Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ-ΕΡΩΤΗΣΗ : Παραβιάσεις περιβαλλοντικού δικαίου, αδιαφάνεια και ανεπαρκής διοικητική ικανότητα τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΝΔ

Αθήνα, 28 Νοεμβρίου 2022

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

ΘΕΜΑ:  «Παραβιάσεις περιβαλλοντικού δικαίου, αδιαφάνεια και ανεπαρκής διοικητική ικανότητα τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΝΔ»

Το Σεπτέμβριο δημοσιεύθηκε το υπ’ αριθ. SWD (2022)254final/08-09-2022 έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με την Έκθεση Επισκόπησης της Εφαρμογής της Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΕΕ για την Ελλάδα.

Η φετινή έκδοση αφορά στη διετία 2019-2021 και συνοψίζει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη χώρα μας, σχετικά με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών για την προστασία της φύσης, την κυκλική οικονομία, την προστασία υδάτων και αέρα, στη διαχείριση απορριμμάτων, στην περιβαλλοντική διακυβέρνηση, στην προσαρμογή στην κλιματική κρίση, καθώς και μια σειρά ειδικότερων περιβαλλοντικών ζητημάτων όπως ο θόρυβος και η βιομηχανική ρύπανση.

Τα νέα για τα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής πολιτικής που εφαρμόζεται στη χώρα μας, τα τελευταία δύο χρόνια, δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, αφού η Ελλάδα παρουσιάζει σοβαρά ελλείμματα στην περιβαλλοντική της πολιτική.

Στην παρούσα ερώτηση επικεντρωνόμαστε ιδίως σε θέματα που αφορούν τη βιοποικιλότητα και το φυσικό κεφάλαιο, τη διαχείριση των υδάτων, σε θέματα ρύπανσης, τον περιβαλλοντικό έλεγχο και την περιβαλλοντική διακυβέρνηση.

Βιοποικιλότητα και φυσικό κεφάλαιο

Αποτελεί σαφώς αρνητική εξέλιξη για την Ελλάδα η καταδίκη της για την Εφαρμογή της Οδηγίας των Οικοτόπων (92/43/ΕΟΚ), παρότι είχαν γίνει πολλά σοβαρά βήματα επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για να καλυφθούν εκκρεμότητες 30 ετών, όπως περιέγραφαν  η ανασκόπηση της ΕΕ το 2014 και το EU Pilot το 2015. Την πρόοδο της Ελλάδας στο θέμα αυτό είχε αποδεχθεί και η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά τη βράβευση της Ελλάδας την 22/05/2019 στις Βρυξέλλες για την έκθεση εφαρμογής της Οδηγίας των Οικοτόπων.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποδόμησε το Σύστημα Διοίκησης των Περιοχών του δικτύου NATURA 2000 και πάγωσε τις δρομολογημένες εκτελούμενες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες με τον αντιπεριβαλλοντικό Νόμο 4685/2020, επιφέροντας σοβαρότατες καθυστερήσεις στην κύρωση των Προεδρικών Διαταγμάτων και των Σχεδίων Διαχείρισης και κατ’ επέκταση στις υποχρεώσεις της χώρας μας ως προς τις ευρωπαϊκές οδηγίες και επί της ουσίας στη θεσμική κατοχύρωση των προστατευόμενων περιοχών.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι αρχικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη ότι το έργο εκπόνησης των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων και Σχεδίων διαχείρισης, που είχε ξεκινήσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2019, θα ολοκληρωνόταν στην ώρα του, δηλαδή το β’ εξάμηνο του 2021, έχουν παραμείνει «υποσχέσεις». Έως σήμερα, οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες είτε αναρτώνται σε διαβούλευση και ξαναμπαίνουν στο συρτάρι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, είτε αγνοούνται. 

Η τελευταία ΕΕΠ εντοπίζει επίσης πλήθος περιπτώσεων μη συμμόρφωσης της χώρας σε «υποθέσεις επί παραβάσει», όπως:

-Η ρύπανση της Λίμνης Κορώνειας (C517/2011),

-Η μη ορθή μεταφορά της μεταφοράς του αρθ. 6 παρ.3 της ίδιας Οδηγίας (92/43) στο εθνικό δίκαιο, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει ακόμη μία υπόθεση EU PILOT κατά της χώρας (EUP(2021)9806)

-Η ανεπαρκής προστασία των ειδών και οικοτόπων από παράνομες δραστηριότητες

Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι η ΕΕΠ επισημαίνει ότι το νέο κεντρικό σύστημα διακυβέρνησης των Προστατευόμενων Περιοχών (ΟΦΥΠΕΚΑ) δεν είναι πλήρως λειτουργικό, σχεδόν τρία χρόνια μετά τη θέσπισή του. Δυστυχώς, η κριτική που είχε ασκηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ για τη θέσπιση του ν. 4685/2020, επιβεβαιώνεται από τις Ευρωπαϊκές υπηρεσίες πλέον, με κόστος για την Ελλάδα.

Ποιότητα και διαχείριση των υδάτων

Η Ελλάδα για μια ακόμη φορά όπως και το 2009 και το 2015 αντιμετωπίζει καθυστέρηση στην υλοποίηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά (2000/60).

H 2η Αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμού, η οποία έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέχρι τις 31/12/2021 για να τεθούν τα αντίστοιχα προγράμματα μέτρων σε ισχύ από το 2022 έχει καθυστερήσει σημαντικά.

Αντίστοιχη καθυστέρηση σημειώνεται και στην 1η Αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνου Πλημμύρας, που επίσης έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί στο τέλος του 2021, θέμα για το οποίο η Ελλάδα πάλι έχει φτάσει στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης από το Σεπτέμβριο του 2022, και κινδυνεύει με παραπομπή στο Ευρ. Δικαστήριο1.

Περιβαλλοντική Αδειοδότηση και Διακυβέρνηση – Πληροφόρηση κοινού

Η Ελλάδα, όπως και κάθε άλλο κράτος μέλος, απαιτείται να εγγυάται την ισχυρή πρόσβαση του κοινού σε διαθέσιμες πληροφορίες και την συμμετοχή του στη διαδικασία αδειοδότησης για δυνητικά ρυπογόνες δραστηριότητες. Αντίστοιχα ορίζεται ότι στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής επιθεώρησης οι αρμόδιες αρχές πραγματοποιούν «επιτόπιες επισκέψεις στις εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο της Οδηγίας, για τη συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών”. [ΕΕΠ 2022, σελ. 25].

Ωστόσο, σε αντίθεση με τα ανωτέρω, με τον νόμο 4821/2021 που ψηφίστηκε από τη ΝΔ δίνεται πλέον η δυνατότητα (α) να παρατείνονται άδειες χωρίς την επανεξέταση που απαιτεί η Οδηγία και (β) να χορηγούνται παρεκκλίσεις χωρίς τις ουσιαστικές και διαδικαστικές απαιτήσεις της Οδηγίας, όπως επικαιροποίηση των αδειών, ενημέρωση του κοινού και συμμετοχή του κοινού. Κατά συνέπεια, εξαιτίας της έλλειψης ενημέρωσης και πληροφόρησης του κοινού, οι ενδιαφερόμενοι φορείς δεν έχουν τη δυνατότητα της έγκαιρης πρόσβασης στη δικαιοσύνη, εάν προκύψουν πιθανές διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες αναθεώρησης.  Και όλα αυτά παρότι στην περίπτωση της χορήγησης παρεκκλίσεων, η Οδηγία απαιτεί την πρότερη συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία.

Επιπλέον, με τον νέο νόμο 4843/2021 για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις παραβιάζεται η γενική απαίτηση για αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις, καθώς οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι πλέον εξελίσσονται σε ατελείωτες διοικητικές  διαδικασίες ενθαρρύνοντας τις στρατηγικές καθυστερήσεις στην επιβολή κυρώσεων ή συμμόρφωσης (από αρμόδιες αρχές και ελεγχόμενες επιχειρήσεις). Ειδικά για τις περιπτώσεις των εγκαταστάσεων που υπάγονται στην Oδηγία 2010/75 καθίσταται αδύνατη η αναστολή της λειτουργίας τους όπως το απαιτεί η νομοθεσία της ΕΕ, όταν απειλείται το περιβάλλον με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις.  

Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από την ΕΕΠ στο αντίστοιχο κεφάλαιο που αφορά στην πρόσβαση του κοινού στην ενημέρωση και στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα και στη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων. Συγκεκριμένα, στην ΕΕΠ επισημαίνεται ότι “εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με το επίπεδο συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ενώ έχει σημειωθεί περιορισμένη πρόοδος στο ζήτημα της πρόσβασης του κοινού στη δικαιοσύνη”, ενώ δίνονται οδηγίες για τη βελτίωση της πρόσβασης του ενδιαφερόμενου κοινού στα δικαστήρια όταν πρόκειται να προσβάλλει διοικητικές πράξεις που αφορούν στο περιβάλλον, καθώς και οδηγίες για πληρέστερη ενημέρωση του κοινού για τα δικαιώματα πρόσβασης στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα.

Αρκετά απαισιόδοξη για τη χώρα είναι και η εικόνα που δίνεται από την ΕΕΠ για τη Διασφάλιση της Συμμόρφωσης, αφού δεν έχει δημοσιευθεί έκθεση από το ΥΠΕΝ, με τους διενεργούμενους περιβαλλοντικούς ελέγχους εδώ και τέσσερα (4) χρόνια, ήτοι από το 2019 (με έτος αναφοράς το 2018). Επιπρόσθετα, δεν διατίθενται ούτε λεπτομέρειες και έγγραφα σχετικά με μεμονωμένες επιθεωρήσεις.

Στα παραπάνω προστίθεται και το γεγονός ότι από το 2019 καταργήθηκε η Ειδική Γραμματεία Επιθεωρητών και Ελεγκτών του ΥΠΕΝ και αντικαταστάθηκε από μια αντίστοιχη Γενική Διεύθυνση η οποία υπάγεται απευθείας στον Υπουργό. Aνεπάρκεια ελέγχων εντοπίζεται και στην εφαρμογή των Κανονισμών REACH και CLP περί χημικών προϊόντων, αφού χαρακτηριστικά η ΕΕΠ αναφέρει πως οι 2000 διενεργηθέντες έλεγχοι ήταν “εκ των προτέρων” και ουδείς από αυτούς “έκτακτος”. Παράλληλα ζητείται από την αρμόδια υπηρεσία της ΕΕ, να αναβαθμιστεί η διοικητική ικανότητα εφαρμογής και επιβολής και σε αυτή την περίπτωση, δηλ, της εφαρμογής της χημικής νομοθεσίας.

