιο επίπεδο. Σημειώνω ότι η  COP 27, που θα γίνει το Νοέμβριο στην Αίγυπτο, είναι κύρια αφιερωμένη στις συνέπειες και στα σχέδια της αντιπροσαρμογής στη κλιματική αλλαγή. Είναι, δηλαδή, πολύ επίκαιρο το ζήτημα.

Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας βασίζεται σε ένα νόμο τον 4662/ 2020, ο οποίος, όμως, ουσιαστικά από την ίδια την κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι ανενεργός με ΠΝΠ ένα μήνα μετά την ψήφισή του και μάλιστα με δηλώσεις του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης, οφείλει να συμπληρωθεί, οφείλει να τροποποιηθεί. Άλλωστε, κατά δήλωση του αρμόδιου Υπουργού Κλιματικής Κρίσης, υπάρχει και σχετική συνεργασία του Υπουργείου με γαλλική εταιρεία, για το οργανόγραμμα και για το νομοθετικό πλαίσιο. Όμως, ένας χρόνος πέρασε και ακόμα το εν λόγω Υπουργείο, που καταθέτει το εν λόγω σχέδιο νόμου, δεν διαθέτει ούτε οργανόγραμμα ούτε σαφές νομοθετικό πλαίσιο. Κινείται, κατά την άποψή μας, αποσπασματικά, επικοινωνιακά, με διεθνείς επαφές, συναντήσεις υπουργών, με ημερίδες κλπ..

Έχουμε, λοιπόν, σήμερα να εξετάσουμε ένα σχέδιο νόμου, που αφορά την έρευνα και διάσωση, την εναέρια έρευνα και διάσωση, που εκτιμάμε ότι έχει έντονα επικοινωνιακά χαρακτηριστικά. Έχουμε τη θέσπιση του εθνικού μηχανισμού εναέριας έρευνας και διάσωσης Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος, για την υποστήριξη και ενίσχυση του έργου του Πυροσβεστικού Σώματος, με υλικοτεχνικό εξοπλισμό, υποδομές, προσωπικό σε συμβάντα και επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, που υπάγονται στην αρμοδιότητα του, μέσα στο χερσαίο χώρο της επικράτειας.

   Το σχέδιο νόμου, προβλέπει μεν τη θέσπιση μιας μόνιμης δομής που θα λειτουργεί υπό τον έλεγχο και την αρμοδιότητα του Πυροσβεστικού σώματος, αυτό όμως μπορεί να γίνει μετά την πάροδο πενταετίας, καθώς αυτό που αναφέρεται σαφώς, είναι πως από την ψήφιση του νόμου προβλέπεται σύναψη συμβάσεων, για την Παροχή Υπηρεσιών Έρευνας και Διάσωσης με πιστοποιημένες εταιρείες που διαθέτουν εναέρια ιδιωτικά μέσα και προσωπικό ιδίως, μέλη πληρώματος χειριστές τεχνικούς, διασώστες, ορειβάτες και εκπαιδευμένο πιστοποιημένο υγειονομικό προσωπικό.

Αναφέρομαι τώρα στις δηλώσεις του  κυρίου Πρωθυπουργού, μετά το πραγματικό τραγικό δυστύχημα που έγινε στις αρχές του χρόνου με τον ορειβάτη Θεοχαρόπουλο. Θέλω επίσης, να υπενθυμίσω ότι και άλλα ατυχήματα αντίστοιχα έχουν συμβεί και πρόσφατα πριν από δυο τρεις μέρες στον Όλυμπο . Ο κύριος Πρωθυπουργός ανέφερε, τους τελευταίους τρεις μήνες δημιουργήσαμε μία ομάδα δράσης με αξιόμαχα στελέχη Πολεμικής Αεροπορίας Πολιτικής Προστασίας και Ε.Κ.Α.Μ από τους οποίους ζήτησα να εργαστούν εντατικά προκειμένου να μελετήσουμε προηγμένα συστήματα εναέριας έρευνας και λοιπά και να εισηγηθούμε τι μπορούμε να κάνουμε .

Ερώτημα. Δούλεψε αυτή η ομάδα δράσης; Το εν λόγω σχέδιο νόμου βασίζεται στο πόρισμά της; Άλλο σχέδιο νόμου ήρθε σε δημόσια διαβούλευση και αυτό που κατατέθηκε τελικά έχει κάποιες σημαντικές θα έλεγα αλλαγές. Όμως από την πλευρά του Σύριζα Προοδευτική Συμμαχία θέλω να τονίσω με σαφήνεια, η διάσωση της ανθρώπινης ζωής αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα και όποια προσπάθεια γίνεται για ενίσχυση μηχανισμών έρευνας και διάσωσης είναι σε θετική κατεύθυνση .

Ωστόσο, με αυτό το νομοσχέδιο το οποίο χειριζόμαστε σήμερα υπάρχουν κάποια σοβαρά ερωτηματικά τα οποία θα θέσω και θέλουμε απαντήσεις από τον Υπουργό και τον κύριο Υφυπουργό. Το Πυροσβεστικό σώμα ήδη έχει ανάλογο προσωπικό στις ΕΜΑΚ αλλά βέβαια τις ΕΜΑΚ τις αποδεκατίσατε και λόγω του covid και με το πρόσχημα του εμβολιασμού, έχει μειωθεί το προσωπικό . Από την άλλη μεριά υπάρχουν διασώστες δύτες, ορειβάτες και το δε ΕΚΑΒ είναι και αυτό ανάλογα στο κομμάτι της διάσωσης πιστοποιημένο και με κατάλληλη εμπειρία και ενημέρωση .

Τώρα, ο κύριος Μητσοτάκης και εδώ πέρα βέβαια, θα αναφερθώ και για την Πολεμική Αεροπορία την 358 μοίρα διάσωσης, θα αναφερθώ στην 31 μοίρα Ειδικών Επιχειρήσεων, για το σχολείο μηχανών διασωστών της Πολιτικής Αεροπορίας δηλαδή, οι υπάρχουσες δομές οι οποίες καλό είναι να αξιοποιούνται από την πλευρά της κυβέρνησης.

 Ο κύριος Μητσοτάκης ανέφερε, η υπηρεσία θα παρέχεται από ιδιωτικά εναέρια μέσα που θα μισθωθούν από ασφαλιστικές εταιρείες για αυτό τον σκοπό, οι οποίες και θα αναλάβουν στο πλαίσιο συγκεκριμένων συμβατικών υποχρεώσεων να προσφέρουν έγκαιρη διακομιδή εντός εύλογου εκ των προτέρων προδιαγεγραμμένου χρόνου.

Πρώτη ερώτηση, στους κύριους Υπουργούς ισχύει ή όχι αυτό, γιατί έχουμε μπροστά μας και με βάση το νόμο έτσι όπως είναι διατυπωμένος και έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων και Υπουργικές αποφάσεις και κοινές Υπουργικές αποφάσεις . Η απάντηση που θέλουμε είναι, θα είναι η έρευνα και διάσωση για όλους δωρεάν; Πρώτο ερώτημα, στο άρθρο 7 αναφέρεται η έκδοση Π.Δ. για τη στελέχωση των βάσεων ετοιμότητας επιφυλακής, οι οργανικές θέσεις, προσόντα και λοιπά. Όλα όπως είπα και πριν παραπέμπονται σε έκδοση Προεδρικού Διατάγματος Υπουργικών αποφάσεων κλπ. Μέχρι όμως την πλήρη υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Εναέριας Έρευνας και Διάσωσης θα συναφθούν συμβάσεις με τον ιδιωτικό τομέα που μπορεί να φτάνουν και τα πέντε χρόνια.

Την ίδια στιγμή, δημιουργούμε μία άλλη μερίδα εργαζομένων μέσα στο Πυροσβεστικό Σώμα. Έχουμε τέσσερις ομαδοποιήσεις μέχρι στιγμής, τους μόνιμους, τους πενταετείς, τους εποχικούς, Ε.Μ.Ο.Δ.Ε το πρόσφατο και τώρα προστίθενται και οι τριετείς διασώστες.

Εμείς, ως ΣΥ.Ρ.Ι.Ζ.Α. – Προοδευτική Συμμαχία, είμαστε υπέρ ενός πραγματικού δημόσιου φορέα εναέριας έρευνας και διάσωσης. Αυτό που προτείνεται δημιουργεί ερωτηματικά, ενώ, θα έλεγα, το εν λόγω σχέδιο νόμου είναι και πρόχειρα γραμμένο, σε άρθρα αναφέρεται σε επόμενα άρθρα χωρίς να υπάρχει αυτή η συνέχεια και πολλές άλλες αδυναμίες.

Έχω ένα τρίτο ερώτημα σοβαρό, που θα ήθελα απάντηση από τον κ. Υπουργό.

Τι θα γίνει την επόμενη μέρα ψήφισης του εν λόγω σχεδίου νόμου;

Αυτή τη στιγμή, για να προχωρήσουν και οι συμβάσεις που προβλέπονται στις μεταβατικές διατάξεις, εγώ εκτιμώ ότι δεν υπάρχει αποτυπωμένη μεταβατική περίοδος μέχρι το καινούργιο.

Έτσι, αν συμβεί, ο μη γένοιτο, χτυπώ ξύλο, αύριο ένα ατύχημα, σήμερα ψηφίζεται ο νόμος και σε δύο μέρες συμβαίνει κάτι, όλοι το απευχόμεθα φυσικά, τι θα γίνει και ποιος μηχανισμός θα λειτουργήσει;

Το λέω αυτό γιατί θέτω δύο ερωτήματα. Για να ισχύσουν αυτό που λέει το άρθρο 9, τις συμβάσεις με ιδιώτες κ.λπ., πρέπει να υπάρχει προκήρυξη, πρέπει να υπάρχει κατάθεση προσφορών. Αυτά όλα σημαίνουν κάποιο χρονικό διάστημα.

Άρα ή θα μείνει ένα χρονικό διάστημα που θα λειτουργεί το σύστημα με τα παλιά, όπως κάνατε με τον ν.4662, που η δασοπυρόσβεση λειτουργεί με τον «Ξενοκράτη», νόμο του 2003 ή υπάρχει ένα άλλο ερωτηματικό. Θα λειτουργήσει άμεσα, που σημαίνει ότι κάποιες συμφωνίες υπάρχουν από πριν με συγκεκριμένες εταιρείες και πιθανόν απευθείας αναθέσεις.

Δε βάζω το χέρι μου ούτε για το ένα ούτε για το άλλο, αλλά απαιτώ μια ακριβή και σαφή απάντηση από τον κ. Υπουργό, γι’ αυτό το ερώτημα, μαζί με τα άλλα δύο τα οποία κατέθεσα πριν.

Έρχομαι στο άλλο θέμα. Ο.Α.Σ.Π, Οργανισμός Αντισεισμικής Προστασίας και αυτό δεν ήρθε σε δημόσια διαβούλευση, τα άρθρα τα συγκεκριμένα. Ήρθαν εκ των υστέρων, με το κατατεθέν σχέδιο νόμου.

Πρώτα από όλα, μεταφέρθηκε ο Ο.Α.Σ.Π από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Ερώτημα πρώτο. Διατηρεί το χαρακτήρα του ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου ή μετατρέπεται σε αποκεντρωμένη διεύθυνση του Υπουργείου;

Θα ήθελα μία απάντηση γι’ αυτό.

Υπάρχει ένας κανονισμός για τον Ο.Α.Σ.Π, ο οποίος εκκρεμεί από το 2013. Θα ήθελα να ξέρω τι γίνεται με αυτόν τον κανονισμό και αν προχωρεί.

Να αναφερθώ, βέβαια και με το τι γίνεται και με τους ερευνητές του I.T.S.A.P. οι οποίοι ενσωματώθηκαν στον Ο.Α.Σ.Π ενώ είναι ερευνητικού χαρακτήρα.

Υπάρχει ένα άλλο θέμα, κύριε Πρόεδρε. Αναφέρεται εδώ πέρα, στο άρθρο 10, σχετικά με τον Ο.Α.Σ.Π, συντονισμός εμπλεκόμενων φορέων για την εκτίμηση ηφαιστειακού κινδύνου, τρωτότητας, ηφαιστειακής διακινδύνευσης κ.λπ.. Μέχρι σήμερα, δεν έχουμε ζήσει στον αιώνα μας έναν έντονα ηφαιστειακό κίνδυνο, αλλά αυτό που θα πω είναι ότι από τη δεκαετία του ’50, οφείλω να το πω για την ιστορία και για τους συναδέλφους μου γεωλόγους και γεωτεχνικούς, υπάρχει το Ε.Θ.Ι.Γ.Μ.Ε, υπάρχει το Ι.Γ.Μ.Ε μετά, το Ε.Α.Γ.Μ.Ε, όπως έγινε και φυσικά η σημαντική συμβολή των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Μιλάμε για το ηφαιστειακό τόξο του Νοτίου Αιγαίου, τα Μέθανα, το Σουσάκι, η τελευταία του έκρηξη 2,5 εκατομμύρια χρόνια πριν, της Σαντορίνης, τελευταία έκρηξη το 1950, της Μήλου, που δεν έχει δώσει στους ιστορικούς χρόνους και της Νισύρου.

Θα έλεγα, λοιπόν, εδώ, ότι το ινστιτούτο Ε.Α.Γ.Μ.Ε, το τέως Ι.Γ.Μ.Ε, να το πούμε, διαθέτει διαδικτυακό τόπο, ανάδειξη και προβολή γεωλογικού ηφαιστειακού φυσικού πλούτου, παρακολουθείται η σεισμική δραστηριότητα, η χημική παρακολούθηση, η ροή διοξειδίου, παρακολούθηση ραδονίου, παρακολούθηση θερμών – ρευστών, θερμική παρακολούθηση, παρακολούθηση παραμόρφωσης τοπογραφικού αναγλύφου, παρακολούθηση στάθμης θάλασσας κ.λπ..

Μην ξεπερνάμε, δηλαδή, εύκολα οργανισμούς που έχουν μια ιστορία στη χώρα μας και στο κομμάτι του ορυκτού πλούτου και η παρακολούθηση, ο συντονισμός και όλα αυτά έρχονται στο εν λόγω σχέδιο νόμου για τον Ο.Α.Σ.Π

Κλείνοντας, θα πω μόνο μία κουβέντα. Αυτή τη στιγμή το Πυροσβεστικό Σώμα, κύριε Υπουργέ, το γνωρίζετε, έχει τρομερές ελλείψεις, όπως ελλείψεις σε προσωπικό με 3.600 κενές οργανικές θέσεις. Είναι κάτι, το οποίο εμείς δεν μπορούμε να το ξεπεράσουμε εύκολα, για μας είναι σημαντικό και τέλος πάντων, αυτή τη στιγμή έχει δυόμιση χιλιάδες εποχικούς, έχει πενταετείς, όπως -είπα πριν, έχει- και τις ομάδες Ε.Μ.Ο.Δ.Ε και βέβαια, συντάσσεται εσείς με το εν λόγω σχέδιο νόμου συμβάσεις με ιδιώτες για τρία συν δύο χρόνια, γιατί έτσι αναφέρει η μεταβατική διάταξη, νομίζω το άρθρο 11. Αυτό, είναι ένα σοβαρό ζήτημα.

Αυτά ήθελα να πω και περιμένουμε τις απαντήσεις στα τρία ερωτήματα που έθεσα, για να καθορίσουμε και εμείς τη στάση μας σε σχέση με το σχέδιο νόμου, τονίζοντας για άλλη μια φορά ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι ύψιστη προτεραιότητα και ότι βοηθάει στην κατεύθυνση αυτή, πάντα κρίνεται και από εμάς και νομίζω από όλους, ως θετικό.

Γραφείο Τύπου

Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ :ΓΙΑ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ H ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΑΝΕΤΟΙΜΗ, ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ  ΑΚΡΑΙΑ ΚΑΙΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ .

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

17.10.2022

Η  Χ. Καφαντάρη, βουλευτής δυτικής Αθήνας, αναπλ. Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας της ΚΟ ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και αντιπρόεδρος Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, δήλωσε:

Μία ακόμη φυσική καταστροφή έλαβε χώρα πρόσφατα,  στην  Αγ. Πελαγία της Κρήτης. Μια προαναγγελθείσα κακοκαιρία έφερε δυστυχώς αυτό το δυσμενές αποτέλεσμα, ενώ είχαμε και δύο θύματα.

Δυστυχώς τα παθήματα δεν έγιναν μαθήματα για το «επιτελικό» κράτος και το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Η Κλιματική Αλλαγή δείχνει πλέον τα «δόντια» της, όλο και πιο συχνά. Δηλώσεις, εξαγγελίες και επιστημονικά συνέδρια, δεν αρκούν. Απαιτούνται συστηματικές πολιτικές ΠΡΟΛΗΨΗΣ, συντονισμός αρμόδιων υπουργείων και φορέων, έργα υποδομών -αντιπλημμυρικά, ανάλογα των σύγχρονων δεδομένων και αναγκών.

Όταν η διεθνής Κοινότητα υπό τον ΟΗΕ «αφιερώνει» την φετινή COP 27( θα γίνει στην Αίγυπτο το Νοέμβρη), στη προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή και τις απαιτούμενες πολιτικές, στην Ελλάδα τι γίνεται με τα σχέδια προσαρμογής? Τι έργα γίνονται στις ευάλωτες περιοχές, πόσο θωρακισμένες κλιματικά είναι οι ακτογραμμές της Πατρίδας μας, οι οποίες  χαρακτηρίζονται από  έντονη τρωτότητα?

Σημειώνουμε  δε, ότι το  πολυδιαφημιζόμενο 112 δεν λειτούργησε εν προκειμένω.

Η Πολιτεία  οφείλει με την κήρυξη της περιοχής σε «κατάσταση έκτακτής ανάγκης» να προχωρήσει άμεσα σε πολιτικές  ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ( βασικό στάδιο  της Πολιτικής Προστασίας), να στηρίξει τους πληγέντες  και να προχωρήσει άμεσα στα απαιτούμενα έργα υποδομών.

Να θωρακίσουμε επιτέλους την Πατρίδα μας και τον παράκτιο χώρο μας απέναντι στους κινδύνους, που συνεπάγεται η Κλιματική Αλλαγή . Δεν δικαιολογούνται πλέον καθυστερήσεις.

ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ για τη 13η Οκτωβρίου ΔΙΕΘΝΗ ΗΜΕΡΑ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ!