Η ΕΕΠ 2022 επισημαίνει γενικά, ως σοβαρό εμπόδιο την ανεπαρκή διοικητική ικανότητα των περιβαλλοντικών αρχών της χώρας. Πρόκειται για ζητήματα που έχει καταγγείλει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επανειλημμένως και συνδέονται με την έλλειψη προσωπικού και πόρων αλλά και την θεσμική αποδυνάμωση των περιβαλλοντικών υπηρεσιών σε επίπεδο αρμοδιοτήτων και λειτουργιών, με νομοθετικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Μόνο που αυτή τη φορά επιβεβαιώνονται και από τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΓΔ Περιβάλλοντος της ΕΕ και αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο του τρόπου εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ελλάδα τα τελευταία 3,5 χρόνια. 

Χαρακτηριστικό είναι ότι ο ιστότοπος b2green σχολιάζοντας τις παραπομπές της Ελλάδας αναφέρει: «σύμφωνα με τα ετήσια δεδομένα που δημοσιεύει η Κομισιόν, οι ανοιχτές υποθέσεις παραβάσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ελλάδας είναι 22 και κατατάσσουν τη χώρα μας για άλλη μια χρονιά στην πρώτη θέση μαζί με την Ισπανία».2 Από τις 22 υποθέσεις αυτές  το 77% αφορούν σε κακή εφαρμογή της νομοθεσίας.

Η έκθεση της Ε.Ε. καταλήγει «Η απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ για περιβαλλοντικά μέτρα εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία, ενώ ιδιαίτερα προβλήματα παρουσιάζονται στους τομείς της διαχείρισης των αποβλήτων και της προστασίας της φύσης. Η Ελλάδα έχει καταβάλει πρόστιμα άνω των 184 εκατ. EUR από το 2014, τα οποία επιβλήθηκαν από το Δικαστήριο της ΕΕ για παραβιάσεις των κανόνων της ΕΕ για τα απόβλητα και τα αστικά λύματα3).

Επειδή υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ της σημερινής περιβαλλοντικής  πολιτικής της Ελλάδας και των ευρωπαϊκών  πολιτικών και θεσμικών μέτρων στους αντίστοιχους τομείς πολιτικής.

Επειδή  η Ε.Ε. παρακολουθεί λεπτομερώς τη μεταφορά οδηγιών και πρακτικών στο εθνικό δίκαιο για τη διευκόλυνση του έργου των κρατών-μελών και έχει 22 ανοιχτές υποθέσεις παράβασης περιβαλλοντικών υποχρεώσεων της Ελλάδας.

Επειδή η Οδηγία για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων ρυθμίζει,  διαδικαστικά ζητήματα και έχει ιδιαίτερη σημασία για την εσωτερική αγορά,  επηρεάζοντας τα συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα.

Επειδή  η χώρα μας συνεχίζει να πληρώνει πρόστιμα για τη μη συμμόρφωση με τη νομοθεσία της ΕΕ.

Επειδή η τήρηση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας πέρα από τυπική υποχρέωση αποτελεί και ουσιαστική ανάγκη της ελληνικής Πολιτείας εφόσον συνδέεται με την ποιότητα ζωής των πολιτών αλλά και την οικολογική ισορροπία και προστασία των οικοσυστημάτων και γενικά με το στόχο της δίκαιης βιώσιμης ανάπτυξης.

Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:

1.     Πότε και πώς, οι πολιτικές για το περιβάλλον και το κλίμα θα εναρμονισθούν πλήρως με τις αντίστοιχες της ΕΕ  και θα ολοκληρωθούν τα κενά και οι ελλείψεις στην Εθνική Νομοθεσία, όπως επισημαίνονται στην έκθεση της Ε.Ε.;

2.     Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθεται να λάβει το Υπουργείο, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω το περιβαλλοντικό σκέλος του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης;

3.     Θα υπάρξει αναβάθμιση -αντί υποβιβασμός- των επιθεωρητών περιβάλλοντος; Σκοπεύει να επανιδρύσει την Ειδική Γραμματεία Επιθεωρητών και Ελεγκτών;

4.     Θα ενισχυθεί το σύστημα ελέγχων τήρησης της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος;

5.     Πότε σκοπεύει να έχουν ολοκληρωθεί οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και να προκύψουν τα, απαραίτητα για την προστασία, Προεδρικά Διατάγματα των περιοχών του δικτύου Natura2000, με ισχυρή θεσμική προστασία των ευάλωτων οικοσυστημάτων και ο χωρικός σχεδιασμός για ορθολογική, δίκαιη  ανάπτυξη των ΑΠΕ με τη συμμετοχή της κοινωνίας;;

6.     Τι μέτρα σκοπεύει να λάβει για την αποφυγή διάθεσης στην αγορά χημικών ουσιών που παραβιάζουν βασικούς κανόνες προστασίας δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος;

7.     Πότε σκοπεύει να έχουν ολοκληρωθεί οι αναθεωρήσεις των ΣΔΛΑΠ και ΣΔΚΠ; Με ποιο τρόπο θα αποφευχθεί ο κίνδυνος και άλλης καταδίκης της χώρας;

8.     Με ποιο τρόπο σκοπεύει να βελτιώσει την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την πρόσβαση  στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα, την παρακολούθηση των καταγγελιών, την παροχή πληροφοριών περιβάλλοντος, την ενημέρωση για τους περιβαλλοντικούς ελέγχους και τις κυρώσεις που επιβάλλονται;

9.     Έχουν γίνει ενέργειες για τη συμμόρφωση της χώρας με την Οδηγία για τον περιβαλλοντικό θόρυβο; Σε ποια φάση βρίσκονται οι χάρτες θορύβου και τα σχετικά Σχέδια Δράσης για τα πολεοδομικά συγκροτήματα;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)

 Φάμελλος Σωκράτης

Αβραμάκης Ελευθέριος

Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)

Αραχωβίτης Σταύρος

Αυγέρη Θεοδώρα (Δώρα)

Αυλωνίτης Αλέξανδρος-Χρήστος

Βαρδάκης Σωκράτης

Βέττα Καλλιόπη

Γκιόλας Γιάννης

Δρίτσας Θεόδωρος

Ηγουμενίδης Νίκος

Καλαματιανός Διονύσιος-Χαράλαμπος

Κασιμάτη Νίνα

Κόκκαλης Βασίλειος

Κουρουμπλής Παναγιώτης

Μάλαμα Κυριακή

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπαλάφας Γιάννης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Μωραΐτης Αθανάσιος (Θάνος)

Παπαδόπουλος Αθανάσιος (Σάκης)

Παπαηλιού Γεώργιος

Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)

Πούλου Παναγιού (Γιώτα)

Σαρακιώτης Γιάννης

Σκουρολιάκος Παναγιώτης (Πάνος)

Σκούφα Ελισσάβετ (Μπέττυ)

Σπίρτζης Χρήστος

Τριανταφυλλίδης Αλέξανδρος

Φίλης Νίκος

Χατζηγιαννάκης Μιλτιάδης

Χρηστίδου Ραλλία

1 INFR(2021)2254

2 https://news.b2green.gr/25822

3 Βλέπε ως άνω έκθεση.

 Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Τοποθέτηση της Χ. Καφαντάρη, βουλευτού ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ στην Ειδκή Μόνιμη Επιτροπή του Περιβάλλοντος

ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: 

 Kυρία Πρόεδρε, ευχαριστώ. 

Ήταν άλλη μία εμπειρία από μία COP, η οποία, όπως ελέχθη, δεν είχε τα αποτελέσματα, τα οποία περιμέναμε. Αυτό, το οποίο θα ήθελα να πω, είναι ότι η προετοιμασία γενικότερα και όλη η διοργάνωση κατά την άποψή μου είχε αρκετές ατέλειες, επειδή έχουμε συμμετάσχει και σε άλλες COP.

Τώρα, εκπροσωπώντας την Ελληνική Βουλή και σαν μέλος της IPU, της Παγκόσμιας Διακοινοβουλευτικής Ένωσης συμμετείχα στην συνέλευση της IPU, έγινε στο πλαίσιο της COP27 και θέμα είχε την COP και τι προτάσεις θα υπάρχουν. Θέλω να μεταφέρω μια εικόνα από αυτά, τα οποία είδα δύο μέρες εκεί με τη συνάδελφο από την Υπηρεσία Διεθνών του Κοινοβουλίου, που ήμασταν εκεί.

Πρώτα από όλα τα προβλήματα και η αγωνία των χώρων, των φτωχών χωρών, ιδιαίτερα στην Υποσαχάρια Αφρική καθώς και  στον Ειρηνικό, τα νησιά στη νότια Ασία και στα νησιά που είναι εκεί, είναι   πάρα πολύ μεγάλα. Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά αυτό το οποίο συνέβη στο Πακιστάν και υπήρχε και ένα μικρό βίντεο που έδειχνε τις μεγάλες καταστροφές που έγιναν και ακούσαμε ότι αυτό που συμβαίνει στο Πακιστάν τώρα, αύριο θα συμβαίνει παντού. Δηλαδή, τους κινδύνους των φυσικών καταστροφών εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, κλιματικής αλλαγής. Όταν η θερμοκρασία το καλοκαίρι φέτος έφθασε και τους 53ο  Κελσίου, όπως μας είπαν, καταλαβαίνουμε τι σημαίνει αυτό. Επίσης, την αγωνία και το τεράστιο ζήτημα της κλιματικής μετανάστευσης, το οποίο είναι ένα θέμα που πρέπει να δούμε πάρα πολύ σοβαρά, ειδικά από τις χώρες της Κεντρικής Υποσαχάριας Αφρικής και της νότιας Ασίας, που επάνω σε αυτό έγιναν πάρα πολλές τοποθετήσεις και ομιλίες. Είναι ένα ζήτημα που βέβαια  το βλέπει η παγκόσμια κοινότητα αλλά και εδώ στη χώρα μας πρέπει να το αντιμετωπίσουμε σοβαρά και διαφορετικά, με μια άλλη λογικά, γιατί έχουμε πραγματικά κύματα προσφύγων μεταναστών.