ΔΕΛΤΊΟ ΤΎΠΟΥ 

13.10.2022


Η Χ. Καφαντάρη, βουλευτής  Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, αναπληρώτρια τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. και αντιπρόεδρος της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής δήλωσε:

«Είναι γεγονός ότι οι φυσικές καταστροφές, ως συνέπεια και της κλιματικής κρίσης, έχουν πενταπλασιασθεί τα τελευταία 50 χρόνια, αυξάνονται, διαρκώς και γίνονται με μεγαλύτερη σφοδρότητα και συχνότητα. Έτσι, η Γ.Σ. του ΟΗΕ  από το 1989 έχει ανακηρύξει την 13η Οκτωβρίου σαν «Διεθνή Ημέρα Μείωσης  Φυσικών Καταστροφών».  Μόνο το 2021, καταγράφηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο πάνω από 432 συμβάντα φυσικών καταστροφών, εκ των οποίων ποσοστό 44% οφείλονται σε πλημμύρες. Οι καταστροφικές συνέπειες είναι σημαντικές με τις άμεσες ζημιές να υπολογίζονται σε 252 εκατομμύρια Δολάρια. Η φετινή ημέρα είναι αφιερωμένη στην προσπάθεια έγκαιρης προειδοποίησης, αφού έχει υπολογιστεί ότι, η έγκαιρη προειδοποίηση 24 ωρών, θα περιόριζε το κόστος κατά 30%.  Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν σαν στόχο την σημαντική μείωση των κινδύνων από φυσικές καταστροφές αλλά και την μείωση των απωλειών σε όλους του τομείς- οικονομικούς, κοινωνικούς, πολιτιστικούς, περιβαλλοντικούς. Παράλληλα, αναγνωρίζουν ότι, το Κράτος έχει τον πρωτεύοντα ρόλο στην προσπάθεια μείωσης των συνεπειών και των απωλειών. Μαζί με την τοπική αυτοδιοίκηση, τις δημόσιες υπηρεσίες και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις πρέπει να διαφυλάξει την υγεία και την περιουσία των πολιτών, τις αποφασιστικής σημασίας υποδομές, αλλά και τα δημόσια, περιβαλλοντικά και κοινωνικά, αγαθά.  Στην χώρα μας το 2021 τελείωσε με μια τεράστια περιβαλλοντική και οικολογική καταστροφή, αφού, έγιναν στάχτη πάνω από 1.332.000 στρέμματα. Το 2022, συνεχίζει και γνωρίζει σημαντικές φυσικές καταστροφές, έντονες χιονοπτώσεις, πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές που κατέστρεψαν ακόμα και προστατευόμενες περιοχές (δάσος Δαδιάς, Βάλια Κάλντα, περιοχή Natura Θάσου), θυελλώδεις ανέμους και καταιγίδες, σεισμικές δονήσεις, και άλλα φαινόμενα με πολλές κοινωνικοοικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Δυστυχώς , η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη διατηρεί τον αντιπεριβαλλοντικό νόμο, ιδιωτικοποιεί κρίσιμες υποδομές, απομειώνει την δημόσια υγεία και ακυρώνει με ΠΝΠ νόμους (π.χ. 4662/2020, περί Πολιτικής Προστασίας) τους οποίους δεν εφαρμόζει. Το αρμόδιο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, παραμένει ακόμα, χωρίς σαφές νομοθετικό πλαίσιο, χωρίς οργανόγραμμα και σαφείς αρμοδιότητες, χωρίς σύγχρονο σχεδιασμό!   Ενώ, είναι αυτονόητο ότι υπάρχει μεγάλη  ανάγκη βελτίωσης των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και εξασφάλισης νέων σύγχρονων μέσων, η έως τώρα πορεία του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δεν καθησυχάζει, ούτε, δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας και σιγουριάς. Τελικά δεν εμπνέει ότι, θα είναι έτοιμο να ανταποκριθεί στους διεθνείς στόχους, στην βραχεία και κύρια αποκατάσταση στην έγκαιρη Προειδοποίηση. Βέβαια δεν έχει καταφέρει να εφαρμόσει πολιτικές Πρόληψης και μείωσης των κινδύνων.»

ΤΟ ΓΡΑΦΕΊΟ ΤΎΠΟΥ

Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΤΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟ (ΚΙΓΚΑΛΙ ΡΟΥΑΝΤΑ) ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΕΜΦΥΛΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

12.10.2022.

Η Χαρά  Καφαντάρη βουλευτής Δυτικής. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, αναπληρώτρια τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. και αντιπρόεδρος της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, συμμετέχοντας στην 145η Διεθνή Διακοινοβουλευτική Σύνοδο, που έλαβε χώρα στην Κιγκάλι, πρωτεύουσα της Ρουάντα (Αν Αφρική), απηύθυνε λόγο στην Σύνοδο πάνω στην Έμφυλη Διάσταση της Κλιματικής Αλλαγής.

Παραθέτουμε ολόκληρη την παρέμβαση:

Οι γυναίκες έχουν δώσει αγώνες  για την διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους όπως για τη μόρφωση και την ψήφο τους. Παρ όλα αυτά στον 21ο αιώνα το γυναικείο φύλο συνεχίζει να υφίσταται περιορισμούς, εξευτελισμούς, δημόσιες απειλές μέχρι και δολοφονίες. Πιο πρόσφατο παράδειγμα οι γυναίκες του Ιράν οι οποίες κάποιες από αυτές χάνουν τη ζωή τους γιατί διεκδικούν το αυτονόητο, τα δικαιώματα τους. Οι γυναίκες χρειάζονται την αλληλεγγύη όλων μας. Οι γυναικοκτονίες στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί δραματικά ειδικά μετά την άρση του lockdown. Οι γυναικοκτονίες είναι ένα βαθιά κοινωνικό ζήτημα το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.

Επιπλέον, σε κάθε προσφυγική ομάδα το 50% είναι γυναίκες και παιδιά. Οι γυναίκες πρόσφυγες αποτελούν μια πολύ ευαίσθητη κοινωνική ομάδα καθώς βρίσκονται μακριά από την ασφάλεια το σπιτιού τους αλλά και των δικών τους ανθρώπων.

Στο δρόμο προς την ξενιτιά βρίσκονται αντιμέτωπες με τις κακουχίες, με την παρενόχληση, με την αδιαφορία ή με την κακοποίηση, ακόμα και αφού φτάσουν σε έναν φαινομενικά ασφαλή τόπο, ενώ παράλληλα πρέπει να σταθούν ως μητέρες, δασκάλες αλλά και ως φυσικοί προστάτες των οικογενειών τους.

Συγχρόνως η κλιματική αλλαγή πλήττει περισσότερο τις γυναίκες. Οι γυναίκες είναι ιδιαιτέρως ευάλωτες στις κλιματικές καταστροφές. Με βάση έρευνα του ΟΗΕ υπογραμμίζεται ότι η πλειοψηφία στο 1,5 δισεκατομμύριο ανθρώπων που ζουν καθημερινά με ένα δολάριο -ή και λιγότερο- είναι γυναίκες. Αυτές είναι που βιώνουν σε μεγαλύτερη ένταση τον κοινωνικό αποκλεισμό και την ανεργία. Οι γυναίκες δυστυχώς έχουν μέχρι και 14 φορές περισσότερες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους σε μια φυσική καταστροφή. Παράλληλα, οι γυναίκες οι οποίες ασχολούνται με τη γεωργία, πλήττονται ιδιαίτερα από την ξηρασία, τις πλημμύρες και τις φυσικές καταστροφές των καλλιεργειών με αποτέλεσμα να εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα τους.

Η έμφυλη ανισότητα δημιουργεί συνθήκες εκτεταμένης ευαλωτότητας για τις γυναίκες . Από την άλλη, οι γυναίκες μπορούν να  αποτελέσουν και έναν βασικό και καίριο πυλώνα της λύσης. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες αποτελούν το κλειδί για  την αποτελεσματική εξεύρεση λύσεων για την κλιματική αλλαγή. Αυτό οφείλεται στο ότι συχνά διαθέτουν ένα ισχυρό σύνολο γνώσεων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και τη δημιουργία στρατηγικών για ένα πιο βιώσιμο μέλλον.

Σήμερα, όλες οι κρίσεις (πόλεμος, ενέργεια, διατροφική, …) είναι αλληλένδετες. Σε αυτές τις πολλές και μεγάλες προκλήσεις, η λύση είναι η δυναμική δράση και η ενδυνάμωση των γυναικών, που ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες αναζητούν και βρίσκουν καινοτόμες λύσεις, ώστε να βρεθούν στην πρώτη γραμμή της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και των συνεπειών της. Και βέβαια, να διασφαλισθεί ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια έχουν την κατάρτιση, την εκπαίδευση, τη χρηματοδότηση, τους πόρους κ.ά. για όλα αυτά. Να έχουν  τα εφόδια που χρειάζονται για  να συμμετέχουν ενεργά στην κοινότητα και γιατί όχι, να ηγηθούν στο νέο διαμορφούμενο περιβάλλον.

Εν κατακλείδι η ισότητα των φύλων είναι το κλειδί. Έτσι υποστηρίζω, ισχυρά, τα λόγια της  Αναπληρωτού Γενικής Γραμματέως του ΟΗΕ  Amina Mohammed «Η κατάληψη ηγετικών θέσεων και η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών είναι θέμα δικαιοσύνης  και υλοποίησης των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ακόμα και,  ζήτημα αποτελεσματικότητας. Κανένα από τα παγκόσμια προβλήματα δεν μπορεί να λυθεί, χωρίς την συνεισφορά του μισού πληθυσμού της γης». 

ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

 Εισήγηση της Χ. Καφαντάρη, βουλευτού ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ Β2 Δυτικού Τομέα Αθήνας με θεματικό τίτλο:  «Καινοτομία, περιβάλλον, κλίμα. Υδρογόνο ως καύσιμο κίνησης για τα πλοία», στην Υποεπιτροπή Υδατικών Πόρων της Ειδικής Μόνιμης  Επιτροπής Προστασίας του Περιβάλλοντος 

Δ2. Καινοτομία, περιβάλλον, κλίμα.

Υδρογόνο ως καύσιμο κίνησης για τα πλοία.

Επιμέλεια Εισήγησης: Χαρούλα (Χαρά) Καφαντάρη

I.     Εισαγωγή

Δεδομένης πλέον της κλιματικής κρίσης, ο στόχος για το κλίμα, ώστε να μην ξεπερασθούν οι 2 βαθμοί -ει δυνατόν και ο 1,5 βαθμός °C, είναι η μείωση των εκπομπών ρύπων του διοξειδίου του άνθρακα κατ’ ελάχιστον 40% έως το 2030 και 70% μέχρι το 2050, σε σχέση με το έτος 2008. Τα κράτη πρέπει  να απεξαρτηθούν από τα ορυκτά καύσιμα, και ως εκ τούτου διερευνώνται, μεταξύ άλλων, και εναλλακτικά καύσιμα και στις μεταφορές και δη στη Ναυτιλία.

Στην Υποεπιτροπή εξετάσθηκε η  περίπτωση του υδρογόνου ως καύσιμο κίνησης στη Ναυτιλία. Το υδρογόνο είναι ένα στοιχείο καθαρό, άχρωμο, άοσμο και άγευστο, δεκατέσσερις φορές ελαφρύτερο του αέρα, μη τοξικό, μη οξειδωτικό, μη ερεθιστικό και μη ραδιενεργό, αλλά  ιδιαίτερα εύφλεκτο και άκρως διαβρωτικό. Χρησιμοποιείται στη διαστημική βιομηχανία από τη δεκαετία του ’60, ενώ στη ναυτιλία δοκιμάστηκε να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της χρήσης του καυσίμου σε συστοιχίες κυψελών καυσίμου και άλλες πιθανόν εφαρμογές. Κύριο  θετικό του στοιχείο είναι ότι μπορεί να παραχθεί από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) με τη διαδικασία της ηλεκτρόλυσης η οποία σήμερα έχει χαμηλό βαθμό απόδοσης, αλλά αναμένεται  να βελτιωθεί τα επόμενα χρόνια. Το μοριακό υδρογόνο όταν οξυγονώνεται, (ενώνεται με το οξυγόνο), δημιουργεί νερό, άρα, άτυπα, είναι άκρως κατάλληλο για τη μετάβαση σε μια απανθρακοποιημένη οικονομία.

Η στρατηγική για το υδρογόνο στοχεύει στη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για την αύξηση της χρήσης τόσο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όσο και της ενεργοποίησης της προσφοράς και της ζήτησης του υδρογόνου χαμηλού άνθρακα για μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία. Η παραγωγή, ωστόσο, του υδρογόνου χαμηλών εκπομπών άνθρακα είναι ακόμα κοστοβόρα.

             Τον Ιούλιο του 2020, η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή υιοθέτησε τη στρατηγική  για ένα ολοκληρωμένο σύστημα  ενέργειας καθορίζοντας 38 δράσεις  για την εφαρμογή των απαραίτητων  μεταρρυθμίσεων και την προώθηση  των καυσίμων από τις ΑΠΕ  συμπεριλαμβανομένου και του  υδρογόνου. Σε συνέχεια της υιοθέτησης  του κλιματικού νόμου για την  Ευρώπη, στις 28 Ιουνίου του 2021 που  νομιμοποίησε τους στόχους της  Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε  στις 14 Ιουλίου του 2021 τη νομοθετική  δέσμη μέτρων «Fit for 55». Ως το πρώτο βήμα της εφαρμογής στρατηγικής της Ε.Ε. για το υδρογόνο, η νέα δέσμη νομοθετικών προτάσεων της Ε.Ε. «Fit for 55» περιέχει μια σειρά μέτρων που αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στην προώθηση της παραγωγής και της χρήσης υδρογόνου και καυσίμων με βάση το υδρογόνο στους διάφορους τομείς της οικονομίας. Ειδικότερα, στην αναθεωρημένη Οδηγία για την Ενέργεια προτείνει την επέκταση του συστήματος πιστοποίησης σε επίπεδο Ε.Ε. για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καυσίμων, που περιλαμβάνουν το υδρογόνο, καθώς και τους στόχους για τις μεταφορές και τη βιομηχανία που περιλαμβάνουν την κατανάλωση υδρογόνου από τις ΑΠΕ. Με την αναθεώρηση της πρότασης EU ETS προβλέπονται επιπρόσθετα οικονομικά κίνητρα για το υδρογόνο, η οποία επεκτείνεται και στη ναυτιλία, ενώ καθορίζεται ένα πλαίσιο εμπορίας εκπομπών για τις μεταφορές.

Το υδρογόνο προωθείται ειδικά στον τομέα των μεταφορών με τρεις επιπλέον στοχευμένες προτάσεις, εκ των οποίων η μία, η Fuel EU Maritime, προωθεί τα καύσιμα υδρογόνου μικρής περιεκτικότητας σε άνθρακα και τα καύσιμα με βάση το υδρογόνο, συμπεριλαμβανομένης της μεθανόλης και της αμμωνίας. Στην Ευρώπη ένας σημαντικός αριθμός κρατών έχουν ήδη εθνική στρατηγική για το υδρογόνο, ευθυγραμμισμένη με τη στρατηγική της Ε.Ε.. Πρακτικά, όλες έχουν στόχους ανάπτυξης για ηλεκτρόλυση έως το 2030, που θα ανέρχεται σε περισσότερα από 20 GW στην Ευρώπη. Η παγκόσμια έκθεση, για το υδρογόνο του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, προβλέπει ότι η ζήτηση για αμμωνία ως ναυτιλιακό καύσιμο ως το 2030 θα ανέρχεται σε 48 μεγατόνους.

              Εν τω μεταξύ, για λόγους μείωσης  των εκπομπών των αερίων θερμοκηπίου, έχουν επιβληθεί περιορισμοί  στη ναυτιλία. Η ναυτιλία, μεταφέροντας  το 85% του παγκόσμιου εμπορίου, υπολογίζεται, ότι σήμερα είναι ο έκτος μεγαλύτερος ρυπαντής διοξειδίου του άνθρακα, εκπέμποντας 900 εκατομμύρια τόνους. Μετά τις αποφάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Οργανισμού Ναυτιλίας (Ιnternational Maritime Organization – IΜΟ),  έχει απαγορευθεί η προσέγγιση και ο ελλιμενισμός πλοίων με υψηλές εκπομπές αερίων ρύπων και έχει θεσπιστεί από το 2020, η μέγιστη περιεκτικότητα σε θείο του ναυτιλιακού πετρελαίου. Επιπλέον, ο ΙΜΟ έχει θέσει ως στόχο, τη μείωση εκπομπών αερίων κατά 50% σε σχέση με το 2008, μέχρι το 2050. Επίσης, για επιλεγμένες περιοχές, όπως είναι η Βόρεια Θάλασσα, η Βαλτική, έχουν θεσπιστεί ακόμη αυστηρότερες ρυθμίσεις.

                Σύμφωνα με τις επιστημονικές  απόψεις που ακούσθηκαν, υπάρχουν  πολλά και διαφορετικά είδη  υδρογόνου ανάλογα με τις μεθόδους  παραγωγής του, οι οποίες μπορεί  να είναι είτε θερμικές είτε  ηλεκτροχημικές. Οι θερμικές μέθοδοι  αφορούν στην αναμόρφωση υδρογονανθράκων -κυρίως φυσικού αερίου με ατμό- («γκρι» υδρογόνο) και στην οξείδωση  ή αεριοποίηση βαρέων υδρογονανθράκων- όπως πετρέλαιο, βιομάζα κτλ.- με ατμό και οξυγόνο υπό πίεση, («καφέ» υδρογόνο), ενώ η παραγωγή του υδρογόνου συνοδεύεται με εκπομπή ρύπων του διοξειδίου του άνθρακα λόγω κατανάλωσης, περίπου 20% με 30% υδρογονανθράκων. Όταν δεσμεύεται το διοξείδιο του άνθρακα από το παραγόμενο υδρογόνο, το υδρογόνο χαρακτηρίζεται ως «μπλε» Επίσης υπάρχουν και μέθοδοι ηλεκτροχημικές, που αφορούν στην ηλεκτρόλυση του νερού με χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από καύση υδρογονανθράκων- («μπλε» ή «γκρι» υδρογόνο)- ή από χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και σε αυτή την περίπτωση, καθώς οι εκπομπές ρύπων είναι μηδενικές αναφερόμαστε σε «πράσινο» υδρογόνο.

II.     Επίδικα

Επισημάνθηκε ότι σήμερα, το 95% της παραγωγής υδρογόνου προέρχεται από το  φυσικό αέριο, το μεθάνιο δηλαδή, ή βαριών πετρελαίων με ατελή καύση, ατμοαναμόρφωση κ.λπ., με σύγχρονη παραγωγή διοξειδίου και μονοξειδίου του άνθρακα, μόνο 4% από ηλεκτρόλυση νερού και το υπόλοιπο με άλλες μεθόδους, όπως είναι η θερμική διάσπαση και επομένως η παραγωγή δεν είναι πράσινη, ούτε γαλάζια, ούτε καν γκρίζα. Επίσης, ότι η έλλειψη εμπειρίας χειρισμού του υδρογόνου σαν καύσιμο, αποτελεί μια από τις μεγάλες προκλήσεις.

Έγιναν αναφορές, στην επικινδυνότητα του υδρογόνου ως προς την ευφλεκτότητα και την εκρηκτικότητα, στη  σπατάλη φυσικών πόρων- ιδιαίτερα σπανίων γαιών, όπως του λιθίου,- για την παραγωγή αναγκαίων συστοιχιών συσσωρευτών, στο μεγάλο βάρος εξοπλισμού και στη μείωση του ωφέλιμου χώρου των σκαφών, στην έλλειψη εμπειρίας χειρισμού του υδρογόνου σαν καύσιμο, στην αποθήκευση και διανομή και στη διαθεσιμότητα του καυσίμου παγκοσμίως. Αναφέρθηκε η ανάγκη για συστήματα διατήρησης  υψηλής πίεσης και χαμηλής θερμοκρασίας.

 Επιπλέον, αναδείχθηκε  η  ανάγκη ανάπτυξης κατάλληλου και εκτεταμένου χερσαίου δικτύου διανομής του υδρογόνου και οι απαιτούμενες σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές για τη παραγωγή και αποθήκευσή του, καθώς και σε υποδομές εξυπηρέτησης και διαχείρισης της επικινδυνότητας των χερσαίων λιμενικών εγκαταστάσεων (οι λιμένες στην Ελλάδα, βρίσκονται σε πολύ πιο κοντινή απόσταση σε οικιστικό ιστό από ότι βρίσκονται άλλοι διεθνείς λιμένες).