Επίσης, μας προσκάλεσαν από το ολλανδικό κοινοβούλιο σε ένα event που έκανε ένα site, τη Δευτέρα στις 14 του μήνα, όπου εκεί αναφέρθηκαν οι φιλόδοξες προτάσεις, οι οποίες υπάρχουν από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως μας είπε και ο κ. Βαρελίδης και η συγκεκριμένη συνεισφορά. Θα ήθελα να πω, ότι το κομμάτι πυρηνικής ενέργειας τέθηκε για άλλη μια φορά στο τραπέζι και θεωρούμε ότι είναι κάτι επικίνδυνο. Η πυρηνική ενέργεια δεν είναι ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, τοποθετήθηκα και εγώ σχετικά βέβαια και εκεί. Δεν είναι ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, αυτό πρέπει να το έχουμε καθαρά και δεν ξέρω αν η κυβέρνηση το έχει ξεκάθαρο γιατί κάποιες δηλώσεις έχουν γίνει από τον κ. Πρωθυπουργό για συνεργασία με Βουλγαρία κλπ. 

Σχετικά με τα αποτελέσματα τα οποία έχουμε από την COP27, θα έλεγα ήταν μία COP σαν όλες τις άλλες; Δεν ξέρω αν θα το πω αυτό αλλά τα αποτελέσματα ήταν πενιχρά. Το ταμείο, και αυτό είναι το πολύ σημαντικό, που αναφέρθηκε και στη Συνέλευση της IPU ,το ταμείο για το κόστος και τις απώλειες είναι ένα θετικό ζήτημα, το οποίο είναι σαφώς και στην τελική Απόφαση. Εδώ θα ήθελα να πω ότι η Ελλάδα  από το 2009 μέχρι και το 2020, που υπήρχε μία μη εθελοντική Απόφαση και αυτό τονίστηκε και στη Συνέλευση της IPU από χώρες ότι πρέπει να είναι υποχρεωτικό, τώρα πώς μπορεί αυτό να γίνει είναι άλλο θέμα, η Ελλάδα πάντα συνεισφέρει στο ταμείο αυτό. Μάλιστα συνεισφέρει δυσανάλογα από τις εκπομπές της, δηλαδή, προσφέρουμε πολύ περισσότερα σε σχέση με τις εκπομπές μας, ενώ άλλες χώρες έχουν τεράστιες εκπομπές και δεν συνεισφέρουν. Το αποτέλεσμα για το συγκεκριμένο ταμείο σε μεγάλο βαθμό, και από εδώ και πέρα, κρίνεται σημαντικό, αρκεί βέβαια όλα αυτά να προχωρήσουν γιατί είναι παγκόσμιοι συσχετισμοί, είναι γενικότερες πολιτικές. 

«Ο πλανήτης είναι ακόμη στην εντατική» δήλωσε ο Γκουτέρες μετά το τέλος της COP27 και πραγματικά δεν μπορούμε να είμαστε πολύ αισιόδοξοι γιατί έτσι όπως πάμε, με επάνω από 2,7ο  Κελσίου θα κλείσει ο αιώνας ενώ η γενικότερη δέσμευση είναι να μην ξεπεράσει τους 2ο και αν είναι δυνατόν και τον 1,5ο Κελσίου. 

Υπάρχει ένα ζήτημα για να φθάσουμε σε αυτό πρέπει το 2050 να είμαστε γύρω στο 50% μείωση των αερίων  θερμοκηπίου, όμως υπάρχει ένα σημείο, το οποίο έχει πολύ μεγάλη σημασία και στην Απόφαση. Είναι αυτό που μπήκε στο τελικό κείμενο, «Ενέργεια χαμηλών εκπομπών» και αυτό θεωρώ ότι έχει μία επικινδυνότητα με την έννοια ότι ενέργεια χαμηλών εκπομπών είναι και το φυσικό αέριο. Δεν είναι, όπως είναι το πετρέλαιο ή άλλα ορυκτά καύσιμα ή ο άνθρακας ή οτιδήποτε, άρα, εδώ υπάρχει ένα ερωτηματικό, που για εμένα είναι σοβαρό και έχει να κάνει και με τα λόμπι, τα οποία είχαν κατακλύσει την COP27 και επιτρέψτε μου να πω προσωπικά, όταν διοργανώνεται  η COP28 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μεγάλες πετρελαιαγωγοί χώρες,  καταλαβαίνουμε ότι δεν μπορούμε να είμαστε και πάρα πολύ αισιόδοξοι στο κομμάτι αυτό. Βέβαια, στην ενέργεια χαμηλών εκπομπών μπορεί να περιλαμβάνεται και κάτι άλλο εκτός από το φυσικό αέριο αλλά το ότι αφήνεται ανοιχτό το «παράθυρο» και για την πυρηνική ενέργεια, που εγώ το είδα πολύ έντονα δύο μέρες που ήμασταν εκεί, και γενικότερα και η συζήτηση, η οποία γίνεται στην Ευρώπη σχετικά για τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας σαν «καθαρή», όπως λένε, βέβαια πάντα υφίσταται το μεγάλο ζήτημα των ραδιενεργών αποβλήτων, που είναι πολύ σοβαρό, αυτό  μας κάνει επιφυλακτικούς για την πορεία από εδώ και πέρα. 

Επίσης, θα ήθελα να συμπληρώσω ότι στο event που έγινε με το ολλανδικό κοινοβούλιο ήλθαν και κάποιοι εκπρόσωποι ακτιβιστικών οργανώσεων και τοποθετήθηκαν, ειδικά για την πυρηνική ενέργεια και για τα απόβλητα τα οποία συνεπάγονται. Οπότε, έγινε μια συζήτηση αλλά βέβαια τα αποτελέσματα, δεν είναι τα ανάλογα με τις αποφάσεις οι οποίες παίρνονται. 

Επίσης, είναι ενθαρρυντικό ότι η Βραζιλία, το Κονγκό και η Ινδονησία στο πλαίσιο της COP  αποφάσισαν να πάρουν μέτρα για παρεμπόδιση και ανατροπή αυτής της αποδάσωσης και να υπάρξει μία αναδάσωση στις συγκεκριμένες χώρες. Δεν είναι τυχαία και η δέσμευση του Λούλα, του καινούργιου Προέδρου της Βραζιλίας, ο οποίος ήρθε στην COP 27 και δέχθηκε θερμής υποδοχής, και από ακτιβιστές και γενικότερα, η δέσμευσή του για την αναδάσωση του Αμαζονίου, ένα ζήτημα πάρα πολύ σοβαρό καθώς έχει μεγάλες συνέπειες για τον πλανήτη γιατί, όπως λένε, είναι  «ο πνεύμονας της γης», την επιθυμία και την πρόταση, λοιπόν, την οποία έκανε, η COP30 να γίνει στη Βραζιλία, όπου θα έχει και έναν συμβολισμό. 

Ελπίζουμε ότι όλα θα πάνε καλύτερα. Χρειάζονται συγκεκριμένες πολιτικές από τις κυβερνήσεις, χρειάζεται πολιτική απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και μιλάω και για την πατρίδα μας. Συγκεκριμένες πολιτικές, όχι φυσικό αέριο, όπως δυστυχώς, έχουμε προσδεθεί τα τελευταία τρία χρόνια. Ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, εφαρμογή πολιτικών αποθήκευσης. Ανάπτυξη των ενεργειακών κοινοτήτων, μία πολιτική, μία εφαρμογή που σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει πολύ μεγάλη σημασία. Για παράδειγμα, η Γερμανία, το 35% της ενέργειας που παράγει είναι από ενεργειακές κοινότητες. Δυστυχώς, εδώ βλέπουμε από την κυβέρνηση Μητσοτάκη από την πρώτη στιγμή κάποια προνόμια, τα οποία είχαν οι ενεργειακές κοινότητες όσον αφορά την εισδοχή τους στο σύστημα, στο δίκτυο, να καταργούνται. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι έχουμε πάρα πολύ δρόμο μπροστά μας. 

Επίσης, θα ήθελα να προσθέσω ότι και η πολιτική  της αναδάσωσης και της προστασίας του φυσικού πλούτου και του δασικού πλούτου της χώρας μας, είναι μία προτεραιότητα. Πέρυσι είχαμε τις μεγάλες καταστροφές, επάνω από 1,3 εκατομμύρια στρέμματα γης, δυστυχώς και φέτος είχαμε γύρω στις 200.000 καμένη γη σε όλη την αντιπυρική περίοδο και θεωρώ ότι ήμασταν και σχετικά τυχεροί, γιατί και ο Αύγουστος, με βάση τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μετεωρολογίας και του ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου, δείχνουν ότι ήταν ένας ψυχρός σχετικά Αύγουστος. Δεν μπορεί όμως να σχεδιάζεται μια πολιτική προσαρμογής και αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης μόνο με τα δεδομένα και τις προβλέψεις που θα έχει η μετεωρολογία. Χρειάζεται μια σοβαρή πολιτική και προσαρμογής και μετριασμού.

Και θα κλείσω με το ότι, η μάχη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ή κλιματικής κρίσης και οι πολιτικές, δυστυχώς έχουν διασπαστεί σε δύο Υπουργεία. Στο Υπουργείο ΥΠΕΝ, που αφορά το μετριασμό, όπως λέμε και στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, που αφορά την προσαρμογή. Αλλά, δεν ξέρω αν αυτή η διάσπαση βοηθά στην επίτευξη του στόχου, ενώ στο κομμάτι της προσαρμογής, δυστυχώς, ενώ υπάρχουν σχέδια προσαρμογής από το 2016, προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, πολλά δεν εφαρμόζονται και ελάχιστες περιφέρειες, ελάχιστα περιφερειακά σχέδια έχουν προχωρήσει. Αυτό είναι ένα μεγάλο ζητούμενο, γιατί βρισκόμαστε σε μία νέα εποχή, την εποχή της κλιματικής κρίσης και οι πολιτικές πρέπει να είναι ανάλογες. 

Ευχαριστώ κυρία Πρόεδρε.

Με εκτίμηση 

Το Γραφείο Τύπου

ΧΑΡΑ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: Λήψη μέτρων για την Περιβαλλοντική προστασία της Μεσογείου.

Αθήνα, 22 Νοεμβρίου 2022

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ. Υπουργό

– Περιβάλλοντος και Ενέργειας

ΘΕΜΑ: Λήψη μέτρων για την Περιβαλλοντική προστασία της Μεσογείου.

Την 08.09.2022 εκδόθηκε και έγινε δεκτή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή  η έκθεση της Ε.Ε. με τίτλο Επισκόπηση Περιβαλλοντικής Εφαρμογής (EIR) για το 2022 («Environmental Implementation Review»- Επισκόπηση της Εφαρμογής της Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΕΕ 2022. Έκθεση ανά χώρα – ΕΛΛΑΔΑ[1]. Η έκθεση με τίτλο «Επισκόπηση Περιβαλλοντικής Εφαρμογής» είναι ένα τακτικό εργαλείο υποβολής εκθέσεων που έχει σχεδιαστεί για τη βελτίωση της εφαρμογής των περιβαλλοντικών νόμων και πολιτικών της ΕΕ.