 Ιδιαίτερα επισημάνθηκε ότι  στη χώρα μας, δεν έχει προχωρήσει το νομοθετικό πλαίσιο, ενώ επισημάνθηκαν και οι αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες σε σχέση με την εγκατάσταση αποθηκών LNG για την τροφοδοσία των πλοίων. 

.

III.     Προτάσεις

-Να υπάρξει εθνική στρατηγική  για το υδρογόνο. Κατάλληλο νομοθετικό  πλαίσιο -που σήμερα δεν υφίσταται- και εθνικό πλαίσιο πολιτικής  για τις υποδομές εναλλακτικών  καυσίμων. Πολιτική βούληση από  το Υπουργείο Περιβάλλοντος και  Ενέργειας, το Υπουργείο Ανάπτυξης  και Επενδύσεων και τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, να αναγνωρισθεί το υδρογόνο ως μία εναλλακτική πηγή καυσίμου .

-Να μελετηθεί η εξαγωγή του  στην Ευρωπαϊκή Ένωση

-Έξυπνα λιμάνια- έξυπνα πλοία. Είναι αλληλένδετα -να συνεργαστούν και να έχουμε απτά αποτελέσματα.

-Να ολοκληρωθούν οι μελέτες  και να συγκριθεί το υδρογόνο, τεχνικά και οικονομικά με άλλες εναλλακτικές λύσεις που διερευνώνται και αναμένεται να αναπτυχθούν παράλληλα. (αμμωνία).

-Οι δεξαμενές αποθήκευσης  πρέπει να είναι μονωμένες.

-Να γίνει θεσμοθέτηση  ρύπων στα πάντα. Η ναυτιλία  πρέπει να λειτουργήσει ως  μια οντότητα που θα δώσει  μία δομή εξέλιξης στους μηδενικούς  ρύπους γιατί το zero carbon emissions δεν μπορεί να γίνει χωρίς αυτή, όσο και να αγοράζονται ρύποι.

-Σχεδιασμός της χώρας για  υποδομές υδρογόνου και αμμωνίας  στους λιμένες της χώρας για  τους οποίους προβλέπεται να  υπάρχει μεσομακροπρόθεσμα ζήτηση.

-Να δοθούν κρατικές ενισχύσεις  για την ανάπτυξη των αντίστοιχων  υποδομών σε όλα τα μέσα  μεταφοράς με προτεραιότητα αρχικά  στα οχήματα και μεταγενέστερα  στα πλοία, καθώς και φορολογικά  κίνητρα, αλλά και ενισχύσεις.

-Το υδρογόνο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί  σε μικρές αποστάσεις -αυτό μπορεί  να επεκταθεί στον τομέα των , στα νησιά.

-Μπορεί να γίνει μετατροπή  πλεονάσματος ενέργειας σε υδρογόνο.

-Για τη μεταφορά, να εξετασθεί  αν μπορούν -μετά από σχετική  μελέτη και επιβεβαίωση- να χρησιμοποιηθούν  για τη μεταφορά αερίου υδρογόνου  τα υπάρχοντα δίκτυα φυσικού  αερίου.

-Στήριξη ναυπηγικής βιομηχανίας για κατασκευή πλοίων και μετατροπή παλιών.

-Να μη ξεκινάμε από περιφερειακά  μέτρα, αλλά τα θέματα να συζητούνται  πρώτα στον Διεθνή Ναυτιλιακό  Οργανισμό και  όποια μέτρα  προκριθούν  θα πρέπει να επικρατήσουν  σε παγκόσμιο επίπεδο.

IV.     Συμπεράσματα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Οδηγία 94 του 2014 έδωσε την αρχική ώθηση για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων. Εκκρεμούν μέτρα και πρωτοβουλίες για προώθηση της. Η Ε.Ε., στα πλαίσια συγκεκριμένης στρατηγικής, αλλά και με τη νέα δέσμη νομοθετικών  προτάσεων «Fit for 55», προωθεί αρκετά μέτρα σε σχέση με το υδρογόνο.

Χρειάζεται πλέον στη χώρα μας, μία Εθνική Στρατηγική για το υδρογόνο, ευθυγραμμισμένη με την Ε.Ε., ώστε να υπάρχει το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο.

 Οι προσπάθειες για τη  χρήση υδρογόνου ως  ναυτιλιακού  καυσίμου θα ξεκινήσουν από  την ακτοπλοΐα μέσω προγραμμάτων  έρευνας και ανάπτυξης.

Είναι θετική   η ανάληψη πρωτοβουλιών για υιοθέτηση σκαφών με μηδενικές εκπομπές αερίων ρύπων.      

Υπάρχουν πολλά προβλήματα (ολοκλήρωση ερευνών, μελετών και νέων τεχνολογιών, για το πώς το υδρογόνο θα γίνει πιο «πράσινο», για την αποθήκευση και διανομή του, για ειδικά υλικά διανομής και αποθήκευσης, για συστήματα διατήρησης  υψηλής πίεσης και χαμηλής θερμοκρασίας, για αξιοπιστία, απόδοση, κόστος και ασφάλεια).

Όμως η επιστήμη και η τεχνολογία εξελίσσονται σε πολύ μεγάλο βαθμό και περιορίζουν τα προβλήματα. Είναι απαραίτητη η αξιοποίηση και των  Ελλήνων επιστημόνων.

 Απαιτούνται μεγάλες επενδύσεις και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Στη λογική αυτή, κινείται η προ εξαμήνου ελληνική πρόταση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Κέντρου Έρευνας Εναλλακτικών Καυσίμων και σχετικών τεχνολογιών.                                

 Είναι κοινά αποδεκτό, να  μη χαθεί η δυνατότητα να  εδραιωθεί το υδρογόνο ως μια  ενεργειακή πηγή, εφόσον είναι  πρωτογενής στόχος η μείωση  των ρύπων.

 Κατεύθυνση και της Υποεπιτροπής  Υδατικών Πόρων είναι ότι θα  πρέπει να επιταχυνθούν οι  ερευνητικές εξελίξεις και τεχνολογίες  και να παραχθούν πολιτικές  και  εφαρμογές στην πράξη, ώστε  να αντιμετωπισθεί η κλιματική  κρίση και να «πρασινίσουν»  δραστηριότητες όπως οι μεταφορές.

Χαρά Καφαντάρη: Λήψη μέτρων για την Περιβαλλοντική προστασία της Μεσογείου.

Χαρά Καφαντάρη

Βουλευτής ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Β2 Δυτικού Τομέα Αθήνας

Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας ΠεριβάλλοντοςΑν. Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. ΣΥ.ΡΙΖ.Α.

30.09.2022

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η Χαρά Καφαντάρη, βουλευτής Δυτικής Αθήνας  ΣΥΡΙΖΑ- ΠΣ, Αναπληρώτρια Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος, κατέθεσε ερώτηση με τις συνυπογραφές άλλων 37 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, προς τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με ΘΕΜΑ: Λήψη μέτρων για την Περιβαλλοντική προστασία της Μεσογείου.

Τον Σεπτέμβριο του 2022, ο κος Μητσοτάκης, απευθυνόμενος στην Γενική Συνέλευση των Η.Ε. μεταξύ άλλων θεμάτων ανάφερε επί λέξει: «υλοποιώντας τα φιλόδοξα σχέδιά μας για την προώθηση της βιώσιμης αλιείας και την προστασία του 30% της γης και της θάλασσάς μας έως το 2030». Όμως, ο στόχος 30% προστασίας στη θάλασσα και στην ξηρά αποτελεί στόχο της εγκεκριμένης Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα και δεν αποτελεί έμπνευση ή καινοτομία του κου Μητσοτάκη.

Το κύριο θεσμικό όπλο για την προστασία της Μεσογείου είναι η σύμβαση της Βαρκελώνης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει προειδοποιήσει την χώρα μας για την καθυστέρηση της επικύρωσης. Καμία πρόοδος στην λήψη πρωτοβουλιών για την υλοποίηση της δέσμευσης του πρωθυπουργού για προστασία της Μεσογείου και την επίτευξη του στόχου της προστασίας του 30% της ξηράς και της θάλασσας της ΕΕ. Αντίθετα, φέτος βλέπουμε αυξημένες δασικές πυρκαγιές να κατακαίουν ακόμα και προστατευόμενες περιοχές (π.χ. Δαδιά, Βάλια Κάλντα ή Θάσο) ή τον εμβληματικό ελαιώνα των Δελφών στην Άμφισσα.

Στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον τίτλο «Επισκόπηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ 2019. Έκθεση χώρας ΕΛΛΑΔΑ», αναφέρεται, επί λέξει: «Επί του παρόντος, η Ελλάδα έχει υπογράψει, αλλά δεν έχει ακόμη επικυρώσει, σειρά συνθηκών, δηλαδή πρωτόκολλα της Σύμβασης της Βαρκελώνης. Στην έκθεση αυτή αναφέρεται και η Διεθνής Σύμβαση για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας, από την οποία η χώρα μας αποχώρησε, χωρίς επίσημη αιτιολογία, το 2010 .

Παρά, τις επανειλημμένες ερωτήσεις μας ουδεμία συγκεκριμένη απάντηση λάβαμε. Η μόνιμη επωδός, είναι ότι, βρίσκεται στην πολιτική ηγεσία «ώστε να αξιολογηθεί ο κατάλληλος χρόνος για την εκ νέου προώθησή του.»

 Η κλιματική αλλαγή είναι πλέον «ορατή» και στην περιοχή της Μεσογείου.