Η έκθεση περιλαμβάνει τις επισημάνσεις για τις καθυστερήσεις και τις παρεκκλίσεις  που σημειώνονται στην εφαρμογή του ενωσιακού περιβαλλοντικού δικαίου από την χώρα μας. Στο κεφάλαιο για την  Θαλάσσια Στρατηγική αναφέρεται  ότι « Η κοινή αλιευτική πολιτική της ΕΕ (ΚΑΠ) έχει ως στόχο να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.»

Στην ΕΕΠΠ του 2019, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να διασφαλίσει την έγκαιρη υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα διάφορα στοιχεία βάσει της οδηγίας-πλαισίου για τη θαλάσσια στρατηγική, ώστε η Ελλάδα να μπορεί να συμμετέχει σε μελλοντικές αξιολογήσεις της Επιτροπής. «Ωστόσο, η Ελλάδα δεν έχει σημειώσει καμία πρόοδο στο θέμα αυτό».

Επιπλέον, τον Μάρτιο του 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση με συστάσεις προς τα κράτη μέλη. Η αξιολόγηση της Επιτροπής επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για τον προσδιορισμό της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης και της χρήσης των κριτηρίων και των μεθοδολογικών προτύπων σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής για την ΚΠΚ(καλής περιβαλλοντικής κατάστασης).

Η ΟΠΘΣ( οδηγία πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική) απαιτεί επίσης από τα κράτη μέλη να αξιολογούν την τρέχουσα περιβαλλοντική κατάσταση των θαλάσσιων υδάτων τους με βάση τα καθορισμένα χαρακτηριστικά ΚΠΚ. Μια καλή ή πολύ καλή βαθμολογία δείχνει ότι ένα κράτος μέλος έχει καλές ικανότητες να αξιολογεί το θαλάσσιο περιβάλλον του σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην απόφαση της Επιτροπής για την ΚΠΚ.

Η Ελλάδα δεν έχει υποβάλει στοιχεία σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος, τους ορισμούς της ΚΠΚ ή τους περιβαλλοντικούς στόχους.

Πέρυσι, σε ομιλία του σε διεθνές συνέδριο που διοργανώθηκε από την Διεθνή Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN, Μασσαλία 3-11 Σεπτεμβρίου 2021), ο κος Μητσοτάκης ανάφερε επί λέξει: «Δεσμευόμαστε στον στόχο να γίνει το 30% της Μεσογείου, Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή μέχρι το 2030. Πέραν του στόχου της προστασίας του 30% θαλάσσιων και παράκτιων περιοχών, θα πρέπει να εργαστούμε, από κοινού και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να διασφαλίσουμε ότι οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές δεν θα προστατεύονται πια μόνο στα χαρτιά.» Συνέχισε, δε, με την παρακάτω διαπίστωση: «Θα πρέπει να στοχεύσουμε στην αποτελεσματική διαχείριση των δικτύων των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, με καθορισμένα μέτρα προστασίας[2]».

Το κύριο θεσμικό όπλο για την προστασία της Μεσογείου είναι η σύμβαση της Βαρκελώνης με τα συνοδά Πρωτόκολλα, που, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν την ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιων περιοχών και την προστασία από τις συνέπειες των υπεράκτιων εργασιών. Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν έχει επικυρώσει μια σειρά από αυτές τις συνθήκες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει προειδοποιήσει την χώρα μας για την καθυστέρηση της επικύρωσης. Εν τω μεταξύ δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος στην λήψη πρωτοβουλιών και μέτρων για την υλοποίηση της δέσμευσης του πρωθυπουργού για προστασία της Μεσογείου και την επίτευξη του στόχου της προστασίας του 30% της ξηράς και της θάλασσας της ΕΕ. Αντίθετα, φέτος βλέπουμε αυξημένες δασικές πυρκαγιές κατά το πρώτο επτάμηνο του 2022 να κατακαίουν ακόμα και προστατευόμενες περιοχές (π.χ. Δαδιά, Βάλια Κάλντα ή Θάσο) ή τον εμβληματικό ελαιώνα των Δελφών στην Άμφισσα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει προειδοποιήσει την χώρα μας για την καθυστέρηση της επικύρωσης. Στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον τίτλο «Επισκόπηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ 2019. Έκθεση χώρας ΕΛΛΑΔΑ», που κοινοποιήθηκε και στην Μόνιμη Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, τον Σεπτέμβριο του 2019, στο κεφάλαιο με τίτλο «Διεθνείς Συμφωνίες» (σελ. 38 της παραπάνω έκθεσης) αναφέρεται, επί λέξει: «Επί του παρόντος, η Ελλάδα έχει υπογράψει, αλλά δεν έχει ακόμη επικυρώσει, σειρά συνθηκών, δηλαδή πρωτόκολλα της Σύμβασης της Βαρκελώνης».

Επίσης, πρέπει να αναφερθεί ότι, τόσο η έκθεση του 2019[3] όσο η έκθεση του 2022[4] αναφέρουν την υποχρέωση της χώρας να υπογράψει (!) και να κυρώσει την τη Διεθνή Σύμβαση για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας[5] του 1946. Ωστόσο, θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η Ελλάδα ήταν από τις αρχικές χώρες που συνέβαλλαν στην κατάρτιση της ως άνω σύμβασης και, μάλιστα, την  είχε υπογράψει. Αιφνιδίως, όμως, το 2010 η χώρα μας, χωρίς επαρκείς εξηγήσεις, αποχώρησε από την ως σύμβαση! Έκτοτε η Ε.Ε. ζητά την υπογραφή και κύρωση της παραπάνω σύμβασης. Η ολιγωρία προώθησης υπογραφής και κύρωσης της ως άνω σύμβασης, πιθανόν, να επιφέρει κυρώσεις και παραπομπή της Ελλάδας, όπως αναφέρεται και παραπάνω.

Με βάση τα παραπάνω η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει τις προτεραιότητες της χώρας μας για το 2022 υπενθυμίζοντας  ότι, πλέον έχουμε διαβεί  τον μισό Νοέμβριο και παραμένει ελάχιστος χρόνος για την υλοποίηση των συστάσεων της Ε.Ε.. Οι Δράσεις προτεραιότητας, κατά την Ε.Ε. είναι:

  • ​ Υποβολή στοιχείων σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος, τον καθορισμό της ΚΠΚ και τους περιβαλλοντικούς στόχους.
  • Διασφάλιση της περιφερειακής συνεργασίας με τα κράτη μέλη που μοιράζονται την ίδια θαλάσσια (υπο)περιφέρεια για την αντιμετώπιση των κυριότερων πιέσεων.
  • Υπογραφή και κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας (1946). Κύρωση  πρωτοκόλλων της σύμβασης της Βαρκελώνης.​

Τέλος υπενθυμίζουμε ότι, έχουμε καταθέσει, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού Ελέγχου,  ερωτήσεις για την επικύρωση των παραπάνω πρωτοκόλλων, της Σύμβασης της Βαρκελώνης:

  • ​​​  9371/ 08.09.2020
  •  7055/04.06.2021
  •   8686/02.09.2021
  •   7778/30.09.2022

Δεδομένου ότι:

  • ​   Η τριπλή κρίση κλιματικής αλλαγής-απώλειας βιοποικιλότητας-ρύπανσης θέτει υπό κίνδυνο ολόκληρη την Μεσόγειο Θάλασσα και τις χώρες που την περιβάλλουν,
  • Υπάρχει υπόσχεση από το αρμόδιο υπουργείο ότι, «το πρώτο τετράμηνο του 2021 θα ολοκληρώνονταν τα κυρωτικά νομοσχέδια που αφορούν στην κύρωση Πρωτοκόλλων στη Σύμβαση της Βαρκελώνης», υπόσχεση που αναλήφθηκε με το έγγραφο με α.π.94705/1602-2/10/2020, απάντηση στην ερώτηση 9371/20  που καταθέσαμε στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
  •   Η Ε.Ε., επισταμένως, ζητεί την υπογραφή και κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας (1946) και την κύρωση  πρωτοκόλλων της σύμβασης της Βαρκελώνης.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1.       Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθενται να λάβουν, ώστε να υπογραφεί και κυρωθεί η Διεθνής Σύμβαση για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας (1946) και να κυρωθούν τα πρωτόκολλα της σύμβασης της Βαρκελώνης ;

2.       Ποιό είναι το χρονοδιάγραμμα και οι προτάσεις που προετοιμάζει η κυβέρνηση και το υπουργείο για την διασφάλιση της περιφερειακής συνεργασίας με τα κράτη μέλη που μοιράζονται την ίδια θαλάσσια (υπο)περιφέρεια για την αντιμετώπιση των κυριότερων πιέσεων;

3.       Ποιό είναι το χρονοδιάγραμμα για την υποβολή στοιχείων σχετικά με την κατάσταση του περιβάλλοντος, της ΚΠΚ και τους περιβαλλοντικούς στόχους;

Η ερωτώσα Βουλευτής

Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)

[1] Ολόκληρο το κείμενο της έκθεσης: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=comnat%3ASWD_2022_0254_FIN

[2] https://primeminister.gr/2021/09/03/27339

[3] Επισκόπηση της εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ 2019. Έκθεση χώρας ΕΛΛΑΔΑ

[4] Επισκόπηση της Εφαρμογής της Περιβαλλοντικής Πολιτικής της ΕΕ 2022. Έκθεση ανά χώρα – ΕΛΛΑΔΑ

[5] https://iwc.int/commission/convention

ΧΑΡΑ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: Η ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΕΛΕΙΩΣΕ ΜΕ ΑΛΛΗΛΟΘΑΥΜΑΣΜΟ ΚΑΙ  ΑΛΛΗΛΟΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ!

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

21.11.2022

Η ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΕΛΕΙΩΣΕ ΜΕ ΑΛΛΗΛΟΘΑΥΜΑΣΜΟ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ!

Η Χαρά Καφαντάρη για τις δασικές πυρκαγιές του 2022!

Η Χαρά  Καφαντάρη βουλευτής Δυτ. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, αναπληρώτρια τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. και αντιπρόεδρος της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής δήλωσε:

Σε μια σεμνή τελετή ο πρωθυπουργός, κ.  Μητσοτάκης, και ο αρμόδιος υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αλληλοθαυμάστηκαν και αλληλοσυγχάρηκαν! Δεν γνωρίζουμε βέβαια τον λόγο, υποπτευόμαστε ότι, οι φετινές “προσευχές” για ψυχρότερο Αύγουστο εισακούστηκαν.