Υπάρχει υπόσχεση από το αρμόδιο υπουργείο ότι, «το πρώτο τετράμηνο του 2021 θα ολοκληρώνονταν τα κυρωτικά νομοσχέδια που αφορούν στην κύρωση Πρωτοκόλλων στη Σύμβαση της Βαρκελώνης», υπόσχεση που αναλήφθηκε με το έγγραφο με α.π.94705/1602-2/10/2020, απάντηση στην ερώτηση 9371/20 που καταθέσαμε στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

  • Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθεται να λάβει ώστε να προωθηθούν άμεσα και ταχέως προς επικύρωση και τα εναπομείναντα πρωτόκολλα της σύμβασης της Βαρκελώνης;
  • Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και οι προτάσεις που προετοιμάζει η κυβέρνηση και το υπουργείο για να ενισχυθεί η προστασία της Μεσογείου και της βιοποικιλότητας της;

Το Γραφείο Τύπου

Ακολουθεί ολόκληρη η ερώτηση :

Αθήνα 30 Σεπτεμβρίου.2022

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ. Υπουργό  Περιβάλλοντος και Ενέργειας

ΘΕΜΑ:  Λήψη μέτρων για την Περιβαλλοντική προστασία της Μεσογείου

Την εβδομάδα 20-26 Σεπτεμβρίου 2022, έλαβε χώρα η ετήσια Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Αρχηγοί κρατών και εκπρόσωποι τους, αλλά και Ε.Ε. σαν πολιτική οντότητα, απευθύνθηκαν στην Συνέλευση με ομιλίες. Ο κος Μητσοτάκης, απευθυνόμενος και αυτός στην Γενική Συνέλευση των Η.Ε. κατά την πρωινή συνεδρίαση της 23.09.2022, μεταξύ άλλων θεμάτων ανάφερε επί λέξει: «υλοποιώντας τα φιλόδοξα σχέδιά μας για την προώθηση της βιώσιμης αλιείας και την προστασία του 30% της γης και της θάλασσάς μας έως το 2030».[1]

Πέρυσι, σε ομιλία του σε διεθνές συνέδριο που διοργανώθηκε από την Διεθνή Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN, Μασσαλία 3-11 Σεπτεμβρίου 2021), ο κος Μητσοτάκης ανάφερε επί λέξει: «Δεσμευόμαστε στον στόχο να γίνει το 30% της Μεσογείου, Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή μέχρι το 2030. Πέραν του στόχου της προστασίας του 30% θαλάσσιων και παράκτιων περιοχών, θα πρέπει να εργαστούμε, από κοινού και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να διασφαλίσουμε ότι οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές δεν θα προστατεύονται πια μόνο στα χαρτιά.» Συνέχισε, δε, με την παρακάτω διαπίστωση: «Θα πρέπει να στοχεύσουμε στην αποτελεσματική διαχείριση των δικτύων των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, με καθορισμένα μέτρα προστασίας[2]». Όμως, ο στόχος 30% προστασίας στη θάλασσα και στην ξηρά αποτελεί στόχο της εγκεκριμένης Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα και δεν αποτελεί έμπνευση ή καινοτομία του κου Μητσοτάκη.

Τέλος η Διακήρυξη της Αθήνας για την κλιματική Αλλαγή και το περιβάλλον στην Μεσόγειο , που έγινε δεκτή κατά την 8η  Σύνοδο Κορυφής των Χωρών του Νότου που έλαβε χώρα την 17.09.2021, αναφέρει ότι, οι χώρες που συμμετέχουν «Δεσμεύονται να αναλάβουν δράση για τη διεύρυνση και για την καλύτερη διαχείριση του δικτύου προστατευόμενων περιοχών της ΕΕ, συμβάλλοντας στην επίτευξη του στόχου της προστασίας του 30% της ξηράς και της θάλασσας της ΕΕ έως το 2030, το ένα τρίτο εκ των οποίων υπό αυστηρή προστασία, μέσω συλλογικής δράσης από όλες τις χώρες που συμμετέχουν σε αυτήν την κοινή προσπάθεια, λαμβάνοντας υπόψιν τις εθνικές περιστάσεις[3]»

Το κύριο θεσμικό όπλο για την προστασία της Μεσογείου είναι η σύμβαση της Βαρκελώνης με τα συνοδά Πρωτόκολλα, που, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν συνθήκες για την προστασία της Μεσογειακής βιοποικιλότητας, την ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιων περιοχών και την προστασία από τις συνέπειες των υπεράκτιων εργασιών. Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν έχει επικυρώσει μια σειρά από αυτές τις συνθήκες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει προειδοποιήσει την χώρα μας για την καθυστέρηση της επικύρωσης. Εν τω μεταξύ δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος στην λήψη πρωτοβουλιών και μέτρων για την υλοποίηση της δέσμευσης του πρωθυπουργού για προστασία της Μεσογείου και την επίτευξη του στόχου της προστασίας του 30% της ξηράς και της θάλασσας της ΕΕ. Αντίθετα, φέτος βλέπουμε αυξημένες δασικές πυρκαγιές κατά το πρώτο επτάμηνο του 2022 να κατακαίουν ακόμα και προστατευόμενες περιοχές (π.χ. Δαδιά, Βάλια Κάλντα ή Θάσο) ή τον εμβληματικό ελαιώνα των Δελφών στην Άμφισσα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει προειδοποιήσει την χώρα μας για την καθυστέρηση της επικύρωσης. Στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον τίτλο «Επισκόπηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ 2019. Έκθεση χώρας ΕΛΛΑΔΑ», που κοινοποιήθηκε και στην Μόνιμη Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, τον Σεπτέμβριο του 2019, στο κεφάλαιο με τίτλο «Διεθνείς Συμφωνίες» (σελ. 38 της παραπάνω έκθεσης) αναφέρεται, επί λέξει: «Επί του παρόντος, η Ελλάδα έχει υπογράψει, αλλά δεν έχει ακόμη επικυρώσει, σειρά συνθηκών, δηλαδή πρωτόκολλα της Σύμβασης της Βαρκελώνης ήτοι:

  • Το πρωτόκολλο υπ’ αριθ. 7 για την βιοποικιλότητα και τις ειδικά προστατευόμενες περιοχές[4]
  • Το πρωτόκολλο υπ’ αριθ. 8 για τις υπεράκτιες δραστηριότητες[5]
  • Το πρωτόκολλο υπ’ αριθ. 9 για την ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιων ζωνών[6]

Στην ιστοσελίδα της UNEP αναφέρονται επίσης ως μή επικυρωθέν και το πρωτόκολλα για την αποφυγή της απόρριψης ρύπων από πλοία και αεροπλάνα[7], που έγινε δεκτό το 2021. Στην ως άνω έκθεση της Ε.Ε. αναφέρεται και η Διεθνής Σύμβαση για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας, από την οποία η χώρα μας αποχώρησε, χωρίς επίσημη αιτιολογία, το 2010 .

Υπενθυμίζουμε ότι, έχουμε καταθέσει, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού Ελέγχου,  ερωτήσεις για την επικύρωση των παραπάνω πρωτοκόλλων, της Σύμβασης της Βαρκελώνης:

  • 9371/ 08.09.2020
  • 7055/04.06.2021
  • 8686/02.09.2021

Παρά, όμως,  τις επανειλημμένες ερωτήσεις μας  ουδεμία συγκεκριμένη απάντηση λάβαμε. Η μόνιμη επωδός, που συνοψίζει την κατάσταση,  είναι ότι, βρίσκεται στην πολιτική ηγεσία «ώστε να αξιολογηθεί ο κατάλληλος χρόνος για την εκ νέου προώθησή του

Δεδομένου ότι,

  • Η τριπλή κρίση κλιματικής αλλαγής-απώλειας βιοποικιλότητας-ρύπανσης θέτει υπό κίνδυνο ολόκληρη την Μεσόγειο Θάλασσα και τις χώρες που την περιβάλλουν,
  • Η κλιματική αλλαγή είναι πλέον «ορατή» και στην περιοχή της Μεσογείου,
  • Υπάρχει υπόσχεση από το αρμόδιο υπουργείο ότι, «το πρώτο τετράμηνο του 2021 θα ολοκληρώνονταν τα κυρωτικά νομοσχέδια που αφορούν στην κύρωση Πρωτοκόλλων στη Σύμβαση της Βαρκελώνης», υπόσχεση που αναλήφθηκε με το έγγραφο με α.π.94705/1602-2/10/2020, απάντηση στην ερώτηση 9371/20  που καταθέσαμε στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
  • Κατατίθενται προστάσεις σε Διεθνείς Συνδιασκέψεις και στον ΟΗΕ με δεσμεύσεις που αναλαμβάνει η χώρα μας.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

  1. Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθεται να λάβει ώστε να προωθηθούν άμεσα και ταχέως προς επικύρωση και τα εναπομείναντα πρωτόκολλα της σύμβασης της Βαρκελώνης;
  2. Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και οι προτάσεις που προετοιμάζει η κυβέρνηση και το υπουργείο για να ενισχυθεί η προστασία της Μεσογείου και της βιοποικιλότητας της;

Η ερωτώντες Βουλευτές

Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)

Αλεξιάδης Τρύφωνας

Αβραμάκης Ελευθέριος

Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)

Αραχωβίτης Σταύρος

Αυγέρη Θεοδώρα (Δώρα)

Βαρδάκης Σωκράτης

Βασιλικός Βασίλης

Βέττα Καλλιόπη

Γιαννούλης Χρήστος

Γκιόλας Ιωάννης

Δρίτσας Θεόδωρος

Ζαχαριάδης Κώστας

Ζεϊμπέκ Χουσεΐν

Θραψανιώτης Εμμανουήλ

Κασιμάτη Ειρήνη ( Νίνα)

Κόκκαλης Βασίλης

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Μάρκου Κωνσταντίνος

Μιχαηλίδης Ανδρέας

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παπαδόπουλος Αθανάσιος ( Σάκης)

Παπαηλιού Γιώργος

Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)

Πούλου Παναγιού (Γιώτα

Ραγκούσης Γιάννης

Σαρακιώτης Γιάννης

Σκούφα Ελισσάβετ (Μπέττυ)

Συρμαλένιος Νίκος

Τζάκρη Θεοδώρα

Τριανταφυλλίδης Αλέξανδρος

Τσίπρας Γιώργος

Φάμελλος Σωκράτης

Φωτίου Θεανώ

Χατζηγιαννάκης Μιλτιάδης

Χρηστίδου Ραλλία

Ψυχογιός Γεώργιος


[1] https://primeminister.gr/2022/09/23/30245

[2] https://primeminister.gr/2021/09/03/27339

[3] https://primeminister.gr/2021/09/17/27454

[4] https://www.unep.org/unepmap/who-we-are/contracting-parties/specially-protected-areas-protocol-spa-and-biodiversity-protocol

[5] https://www.unep.org/unepmap/who-we-are/contracting-parties/offshore-protocol

[6] https://www.unep.org/unepmap/who-we-are/contracting-parties/iczm-protocol

[7] https://www.unep.org/unepmap/who-we-are/contracting-parties/dumping-protocol-and-amendments

Χαρά Καφαντάρη: Η COP27 ΕΝ ΜΕΣΩ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Αναδημοσίευση από:https://www.avgi.gr/koinonia/425426_i-cop27-en-meso-klimatikis-allagis-kai-energeiakis-krisis

Η COP27 ΕΝ ΜΕΣΩ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Βρισκόμαστε στα μέσα Σεπτεμβρίου και, όπως κάθε χρόνο τέτοια εποχή,  αρχίζει η προετοιμασία για την συνδιάσκεψη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η COP27 φέτος θα γίνει στην Αίγυπτο.

Από την συμφωνία του Παρισιού το 2015, μέχρι σήμερα πολλά έχουν αλλάξει. Οι κυβερνήσεις και οι ηγέτες του κόσμου, από τον Τράμπ, που αποχώρησε από όποια συμφωνία, μέχρι τους αδύναμους ηγέτες του κόσμου, που εκστομίζουν κούφια λόγια και υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα, αρνούνται να λάβουν οποιαδήποτε μέτρα. Όμως, η δραματική κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο με την κλιματική αλλαγή να κάνει ορατή την παρουσία της καθημερινά.

To φετινό καλοκαίρι ήταν αποκαλυπτικό. To Copernicus1 αναφέρει ότι, το φετινό καλοκαίρι στην Ευρώπη ήταν το πιο ζεστό από το 1991,  με την μέση θερμοκρασία του αέρα να είναι 0.3ο C πάνω από τον κανονικό μέσο όρο2.  Οι παρατεταμένοι καύσωνες προκάλεσαν, ιδιαίτερα σε Δυτική Ευρώπη και Βόρεια Αμερική, σφοδρές δασικές πυρκαγιές (Γαλλία, Πορτογαλία, Καλιφόρνια), θερμοκρασίες ρεκόρ (π.χ Λονδίνο), έντονη ξηρασία και τις υψηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που προκλήθηκαν από τις μεγα-φωτιές. Η έλλειψη βροχών στην Δυτική και Κεντρική Ευρώπη ήταν τόσο έντονη ώστε, έπεσε η στάθμη των μεγάλων ποταμών. Έτσι, αποκαλύφθηκαν βυθισμένα από τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο Γερμανικά πλοία στον Δούναβη και χαραγμένα μηνύματα, του 16ου αιώνα,  στις «πέτρες της πείνας»3, στις όχθες του ποταμού Έλβα. Η έντονη ξηρασία απείλησε το Λονδίνο και περιοχές της Αγγλίας με έλλειψη ακόμα και πόσιμου νερού. H χαμηλή στάθμη των υδάτων των ποταμών προκάλεσε μείωση και, πιθανόν, διακοπή της ποταμοπλοΐας. Τα αποτελέσματα ήταν σημαντικά, καθώς, μεγάλο μέρος των εμπορευμάτων, και μάλιστα καύσιμα, ιδιαίτερα στην Κεντρική Ευρώπη σε χώρες όπως, Αυστρία, Τσεχία, Ουγγαρία και Σερβία, διακινείται μέσω των ποταμών. Η χαμηλή στάθμη των ποταμών και η μειωμένη παροχή τους, ανάγκασε πολλούς να μειώσουν την υδροηλεκτρική παραγωγή. Οι διαδοχικοί καύσωνες συνοδεύτηκαν από υψηλή θερμοκρασία των νερών πολλών ποταμών που χρησιμοποιούνται σαν ψυκτικό σε πυρηνικούς αντιδραστήρες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, με αποτέλεσμα η Γαλλία, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη ηλεκτροπαραγωγή των πυρηνικών εργοστασίων, να μειώσει το φορτίο τους σημαντικά, φθάνοντας σε μείωση, πολλές φορές κατά 70%. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δεν περιορίστηκαν μόνο στην Ευρώπη. Η Βραζιλία γνωρίζει τον μεγαλύτερο αριθμό πυρκαγιών, στην Κίνα η πτώση της στάθμης του ποταμού Γιανγκτσέ αποκάλυψε βουδιστικό ναό ενώ, περιοχές Ινδίας και Πακιστάν γνώρισαν πρωτοφανείς μουσώνες. Η Ελλάδα, σε ένα παράξενο καπρίτσιο της τύχης, παρουσίασε δυο πρόσωπα. Μετά τις αυξημένες δασικές πυρκαγιές του πρώτου επτάμηνου που κατέκαυσαν ακόμα και προστατευόμενες περιοχές (Δαδιά, Βάλια Κάλντα, Θάσος) και τον δεύτερο θερμότερο Ιούλιο στην Δ. Ελλάδα από το 20104, γνώρισε τον 2ο ψυχρότερο Αύγουστο5, πάλι από το 2010. Αποτέλεσμα πολύ λιγότερες, σχετικά, δασικές πυρκαγιές.

Το καλοκαίρι που, ακόμα στο νότο της Ευρώπης, διανύουμε είναι ένα από τα πιο ακραία των τελευταίων ετών και οι πρόσφατες εκθέσεις Διεθνών και Εθνικών Υπηρεσιών, σημειώνουν ανησυχητικά στοιχεία. Η ΝΟΑΑ6 αναφέρει ότι, η μέση στάθμη της θάλασσας έχει ανέβει κατά 97 χιλιοστά από το 19937. Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας οφείλεται τόσο στο λιώσιμο των παγετώνων, όσο και στην θερμική διαστολή του νερού. Τα αέρια του θερμοκηπίου, μετά την δραματική μείωση τους το 2020, σαν αποτέλεσμα της μείωσης των παραγωγικών διαδικασιών και του λοκντάουν του 2020, το 2021 έφθασαν σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα. Το διοξείδιο του άνθρακα πια είναι στα επίπεδα των 414 ppm8. Η επιβεβαίωση έρχεται και από την ΕΕΑ9, η οποία σημειώνει την άνοδο των εκπομπών αερίων, δίνοντας και πίνακα των επιτευγμάτων. Η ΕΕ, μαζί με το Η.Β., κατάφερε κατά μέσο όρο μείωση των εκπομπών αερίων ρύπων κατά 34,4%10, με την Ελλάδα να επιτυγχάνει μόλις 27%, μακριά από τον στόχο 55% μειώσεις μέχρι το 2030, ιδιαίτερα, μετά την νέα ενεργειακή ταξονομία της ΕΕ για την ενέργεια (συνέχιση χρήσης ορυκτών καυσίμων, πυρηνική ενέργεια) και την αυξητική επαναφορά της χρήσης άνθρακα, σαν απάντηση στην ενεργειακή κρίση11.

Αντιμετωπίζοντας τα πολλαπλά προβλήματα, μέρος των οποίων είναι η προϊούσα ενεργειακή  κρίση, οι αυξημένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η ανθρωπότητα  πρέπει να αντιδράσει, αλλιώς το μέλλον προοιωνίζεται ζοφερό. Ο Γ.Γ. του ΟΗΕ, ήδη, έχει προειδοποιήσει.  Μάλιστα πριν λίγες μέρες, ήρθε στο φως προκαταρκτική έκθεση με την οποία η ΕΕ προειδοποιεί ότι, «οι παγκόσμιες προσπάθειες για το κλίμα  δεν επαρκούν»12 και οι μεγάλες οικονομίες του κόσμου πρέπει να βελτιώσουν τους στόχους τους και την απόδοση των μέτρων για την μάχη ενάντια στην κλιματική αλλαγή.

Το Νοέμβρη αρχίζει στην Αίγυπτο η COP27. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή έχει σαν βασικό στόχο την συνέχεια της υλοποίηση της Συμφωνίας του Παρισιού, όπως αποφασίστηκε και στην COP26 της Γλασκώβης. Οι, μέχρι σήμερα, προσπάθειες δεν έχουν αποφέρει τους αναμενόμενους καρπούς και φαίνεται ότι οι δεσμεύσεις δεν επαρκούν.

Η COP27 πρέπει να καταφέρει να επιτύχει μείωση των εκπομπών, οικοδόμηση των αντοχών στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να ανταποκριθεί επιτυχώς στην «κλιματική» χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών. Η COP27, εν μέσω αυξημένων ακραίων καιρικών φαινομένων και της ενεργειακής κρίσης πρέπει να αναζητήσει και να ανανεώσει την αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών, ώστε να εφαρμοστεί με επιτυχία το εμβληματικό Σύμφωνο του Παρισιού.

Χαρά Καφαντάρη

Βουλευτής Δυτικού Τομέα Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ

Αναπληρωτής Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ

1 C3S Copernicus Climate Change Service

2 https://climate.copernicus.eu/copernicus-summer-2022-europes-hottest-record

3 Hungersteine. Η χαραγμένη επιγραφή, σε όχθη του ποταμού Έλβα, που αποκαλύφθηκε, από το 1616 διαβάζεται «Wenn du mich siehst, dann weine» (Όταν με δεις, τότε κλάψε), προειδοποιώντας περαστικούς για επερχόμενη λειψυδρία.