Υπενθυμίζουμε ότι, σε ενημέρωση του εκπροσώπου τύπου του Π.Σ.  που δόθηκε την 29.06.2022 αναφέρθηκε ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώνει το Σώμα, το πρώτο σχεδόν εξάμηνο  του τρέχοντος έτους έχουν συμβεί 1.812 δασικές πυρκαγιές. Το καλοκαίρι του 2022 ήταν κατά πολύ ηπιότερο του 2021 (meteo)  και κατατάσσεται θερμοκρασιακά στα 15 λιγότερο ακραία θερμά καλοκαίρια (σύμφωνα με ECWMF). Παρόλα αυτά, οι καμένες εκτάσεις στη χώρα μας από την αρχή του 2022 έως και το τελευταίο δεκαήμερο του Οκτωβρίου υπολογίζονται από το EFFIS(European forest fire information system), σε περίπου 200.000 στρέμματα, σε όλη την Ελλάδα. Οι δασικές πυρκαγιές κτύπησαν όλη σχεδόν την νότια χώρα (Ρέθυμνο Κρήτης, Σκάλα Λακωνίας, Αχαΐα, Μεγαλόπολη, Σάμο κλπ).

Ανάμεσα σε αυτά,  φέτος κατακάηκαν  ακόμα και προστατευόμενες περιοχές (π.χ. Δάσος Δαδιάς, περιοχή Natura της Βάλια Κάλντα  η προστατευόμενη περιοχή στην Θάσο) ακόμα και ο εμβληματικός ελαιώνας των Δελφών στην Άμφισσα και το Παπίκιο ‘Ορος στην Ροδόπη.

Κι έτσι παραμένουμε στο ίδιο έργο θεατές. Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με τις ευλογίες του πρωθυπουργού, παραμένει «κενό πουκάμισο» χωρίς σαφές και σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο, χωρίς οργανόγραμμα, χωρίς ορθολογικό σχεδιασμό και προετοιμασία, με το Π.Σ. να χωρίζεται σε ακόμα περισσότερα τμήματα προσωπικού, χωρίς ενίσχυση τόσο σε προσωπικό όσο και υλικά μέσα, με γερασμένο και ανεπαρκή εναέριο στόλο. Κι όλα να παραπέμπονται στα δισεκατομμύρια του προγράμματος «Αιγίς»…

TΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Με εκτίμηση 

Το Γραφείο Τύπου 

ΧΑΡΑ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:Η πορεία προς την Αίγυπτο. Η COP27 στο Σάρμ Ελ Σέιχ

Αναδημοσίευση :https://www.avgi.gr/politiki/430080_i-poreia-pros-tin-aigypto-i-cop27-sto-sarm-el-seih

Μόνο το 2019 πάνω από 40.000 μεγάλες πυρκαγιές κατέκαψαν περισσότερα από 9.000.000 στρέμματα τροπικού δάσους σε περιοχές του Αμαζονίου σε χώρες της Ν. Αμερικής

Η πρώτη πρόταση του μηνύματος του Λούλα, Προέδρου πια της Βραζιλίας, μόλις εκλέχθηκε στο ύπατο αξίωμα της χώρας του, μπορεί να μοιάζει παράταιρη σε ένα άρθρο που προσπαθεί να καταγράψει ορισμένα από τα γεγονότα που θα επικρατήσουν στη Διεθνή Συνδιάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή. Όμως σκιαγραφεί την αλλαγή πορείας και πολιτικών τόσο της Νότιας Αμερικής όσο και ολόκληρου του κόσμου πάνω στο θέμα της κλιματικής αλλαγής.

Οι δασικές πυρκαγιές, και ιδιαίτερα στα τροπικά δάση, εντάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Μόνο το 2019 πάνω από 40.000 μεγάλες πυρκαγιές κατέκαψαν περισσότερα από 9.000.000 στρέμματα τροπικού δάσους σε περιοχές του Αμαζονίου σε χώρες της Ν. Αμερικής (Βραζιλία, Βολιβία, Περού και Παραγουάη). Την ίδια εποχή, άλλες 10.000 φωτιές σημειώθηκαν στα δάση της τροπικής Αφρικής, ενώ με την έλευση της άνοιξης στο νότιο ημισφαίριο η Αυστραλία γνώρισε σημαντικές καταστροφές. Φέτος στη Βραζιλία στις 22 Αυγούστου καταγράφηκαν 3.358 πυρκαγιές, που αποτελεί αριθμό ρεκόρ έναρξης πυρκαγιών από το 2007 και είναι αριθμός έναρξης πυρκαγιών τριπλάσιος από «την ημέρα της φωτιάς», όταν το 2019 αγρότες στην πολιτεία Παρά έθεσαν σε εφαρμογή οργανωμένο σχέδιο για το κάψιμο τροπικού δάσους. Δυστυχώς, οι συνέπειες από τέτοιες φυσικές καταστροφές είναι πολύ σημαντικές και έχουν επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Με εργασία που δημοσιεύεται σε αναγνωρισμένο επιστημονικό περιοδικό, επιστήμονες διαπιστώνουν ότι τελικά τα τροπικά δάση της Βραζιλίας εκπέμπουν περίπου 20% περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα απ’ όσο απορρόφησαν την προηγούμενη δεκαετία.

Η Ε.Ε. στη νέα Δασική Στρατηγική διαπιστώνει ότι «οι ζώνες βλάστησης της Ευρώπης έχουν αρχίσει να μετατοπίζονται προς τα πάνω και βορείως, προκαλώντας τον μετασχηματισμό των δασικών οικοσυστημάτων στις περισσότερες περιοχές. Αυτό σημαίνει ότι πολύ λίγα δάση είτε δεν θα επηρεαστούν σοβαρά από την κλιματική αλλαγή είτε δεν θα απαιτήσουν άμεση διαχειριστική δράση για να μειωθεί η τρωτότητά τους στην κλιματική αλλαγή. Η ετήσια έκθεση της Ε.Ε. εκφράζει την ανησυχία της και επισημαίνει ότι η «κλιματική αλλαγή εξακολούθησε να επηρεάζει τη διάρκεια και την ένταση του κινδύνου πυρκαγιών στην Ευρώπη». Η κλιματική αλλαγή, βέβαια, δεν σταματά μόνο στον κίνδυνο της αύξησης, του πλήθους και της σφoδρότητας των δασικών πυρκαγιών, αλλά καλύπτει μεγάλο πλήθος θεμάτων.

O γ.γ. του ΟΗΕ σε μια δραματική προειδοποίηση από το βήμα της COP27 τονίζει ότι οι προσπάθειες της παγκόσμιας κοινότητας έχουν «εκτροχιαστεί» και πρέπει να επανέλθουν σε κανονική τροχιά. Τρία είναι τα βασικά θέματα, για τα οποία πρέπει να δοθούν απαντήσεις.

* Η εξασφάλιση της χρηματοδότησης των χωρών που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή.

* Η διασφάλιση της διατροφικής ασφάλειας.

* Η μείωση των εκπομπών αερίων ρύπων και ιδιαίτερα του μεθανίου, και μάλιστα του ενεργειακού τομέα, κατά 30% μέχρι το 2030.

Η παρούσα COP27 είναι καθοριστική για το μέλλον του πλανήτη και, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο γ.γ. του ΟΗΕ Α. Γκουτέρες, «απαιτείται αλληλεγγύη για το κλίμα ή συμφωνία ομαδικής αυτοκτονίας…».

* Η Χαρά Καφαντάρη είναι βουλευτής Δυτικής Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., αντιπρ. Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, εκπρόσωπος της Βουλής στην COP27 και αν. τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας

ΧΑΡΑ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:ΣTHN COP 27 ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ,  ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΟΥΛΗ 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

10.11.2022

 Η Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ  ΣTHN COP 27 ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ,  ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΟΥΛΗ 

Η Χαρά  Καφαντάρη βουλευτής Δυτικής. Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, αναπληρώτρια τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο. και αντιπρόεδρος της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, θα μεταβεί στην Αίγυπτο, ως επίσημη εκπρόσωπος της Βουλής στην IPU (Παγκόσμια Διακοινοβουλευτική Ένωση), εκπροσωπώντας το Ελληνικό Κοινοβούλιο στην Διεθνή Συνδιάσκεψη για το Κλίμα, την  COP 27. Το διήμερο, 13 και 14 Νοεμβρίου, θα διατυπωθούν οι επίσημες  προτάσεις της Διακοινοβουλευτικής Ένωσης  προς την COP. Με την ευκαιρία αυτή η  Χαρά Καφαντάρη δήλωσε:

«Η COP 27, που ξεκίνησε στην Αίγυπτο,  μια κρίσιμη Συνδιάσκεψη για το ΚΛΙΜΑ και τον Πλανήτη Γη, γίνεται σε μια εποχή σημαντικών γεωπολιτικών εξελίξεων, ενεργειακής  και οικονομικής κρίσης και  με  έξαρση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής παγκόσμια.

Η Διεθνής Συνδιάσκεψη  έχει ως βασικό στόχο τη συνέχιση της υλοποίησης της Συμφωνίας του Παρισιού, όπως αποφασίστηκε και στην COP26, πέρυσι στην Γλασκώβη. Οι, μέχρι σήμερα, προσπάθειες δεν έχουν αποφέρει τους αναμενόμενους καρπούς και φαίνεται ότι οι μέχρι σήμερα,  δεσμεύσεις δεν επαρκούν. Η COP27 πρέπει να καταφέρει να επιτύχει μείωση των εκπομπών, οικοδόμηση των αντοχών στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να ανταποκριθεί επιτυχώς στην «κλιματική» χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών. Εν μέσω αυξημένων ακραίων καιρικών φαινομένων και της ενεργειακής κρίσης, η COP27 πρέπει να αναζητήσει και να ανανεώσει την αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών, ώστε να εφαρμοστεί με επιτυχία το εμβληματικό Σύμφωνο του Παρισιού. Ο κόσμος βρίσκεται πλέον στο  όριο και η κλιματική Κρίση (πλέον) πολλαπλασιάζει τις ανισότητες σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο γγ. του ΟΗΕ στην αρχική του τοποθέτηση στη Συνδιάσκεψη αναφέρει, μεταξύ άλλων ότι , «ο πλανήτης μας βρίσκεται σε πορεία προς την επίτευξη σημείων καμπής, που θα καταστήσουν το κλιματικό χάος μη αναστρέψιμο». Παράλληλα, επιστημονικοί φορείς παγκόσμιου επιπέδου, όπως ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO), προειδοποιούν για τις  καταστρεπτικές συνέπειες της ραγδαίας αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη τα τελευταία χρόνια. Δεν υπάρχουν, πλέον, περιθώρια εφησυχασμού.