4 https://www.meteo.gr/article_view.cfm?entryID=2355

5 https://www.meteo.gr/article_view.cfm?entryID=2395

6 National Oceans and Atmospheric Administration των ΗΠΑ

7 https://www.noaa.gov/news-release/bams-report-record-high-greenhouse-gases-sea-levels-in-2021

8 Op. cit.

9 European Environmental Agency

10 Οι μειώσεις των εκπομπών υπολογίζονται για το χρονικό διάστημα 1990-2020.

11 file:///E:/Downloads/EU%20NIR%20May%202022.pdf

12 https://www.reuters.com/business/environment/eu-urge-big-polluters-toughen-climate-pledges-by-cop27-summit-draft-2022-08-25/

Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ- ΚΑΤΑΤΕΘΕΙΣΑ ΕΡΩΤΗΣΗ  ΘΕΜΑ: Ανάγκη Εθνικού Σχέδιου Δράσης για τα Αστικά Δένδρα.


Αθήνα,8 Σεπτεμβρίου 2022

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

 Εσωτερικών

Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων

ΘΕΜΑ: Ανάγκη Εθνικού Σχέδιου Δράσης για τα Αστικά Δένδρα

Το αστικό Πράσινο διαδραματίζει  σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στον αστικό χώρο. Βελτιώνει το μικροκλίμα της πόλης, αποτελεί  σημαντικό ρυθμιστή της θερμοκρασίας εντός του οικιστικού ιστού, ενώ βελτιώνεται και η ποιότητα του αέρα, παράλληλα με την αναβάθμιση του αστικού τοπίου. Τα δένδρα αποτελούν βασικό υποσύνολο του αστικού πρασίνου και η συνεισφορά τους στα ανωτέρω είναι καθοριστική.  Όμως η ρύπανση, οι ανθρώπινες παρεμβάσεις, αλλά και η κλιματική αλλαγή, δημιουργούν δυσμενείς συνθήκες και κινδύνους και στα αστικά δένδρα.

Το πρόσφατο, τραγικό γεγονός του θανάτου συμπολίτη μας από πτώση πεύκου στο Ηράκλειο, συγκλόνισε την κοινή γνώμη αλλά και έφερε στο προσκήνιο το σημαντικό ζήτημα της Διαχείρισης των αστικών δένδρων. Παρόμοια περιστατικά  έχουν ξανασυμβεί τις τελευταίες δεκαετίες στην πατρίδα μας.  Το τραγικό- θανατηφόρο  περιστατικό στο Ηράκλειο, είναι το τρίτο την τελευταία 12 ετία.

Ο ρόλος και η σημασία της βλάστησης –ιδιαίτερα της υψηλής- στις πόλεις έχει αναγνωρισθεί  και από τη χωροταξική νομοθεσία. Παρά ταύτα, δεν υφίσταται συνολική πολιτική με σαφείς κατευθύνσεις για τη διαχείριση του ζητήματος της υψηλής βλάστησης- δένδρων, δηλαδή ένα  σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο, που θα εξασφαλίζει τόσο  την ωφέλεια, όσο και την ασφάλεια. 

Επιπρόσθετα, και ο Συνήγορος του Πολίτη μετά από καταγγελίες πολιτών  για  συστηματική καρατόμηση των δέντρων στον οικιστικό ιστό –πχ στο Δήμο Αθηναίων από εργολαβικά συνεργεία- προτείνει τη θέσπιση ενιαίου  θεσμικού πλαισίου για την ορθολογική κλάδευση των δέντρων. Υπογραμμίζει ότι είναι αναγκαίο να ακολουθείται συγκεκριμένος τρόπος κλάδευσης ανά είδος δέντρο, επισημαίνοντας ότι   «αν και το νομικό πλαίσιο για την κοπή δέντρων σε κοινόχρηστους χώρους, είναι σαφές, εντούτοις δεν ισχύει κάτι τέτοιο για την κλάδευση αυτών». Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η κλάδευση να πραγματοποιείται, πολλές φορές, από ιδιωτικά συνεργεία, ή υπαλλήλους που δε διαθέτουν την κατάλληλη γνώση και  εμπειρία, με αποτέλεσμα να βλάπτεται η υγεία του δέντρου. 

Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς, που εφαρμόζονται από τα κράτη της Ευρώπης, αλλά και από άλλα, όπως οι ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία κ.λπ., η μέριμνα για τη θέσπιση ενός συγκροτημένου πλαισίου συνολικής διαχείρισης των Αστικών Δέντρων, έχει αποτελέσει μέλημα της Πολιτείας.

Αντίθετα, στην Ελλάδα, υπάρχουν ελάχιστες διάσπαρτες διατάξεις, οι οποίες ως επί το πλείστον είναι  αδόκιμες, μη σύγχρονες,  ή θεσπισμένες από ανθρώπους που δεν έχουν τις απαραίτητες γνώσεις για τα Αστικά Δέντρα.

Οι  Δήμοι,  αντιμετωπίζουν το όλο ζήτημα και ειδικά,  το κλάδεμα των Αστικών Δένδρων, βασιζόμενοι στην τυχόν εμπειρία τους, συνήθως με ανειδίκευτους εργάτες με ένα αλυσοπρίονο,  χωρίς υποστήριξη ή καθοδήγηση από την Πολιτεία, ή άλλους φορείς. Ακόμα και σε Δήμους με οργανωμένη- διακριτή υπηρεσία πρασίνου, υπάρχει  υποχρηματοδότηση,  υποστελέχωση, μη εξειδικευμένο και κατάλληλο προσωπικό, δηλαδή γεωτεχνικοί. Αυτά τα δεδομένα καθιστούν τη διαχείριση των  αστικών δένδρων  κατώτερη των σύγχρονων αναγκών.

 Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τη μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη», στη δημοσιευμένη καταγραφή που έκανε η ΚΕΔΚΕ περί επάρκειας διαφόρων ειδικοτήτων προσωπικού, δεν περιέλαβε το γεωτεχνικό προσωπικό, ενώ δεν υπάρχει καταγραφή των Αστικών Δένδρων ευθύνης του κάθε φορέα. 

Να υπογραμμίσουμε ότι ο Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης έχει εκδώσει προδιαγραφές για την κλάδευση των δέντρων, όμως, οι συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές έχουν υποχρεωτική εφαρμογή μόνο στα Δημόσια Έργα και όχι στην παροχή υπηρεσιών διαχείρισης πρασίνου, με αποτέλεσμα τη μη τήρησή τους από τις αρμόδιες Δημοτικές Αρχές.

Δεδομένου ότι: 

• Στην εποχή μας, όπου η κλιματική κρίση μας φέρνει αντιμέτωπους με μια νέα περιβαλλοντική πραγματικότητα, η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει, τη συνύπαρξη των αστικών δέντρων (και κατ’ επέκταση τη ποιότητα ζωής του περιβάλλοντος της πόλης), με την ασφάλεια των πολιτών. 

• Τα τελευταία χρόνια καταγράφονται στη χώρα μας θάνατοι από αιφνίδιες πτώσεις δέντρων, ή τμημάτων τους. 

• Οι οικολογικές ιδιαιτερότητες του αστικού περιβάλλοντος μέσα στις οποίες μεγαλώνουν τα δένδρα είναι ιδιαίτερα δυσμενείς.

• Ο Συνήγορος του Πολίτη συστήνει ορθολογική κλάδευση των δένδρων στους Δήμους

• Απαιτείται η θέσπιση ενός συγκροτημένου πλαισίου αξιολόγησης και διαχείρισης της κατάστασης των αστικών δένδρων  και από πλευράς ασφαλείας, καταγραφή τους (Δενδρολόγια)  και ιεράρχηση βαθμού επικινδυνότητας, όπως υπάρχει στις περισσότερες  χώρες της ΕΕ.

• Υπάρχει εξειδικευμένος δημόσιος φορέας το ΕΛΓΟ _Δήμητρα, που υπάγεται στο ΥΠΑΑΤ, με ειδικούς επιστήμονες, που μπορούν να συμβάλουν στο σχεδιασμό και την ορθολογική διαχείριση  των αστικών δένδρων.

Eρωτώνται οι κκ Υπουργοί

1. Σε ποιες ενέργειες προτίθενται να  προχωρήσουν,  ώστε να δημιουργηθεί  ένα «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τα Αστικά Δένδρα»;

2. Οι υπηρεσίες πρασίνου των Δήμων θα στελεχωθούν με κατάλληλο γεωτεχνικό προσωπικό, ώστε η διαχείριση των αστικών δένδρων να είναι ορθολογική και να συνάδει με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, την εποχή της Κλιματικής Αλλαγής, που διανύουμε;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)  

Αβραμάκης Ελευθέριος

Αθανασίου Αθανάσιος (Νάσος)

Αλεξιάδης Τρύφωνας

Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)

Αυγέρη Θεοδώρα (Δώρα)

Βαρδάκης Σωκράτης

Βασιλικός Βασίλης

Βέττα Καλλιόπη

Γκιόλας Γιάννης

Ζαχαριάδης Κώστας

 Ζεϊμπέκ Χουσεΐν

Ηγουμενίδης Νίκος

Καλαματιανός Διονύσιος- Χαράλαμπος

Κασιμάτη Ειρήνη (Νίνα)

Λάππας Σπυρίδων

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Μάρκου Κωνσταντίνος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπαλάφας Γιάννης

Μπουρνούς Γιάννης

Παπαδόπουλος Αθανάσιος (Σάκης)

Παπαηλιού Γιώργιος

Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)

Πούλου Παναγιού (Γιώτα)

Σαρακιώτης Γιάννης

Σκούφα Ελισσάβετ (Μπέττυ)

Συρμαλένιος Νίκος

Τζάκρη Θεοδώρα

Τσίπρας Γιώργος

Φάμελλος Σωκράτης 

Χατζηγιαννάκης Μιλτιάδης