Η κλιματική δικαιοσύνη, θα πρέπει να αντιμετωπίσει όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με την ισοκατανομή των πόρων, τις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, την αστική αναδιοργάνωση, τον αγροτικό μετασχηματισμό, αλλά και την Άμεση Δημοκρατία. Πρέπει  να παρθούν, ουσιαστικά μέτρα, να υλοποιηθούν πολιτικές και να υπάρξει παγκόσμια συναίνεση και συστράτευση. Είναι επιτακτική ανάγκη να υλοποιηθεί το σύνθημα: Παγκόσμια Αλληλεγγύη και Κλιματική Δικαιοσύνη.

Η ανάγκη για χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών  με σταθερά κονδύλια κάθε χρόνο  πρέπει άμεσα να υλοποιηθεί, πέρα από ευχολόγια και διαπιστώσεις. Είναι σημαντικό  δε, ότι στην ατζέντα αυτής της Παγκόσμιας Συνδιάσκεψης υπάρχει και η  ανάγκη καταβολής αποζημιώσεων από πλούσιες χώρες  σε φτωχές, για απώλειες και ζημιές από την Κλιματική Κρίση».

ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Χαρά Καφαντάρη : Παρέμβαση στο σ/νόμου «Εθνικός Μηχανισμός Εναέριας Έρευνας και Διάσωσης: “Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος”

Παρέμβαση της Χ. Καφαντάρη ως εισηγήτριας στο σ/ν  του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Εθνικός Μηχανισμός Εναέριας Έρευνας και Διάσωσης: “Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος” και διατάξεις για τη λειτουργία του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας» 

Ακολουθεί ολόκληρη η παρέμβαση :

ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: 

 Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

 Πρώτα από όλα, σχετικά με την πρώτη τοποθέτηση την οποία κάναμε, και την κάναμε στην 1η  συνεδρίαση της Επιτροπής, τοποθετηθήκαμε γενικότερα επιφυλακτικά για το νομοσχέδιο και είπαμε πάρα πολλά πράγματα σχετικά με την κριτική και τις απόψεις που έχουμε για τη δημιουργία του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Ένα Υπουργείο χωρίς οργανόγραμμα ένα χρόνο, χωρίς σαφές νομοθετικό πλαίσιο, κάτι το οποίο και ο ίδιος ο Υπουργός έχει παραδεχτεί. Δεν θα τα επαναλάβω.

 Αυτό όμως το οποίο θα ήθελα να πω για το εν λόγω σχέδιο νόμου το οποίο έρχεται σαν δήλωση και για εμάς για το ΣΥΡΙΖΑ- Προοδευτική Συμμαχία, η ανθρώπινη ζωή είναι πάνω από όλα και ό,τι νομοθετείται, ό,τι θεσπίζεται στην κατεύθυνση διαφύλαξης της ανθρώπινης ζωής και προστασίας της ανθρώπινης ζωής πάντα λέμε ότι είναι σε θετική κατεύθυνση.

 Έχουμε το εν λόγω σχέδιο νόμου το οποίο αφορά τη δημιουργία του Μηχανισμού Εναέριας Έρευνας Διάσωσης «Θεοφάνης Θεοχαρόπουλος» και διατάξεις για τον ΟΑΣΠ. Στο εν λόγω σχέδιο νόμου, που δυστυχώς, συνέβη άλλο ένα σοβαρό ατύχημα με τον εν λόγω συμπολίτη μας και ήταν η αφορμή να «κατέβει» το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου να καλύψει ένα κρίσιμο σημείο της διάσωσης σε ορεινούς όγκους, οπότε είναι θετικό αυτό. Όμως αν δούμε το τι περιλαμβάνει και πώς το περιλαμβάνει το εν λόγω σχέδιο νόμου, θα συμφωνήσουμε εξαρχής με απόψεις που ακούστηκαν και μέσα από το Πυροσβεστικό Σώμα ότι είναι μία πρόχειρη νομοθετική πρωτοβουλία η οποία δεν έχει σαφήνεια, έχει πολλές εκκρεμότητες, δημιουργεί πολλά ερωτηματικά.

Καταρχάς, το κύριο χαρακτηριστικό- και φαίνεται αυτό χαρακτηρίζει το Υπουργείο- επικοινωνία, κάνουμε νόμους, διαφημίζουν ότι λύνουμε ζητήματα όπως έγινε και με τον «νόμο Χαρδαλία» 4662/2020 που είναι σε αδράνεια με την έννοια ότι με ΠΝΠ στην περίοδο της πανδημίας έχει τεθεί στην άκρη και λειτουργεί με άλλα σχέδια η Πολιτική Προστασία. Επίσης, αφορά ο εν λόγω νόμος πολλά προεδρικά διατάγματα που πρέπει να εκδοθούν, Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, κλπ., κάτι τέτοιο βλέπουμε και στο νομοσχέδιο το οποίο συζητάμε σήμερα για την Εναέρια Έρευνα και Διάσωση. Όλα με προεδρικά διατάγματα που θα εκδοθούν, με υπηρεσιακές αποφάσεις κλπ, κάτι το οποίο ελέχθη και από τους προσκεκλημένους φορείς. Ενώ δημιουργείται ένας Μηχανισμός, ενώ το σχέδιο θα εκπονηθεί μετά.

Δηλαδή, προβλέπει με το άρθρο 9 Μεταβατικές Διατάξεις, άρθρο για το οποίο έχουμε σοβαρές ενστάσεις αλλά θα τοποθετηθούμε αύριο ή στην Ολομέλεια σχετικά με την ψήφο μας, προβλέπεται θέσπιση μιας μόνιμης δομής που θα λειτουργεί με τον έλεγχο και αρμοδιότητα Πυροσβεστικού Σώματος αλλά αυτό θα γίνει μετά από πέντε χρόνια, καθώς αυτό που αναφέρατε είναι πως «με την ψήφιση του νόμου προβλέπεται σύναψη συμβάσεων για παροχή υπηρεσιών Έρευνας και Διάσωσης με πιστοποιημένες εταιρείες που διαθέτουν εναέρια ιδιωτικά μέσα και προσωπικό ιδίως μέλη πληρώματος, χειριστές, τεχνικούς διασώστες, ορειβάτες και εκπαιδευμένο πιστοποιημένο υγειονομικό προσωπικό».

Και έρχομαι εδώ πέρα και με βάση αυτά τα οποία ακούσαμε από τους προσκεκλημένους οι ανησυχίες τις οποίες εκφράσαμε σαν ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία στην 1η συνεδρίαση, επιβεβαιώνονται. Έγινε ερώτημα συγκεκριμένο, δηλαδή, θα έχουν ρόλο οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες; Αυτό τέθηκε και σαν ερώτημα από προσκεκλημένους. Από την άλλη μεριά, το είχαμε θέσει και εμείς και ο κ. Υφυπουργός μας είπε ότι δεν το βλέπουμε επί του παρόντος, στο μέλλον- κάπως έτσι- τη στιγμή που ο ίδιος ο κ . Μητσοτάκης ο πρωθυπουργός το είχε τονίσει. Το ερώτημά μας, δηλαδή, παραμένει σαφές: Θα είναι δωρεάν και για όλους- επαναφέρουμε το ερώτημα- η  Εναέρια Έρευνα και Διάσωση;

 Δεύτερο ερώτημα στο οποίο τοποθετήθηκαν και πολλοί από αυτούς τους φορείς που είχαμε σήμερα προσκεκλημένους. Ο ρόλος της ΕΜΑΚ. Πώς θα αναβαθμιστεί η ΕΜΑΚ σε προσωπικό ακόμα περισσότερο τη στιγμή που υπάρχει μεγάλη έλλειψη προσωπικού;

Θα υπάρχει; Ακούστηκε μάλιστα και μία άποψη αποκλειστικά στην  ΕΜΑΚ, στο μητρώο ειδικών καθηκόντων, για δύτες, για διασώστες, για ορειβάτες, που διαθέτει αυτή τη στιγμή η ΕΜΑΚ, αλλά πρέπει να γίνουν ακόμα περισσότεροι. Αυτό τι σημαίνει; Σημαίνει  προσλήψεις. Γιατί, κύριε Υπουργέ και εδώ έχω δύο ερωτήσεις, δύο ερωτήσεις που έχουμε καταθέσει και τον Οκτώβρη και τον Ιούλιο, 7 Ιουλίου, που αφορούσε την ανάγκη προσλήψεων στο Πυροσβεστικό Σώμα και μας απαντάτε τον Οκτώβρη, σας τα είπα στις 7 Ιουλίου, ωραίος τρόπος κοινοβουλευτικής διαδικασίας αυτής, ενώ το ερώτημα στις 10 Οκτωβρίου αφορούσε γιατί το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δεν έκανε πρόταση στο Υπουργείο Εσωτερικών για προσλήψεις στο Πυροσβεστικό Σώμα, όταν περίπου υπεβλήθησαν από φορείς 35.590 προτάσεις από όλα τα Υπουργεία και τελικά ο συνολικός αριθμός που εγκρίθηκε είναι 17.942, μέσα σε αυτούς από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης, άσχετα τι λέει το Υπουργείο στους φορείς, στους συνδικαλιστές, στα σωματεία, δεν έκανε πρόταση για προσλήψεις στο Πυροσβεστικό Σώμα; Και αυτό φαίνεται βέβαια και στην ΕΜΑΚ, όπως τοποθετήθηκαν και εκπρόσωποι εδώ, που έχει ανάγκη ενίσχυσης.

Τώρα, ένα άλλο σημείο που θέλω να τονίσω, είναι πολύ θετικό, ότι ακούσαμε τις ομάδες διάσωσης, οι οποίοι συνεισφέρουν σημαντικά στο κομμάτι αυτό και καλό είναι, το εθελοντικό κίνημα και αυτές οι ομάδες που είναι πιστοποιημένες, να αξιοποιούνται με το καλύτερο τρόπο. Εδώ πέρα, όμως, πάλι, κύριε Υπουργέ, θα ήθελα να κάνω μία ερώτηση. Υπάρχει 29 Σεπτεμβρίου του 2022 ένα ΦΕΚ που βγήκε και αφορά την πιστοποίηση των εθελοντικών ομάδων της Πολιτικής Προστασίας. Εμείς δεν είμαστε αντίθετοι, σαφώς πρέπει να πιστοποιούνται και να μπουν στο μητρώο των εθελοντικών ομάδων, σαφώς, αλλά θα κάνω ένα ερώτημα και αν μπορείτε μας το απαντάτε και σήμερα. Τι αφορά στους απόστρατους πυροσβέστες του Πυροσβεστικού Σώματος, οι οποίοι μπορεί να είναι ενταγμένοι σε εθελοντικές ομάδες, θα περάσουν και αυτοί από εκπαίδευση; Μήπως είναι μία παράλειψη στο άρθρο 59 τους ν.4662 αυτό; Θα ήθελα να μας πείτε πως το σκέφτεστε. Νομίζω, ότι θα το σκεφτείτε και θα μας απαντήσετε στο συγκεκριμένο.

 Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ και με αυτό θα κλείσω, για το ΕΚΑΒ. Ακούσαμε πολύ ενδιαφέροντα ζητήματα, όμως, το ΕΚΑΒ έχει ένα προσωπικό πιστοποιημένο. Είναι σωστή η πρόταση που ακούστηκε από τον συνδικαλιστικό φορέα, ότι πρέπει, σε επίπεδο, αν θέλετε, τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, να υπάρχει το επάγγελμα, η σχολή, η ειδικότητα πιο σωστά του διασώστη. Εδώ πέρα, όμως, βλέπουμε μια εμπλοκή του ΕΚΑΒ, που αποσαφήνισαν οι εκπρόσωποι, ποιος είναι ο ρόλος τους. Εγώ, ρωτάω, η τεχνογνωσία, η υγειονομική τεχνογνωσία του κράτους, υπάρχει στους ιδιώτες οι οποίοι θα χρησιμοποιηθούν μεταβατικά για 5 χρόνια; Το Υπουργείο Υγείας έχει κάποια εμπλοκή στο εν λόγω σχέδιο νόμου, στο πώς ορίζεται και ο ρόλος του ΕΚΑΒ; Αυτό είναι πάρα πολύ σοβαρό, διότι αν δεν έχει το Υπουργείο Υγείας, που υπάγεται το ΕΚΑΒ, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης, που συντονίζει τους φορείς, γιατί αυτός είναι και ο ρόλος του, δεν μπορεί να έχει λόγο, νομίζω, πάνω στο συγκεκριμένο και πρέπει αυτό να αποσαφηνιστεί.

Υπάρχουν και θέματα ασφάλειας πτήσεων κλπ. Να πω, ότι ήδη υπάρχουν 4 βάσεις ελικοπτέρων του ΕΚΑΒ στην Ελλάδα, στη Ρόδο, στη Σύρο, στην Ελευσίνα και στο Άκτιο. Αναφέρθηκε και από εκπρόσωπο, ότι στο Άκτιο έχουμε ένα ελικοφόρο της δεκαετίας του 70’, που έχει αναλάβει όλη τη Δυτική Ελλάδα. Τώρα δημιουργούμε επιπλέον βάσεις, 6 στον αριθμό, πραγματικά, πώς θα στελεχωθεί το κομμάτι του ΕΚΑΒ και ποιος θα είναι ο ρόλος σε αυτές τις βάσεις, της επί πλέον τις οποίες δημιουργεί; Θα είναι μόνιμα σταθμευμένο εκεί ελικόπτερο; Θέλουμε κάποια αποσαφήνιση στο συγκεκριμένο.

 Τέλος, αυτό το οποίο θέλω να πω είναι, ότι η πρωτοβουλία σαν πρωτοβουλία να δούμε την ορεινή διάσωση, τον συντονισμό, μιας και αυτός είναι και ο ρόλος του Υπουργείου, εμπλεκόμενων φορέων, στον τομέα αυτό, είναι κάτι σε θετική κατεύθυνση, σαφώς, από την άλλη μεριά, όμως, σοβαρά ερωτηματικά δημιουργεί το άρθρο 9 με τις μεταβατικές διατάξεις στην εμπλοκή των ιδιωτών, που φοβάμαι, ότι θα είναι τουλάχιστον για πέντε χρόνια. Άλλωστε, εδώ μέσα το λέει, η μεταβατική περίοδος ότι θα είναι συγκεκριμένη, μέχρι αν αποκτήσουμε ιδιόκτητα εναέρια μέσα.

Αυτό είναι ένα σοβαρό θέμα για το οποίο έχουμε και σοβαρές ενστάσεις για το συγκεκριμένο άρθρο. Συνολικά, εκφράζω για άλλη μια φορά την επιφύλαξη μας και παρακαλούμε για απαντήσεις στα συγκεκριμένα από την πλευρά του Υπουργείου.

Χ.Καφαντάρη:«Δεν απάντησε στα καίρια ερωτήματα του Σύριζα ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης»

Τοποθέτηση της βουλευτού Β2 Δυτ. Τομέα ως εισηγήτρια στο σχέδιο νόμου, του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας «Εθνικός Μηχανισμός Εναέριας Έρευνας και Διάσωσης: “Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος” και διατάξεις για τη λειτουργία του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας».

Ακολουθεί ολόκληρη η εισήγηση :

ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ

Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε.

Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, δημιουργήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου του 2021. Θεωρούμε ότι ήταν μια καθαρά επικοινωνιακή κίνηση του κ. Μητσοτάκη, μετά τη μεγάλη καταστροφή που έγινε πέρυσι στην Εύβοια, την Αττική, την Ηλεία και αλλού και είχαμε το 1,3 εκατομμύρια στρέμματα καμένης γης. Δυστυχώς, ακολούθησαν και άλλες έκτακτες καταστάσεις και θα έλεγα και φυσικές καταστροφές, με χαρακτηριστικό την χιονόπτωση ΕΛΠΙΣ, που κρίθηκε το Υπουργείο στο συγκεκριμένο και στη διαχείριση αρνητικά, κύρια ως προς το σκοπό του, που είναι ο συντονισμός και η αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματική κρίσης, ένα μείζον πρόβλημα της εποχής μας σε παγκόσμιο επίπεδο. Σημειώνω ότι η  COP 27, που θα γίνει το Νοέμβριο στην Αίγυπτο, είναι κύρια αφιερωμένη στις συνέπειες και στα σχέδια της αντιπροσαρμογής στη κλιματική αλλαγή. Είναι, δηλαδή, πολύ επίκαιρο το ζήτημα.

Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας βασίζεται σε ένα νόμο τον 4662/ 2020, ο οποίος, όμως, ουσιαστικά από την ίδια την κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι ανενεργός με ΠΝΠ ένα μήνα μετά την ψήφισή του και μάλιστα με δηλώσεις του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης, οφείλει να συμπληρωθεί, οφείλει να τροποποιηθεί. Άλλωστε, κατά δήλωση του αρμόδιου Υπουργού Κλιματικής Κρίσης, υπάρχει και σχετική συνεργασία του Υπουργείου με γαλλική εταιρεία, για το οργανόγραμμα και για το νομοθετικό πλαίσιο. Όμως, ένας χρόνος πέρασε και ακόμα το εν λόγω Υπουργείο, που καταθέτει το εν λόγω σχέδιο νόμου, δεν διαθέτει ούτε οργανόγραμμα ούτε σαφές νομοθετικό πλαίσιο. Κινείται, κατά την άποψή μας, αποσπασματικά, επικοινωνιακά, με διεθνείς επαφές, συναντήσεις υπουργών, με ημερίδες κλπ..

Έχουμε, λοιπόν, σήμερα να εξετάσουμε ένα σχέδιο νόμου, που αφορά την έρευνα και διάσωση, την εναέρια έρευνα και διάσωση, που εκτιμάμε ότι έχει έντονα επικοινωνιακά χαρακτηριστικά. Έχουμε τη θέσπιση του εθνικού μηχανισμού εναέριας έρευνας και διάσωσης Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος, για την υποστήριξη και ενίσχυση του έργου του Πυροσβεστικού Σώματος, με υλικοτεχνικό εξοπλισμό, υποδομές, προσωπικό σε συμβάντα και επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, που υπάγονται στην αρμοδιότητα του, μέσα στο χερσαίο χώρο της επικράτειας.

   Το σχέδιο νόμου, προβλέπει μεν τη θέσπιση μιας μόνιμης δομής που θα λειτουργεί υπό τον έλεγχο και την αρμοδιότητα του Πυροσβεστικού σώματος, αυτό όμως μπορεί να γίνει μετά την πάροδο πενταετίας, καθώς αυτό που αναφέρεται σαφώς, είναι πως από την ψήφιση του νόμου προβλέπεται σύναψη συμβάσεων, για την Παροχή Υπηρεσιών Έρευνας και Διάσωσης με πιστοποιημένες εταιρείες που διαθέτουν εναέρια ιδιωτικά μέσα και προσωπικό ιδίως, μέλη πληρώματος χειριστές τεχνικούς, διασώστες, ορειβάτες και εκπαιδευμένο πιστοποιημένο υγειονομικό προσωπικό.

Αναφέρομαι τώρα στις δηλώσεις του  κυρίου Πρωθυπουργού, μετά το πραγματικό τραγικό δυστύχημα που έγινε στις αρχές του χρόνου με τον ορειβάτη Θεοχαρόπουλο. Θέλω επίσης, να υπενθυμίσω ότι και άλλα ατυχήματα αντίστοιχα έχουν συμβεί και πρόσφατα πριν από δυο τρεις μέρες στον Όλυμπο . Ο κύριος Πρωθυπουργός ανέφερε, τους τελευταίους τρεις μήνες δημιουργήσαμε μία ομάδα δράσης με αξιόμαχα στελέχη Πολεμικής Αεροπορίας Πολιτικής Προστασίας και Ε.Κ.Α.Μ από τους οποίους ζήτησα να εργαστούν εντατικά προκειμένου να μελετήσουμε προηγμένα συστήματα εναέριας έρευνας και λοιπά και να εισηγηθούμε τι μπορούμε να κάνουμε .

Ερώτημα. Δούλεψε αυτή η ομάδα δράσης; Το εν λόγω σχέδιο νόμου βασίζεται στο πόρισμά της; Άλλο σχέδιο νόμου ήρθε σε δημόσια διαβούλευση και αυτό που κατατέθηκε τελικά έχει κάποιες σημαντικές θα έλεγα αλλαγές. Όμως από την πλευρά του Σύριζα Προοδευτική Συμμαχία θέλω να τονίσω με σαφήνεια, η διάσωση της ανθρώπινης ζωής αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα και όποια προσπάθεια γίνεται για ενίσχυση μηχανισμών έρευνας και διάσωσης είναι σε θετική κατεύθυνση .

Ωστόσο, με αυτό το νομοσχέδιο το οποίο χειριζόμαστε σήμερα υπάρχουν κάποια σοβαρά ερωτηματικά τα οποία θα θέσω και θέλουμε απαντήσεις από τον Υπουργό και τον κύριο Υφυπουργό. Το Πυροσβεστικό σώμα ήδη έχει ανάλογο προσωπικό στις ΕΜΑΚ αλλά βέβαια τις ΕΜΑΚ τις αποδεκατίσατε και λόγω του covid και με το πρόσχημα του εμβολιασμού, έχει μειωθεί το προσωπικό . Από την άλλη μεριά υπάρχουν διασώστες δύτες, ορειβάτες και το δε ΕΚΑΒ είναι και αυτό ανάλογα στο κομμάτι της διάσωσης πιστοποιημένο και με κατάλληλη εμπειρία και ενημέρωση .

Τώρα, ο κύριος Μητσοτάκης και εδώ πέρα βέβαια, θα αναφερθώ και για την Πολεμική Αεροπορία την 358 μοίρα διάσωσης, θα αναφερθώ στην 31 μοίρα Ειδικών Επιχειρήσεων, για το σχολείο μηχανών διασωστών της Πολιτικής Αεροπορίας δηλαδή, οι υπάρχουσες δομές οι οποίες καλό είναι να αξιοποιούνται από την πλευρά της κυβέρνησης.

 Ο κύριος Μητσοτάκης ανέφερε, η υπηρεσία θα παρέχεται από ιδιωτικά εναέρια μέσα που θα μισθωθούν από ασφαλιστικές εταιρείες για αυτό τον σκοπό, οι οποίες και θα αναλάβουν στο πλαίσιο συγκεκριμένων συμβατικών υποχρεώσεων να προσφέρουν έγκαιρη διακομιδή εντός εύλογου εκ των προτέρων προδιαγεγραμμένου χρόνου.

Πρώτη ερώτηση, στους κύριους Υπουργούς ισχύει ή όχι αυτό, γιατί έχουμε μπροστά μας και με βάση το νόμο έτσι όπως είναι διατυπωμένος και έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων και Υπουργικές αποφάσεις και κοινές Υπουργικές αποφάσεις . Η απάντηση που θέλουμε είναι, θα είναι η έρευνα και διάσωση για όλους δωρεάν; Πρώτο ερώτημα, στο άρθρο 7 αναφέρεται η έκδοση Π.Δ. για τη στελέχωση των βάσεων ετοιμότητας επιφυλακής, οι οργανικές θέσεις, προσόντα και λοιπά. Όλα όπως είπα και πριν παραπέμπονται σε έκδοση Προεδρικού Διατάγματος Υπουργικών αποφάσεων κλπ. Μέχρι όμως την πλήρη υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Εναέριας Έρευνας και Διάσωσης θα συναφθούν συμβάσεις με τον ιδιωτικό τομέα που μπορεί να φτάνουν και τα πέντε χρόνια.

Την ίδια στιγμή, δημιουργούμε μία άλλη μερίδα εργαζομένων μέσα στο Πυροσβεστικό Σώμα. Έχουμε τέσσερις ομαδοποιήσεις μέχρι στιγμής, τους μόνιμους, τους πενταετείς, τους εποχικούς, Ε.Μ.Ο.Δ.Ε το πρόσφατο και τώρα προστίθενται και οι τριετείς διασώστες.

Εμείς, ως ΣΥ.Ρ.Ι.Ζ.Α. – Προοδευτική Συμμαχία, είμαστε υπέρ ενός πραγματικού δημόσιου φορέα εναέριας έρευνας και διάσωσης. Αυτό που προτείνεται δημιουργεί ερωτηματικά, ενώ, θα έλεγα, το εν λόγω σχέδιο νόμου είναι και πρόχειρα γραμμένο, σε άρθρα αναφέρεται σε επόμενα άρθρα χωρίς να υπάρχει αυτή η συνέχεια και πολλές άλλες αδυναμίες.

Έχω ένα τρίτο ερώτημα σοβαρό, που θα ήθελα απάντηση από τον κ. Υπουργό.

Τι θα γίνει την επόμενη μέρα ψήφισης του εν λόγω σχεδίου νόμου;

Αυτή τη στιγμή, για να προχωρήσουν και οι συμβάσεις που προβλέπονται στις μεταβατικές διατάξεις, εγώ εκτιμώ ότι δεν υπάρχει αποτυπωμένη μεταβατική περίοδος μέχρι το καινούργιο.

Έτσι, αν συμβεί, ο μη γένοιτο, χτυπώ ξύλο, αύριο ένα ατύχημα, σήμερα ψηφίζεται ο νόμος και σε δύο μέρες συμβαίνει κάτι, όλοι το απευχόμεθα φυσικά, τι θα γίνει και ποιος μηχανισμός θα λειτουργήσει;

Το λέω αυτό γιατί θέτω δύο ερωτήματα. Για να ισχύσουν αυτό που λέει το άρθρο 9, τις συμβάσεις με ιδιώτες κ.λπ., πρέπει να υπάρχει προκήρυξη, πρέπει να υπάρχει κατάθεση προσφορών. Αυτά όλα σημαίνουν κάποιο χρονικό διάστημα.

Άρα ή θα μείνει ένα χρονικό διάστημα που θα λειτουργεί το σύστημα με τα παλιά, όπως κάνατε με τον ν.4662, που η δασοπυρόσβεση λειτουργεί με τον «Ξενοκράτη», νόμο του 2003 ή υπάρχει ένα άλλο ερωτηματικό. Θα λειτουργήσει άμεσα, που σημαίνει ότι κάποιες συμφωνίες υπάρχουν από πριν με συγκεκριμένες εταιρείες και πιθανόν απευθείας αναθέσεις.

Δε βάζω το χέρι μου ούτε για το ένα ούτε για το άλλο, αλλά απαιτώ μια ακριβή και σαφή απάντηση από τον κ. Υπουργό, γι’ αυτό το ερώτημα, μαζί με τα άλλα δύο τα οποία κατέθεσα πριν.

Έρχομαι στο άλλο θέμα. Ο.Α.Σ.Π, Οργανισμός Αντισεισμικής Προστασίας και αυτό δεν ήρθε σε δημόσια διαβούλευση, τα άρθρα τα συγκεκριμένα. Ήρθαν εκ των υστέρων, με το κατατεθέν σχέδιο νόμου.

Πρώτα από όλα, μεταφέρθηκε ο Ο.Α.Σ.Π από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Ερώτημα πρώτο. Διατηρεί το χαρακτήρα του ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου ή μετατρέπεται σε αποκεντρωμένη διεύθυνση του Υπουργείου;

Θα ήθελα μία απάντηση γι’ αυτό.

Υπάρχει ένας κανονισμός για τον Ο.Α.Σ.Π, ο οποίος εκκρεμεί από το 2013. Θα ήθελα να ξέρω τι γίνεται με αυτόν τον κανονισμό και αν προχωρεί.

Να αναφερθώ, βέβαια και με το τι γίνεται και με τους ερευνητές του I.T.S.A.P. οι οποίοι ενσωματώθηκαν στον Ο.Α.Σ.Π ενώ είναι ερευνητικού χαρακτήρα.

Υπάρχει ένα άλλο θέμα, κύριε Πρόεδρε. Αναφέρεται εδώ πέρα, στο άρθρο 10, σχετικά με τον Ο.Α.Σ.Π, συντονισμός εμπλεκόμενων φορέων για την εκτίμηση ηφαιστειακού κινδύνου, τρωτότητας, ηφαιστειακής διακινδύνευσης κ.λπ.. Μέχρι σήμερα, δεν έχουμε ζήσει στον αιώνα μας έναν έντονα ηφαιστειακό κίνδυνο, αλλά αυτό που θα πω είναι ότι από τη δεκαετία του ’50, οφείλω να το πω για την ιστορία και για τους συναδέλφους μου γεωλόγους και γεωτεχνικούς, υπάρχει το Ε.Θ.Ι.Γ.Μ.Ε, υπάρχει το Ι.Γ.Μ.Ε μετά, το Ε.Α.Γ.Μ.Ε, όπως έγινε και φυσικά η σημαντική συμβολή των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Μιλάμε για το ηφαιστειακό τόξο του Νοτίου Αιγαίου, τα Μέθανα, το Σουσάκι, η τελευταία του έκρηξη 2,5 εκατομμύρια χρόνια πριν, της Σαντορίνης, τελευταία έκρηξη το 1950, της Μήλου, που δεν έχει δώσει στους ιστορικούς χρόνους και της Νισύρου.

Θα έλεγα, λοιπόν, εδώ, ότι το ινστιτούτο Ε.Α.Γ.Μ.Ε, το τέως Ι.Γ.Μ.Ε, να το πούμε, διαθέτει διαδικτυακό τόπο, ανάδειξη και προβολή γεωλογικού ηφαιστειακού φυσικού πλούτου, παρακολουθείται η σεισμική δραστηριότητα, η χημική παρακολούθηση, η ροή διοξειδίου, παρακολούθηση ραδονίου, παρακολούθηση θερμών – ρευστών, θερμική παρακολούθηση, παρακολούθηση παραμόρφωσης τοπογραφικού αναγλύφου, παρακολούθηση στάθμης θάλασσας κ.λπ..

Μην ξεπερνάμε, δηλαδή, εύκολα οργανισμούς που έχουν μια ιστορία στη χώρα μας και στο κομμάτι του ορυκτού πλούτου και η παρακολούθηση, ο συντονισμός και όλα αυτά έρχονται στο εν λόγω σχέδιο νόμου για τον Ο.Α.Σ.Π

Κλείνοντας, θα πω μόνο μία κουβέντα. Αυτή τη στιγμή το Πυροσβεστικό Σώμα, κύριε Υπουργέ, το γνωρίζετε, έχει τρομερές ελλείψεις, όπως ελλείψεις σε προσωπικό με 3.600 κενές οργανικές θέσεις. Είναι κάτι, το οποίο εμείς δεν μπορούμε να το ξεπεράσουμε εύκολα, για μας είναι σημαντικό και τέλος πάντων, αυτή τη στιγμή έχει δυόμιση χιλιάδες εποχικούς, έχει πενταετείς, όπως -είπα πριν, έχει- και τις ομάδες Ε.Μ.Ο.Δ.Ε και βέβαια, συντάσσεται εσείς με το εν λόγω σχέδιο νόμου συμβάσεις με ιδιώτες για τρία συν δύο χρόνια, γιατί έτσι αναφέρει η μεταβατική διάταξη, νομίζω το άρθρο 11. Αυτό, είναι ένα σοβαρό ζήτημα.

Αυτά ήθελα να πω και περιμένουμε τις απαντήσεις στα τρία ερωτήματα που έθεσα, για να καθορίσουμε και εμείς τη στάση μας σε σχέση με το σχέδιο νόμου, τονίζοντας για άλλη μια φορά ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι ύψιστη προτεραιότητα και ότι βοηθάει στην κατεύθυνση αυτή, πάντα κρίνεται και από εμάς και νομίζω από όλους, ως θετικό.

Γραφείο Τύπου