ΧΑΡΑ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ : ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΕΙΣ ΒΑΡΟΣ  ΤΩΝ ΕΠΟΧΙΚΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΩΝ

Αθήνα, 8 Ιουνίου 2022

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

ΘΈΜΑ: «ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΕΙΣ ΒΑΡΟΣ  ΤΩΝ ΕΠΟΧΙΚΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΩΝ»

Η αντιπυρική περίοδος  ξεκίνησε από την 1η Μαΐου. Η Πολιτεία οφείλει να είναι προετοιμασμένη, με σχέδια, επιχειρησιακό μηχανισμό σε ετοιμότητα, με κατάλληλα επίγεια και εναέρια μέσα και κυρίως επαρκές, καλά εκπαιδευμένο και εξοπλισμένο ανθρώπινο δυναμικό. Απαιτείται μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας σύγχρονος, εστιασμένος κύρια σε πολιτικές Πρόληψης, σημαντικό στάδιο της ΠΠ.

Ειδικά σήμερα την εποχή της κλιματικής κρίσης, που τα έντονα καιρικά φαινόμενα αυξάνουν σε σφοδρότητα και συχνότητα και με τη βαριά «κληρονομιά» του περσινού καλοκαιριού, όπου κάηκαν 1,33 εκ στρέμματα γης, δεν δικαιολογούνται ολιγωρίες.

Η Κυβέρνηση και το αρμόδιο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, επικοινωνιακά κινούμενο το τελευταίο χρονικό διάστημα « δημιούργησε» μια εικόνα πλήρους ετοιμότητας και επάρκειας.

Όμως η πραγματικότητα είναι σκληρή. Η φωτιά που κατέκαψε 4322 στρέμματα (επίσημη εκτίμηση) στον Υμηττό (Γλυφάδα και Βούλα) την 4η Ιουνίου, κατέρριψε την «μαγική» εικόνα που επιμελώς καλλιεργείτο.

Οι πυροσβέστες, όλων των μορφών εργασιακής σχέσης (μόνιμοι, πενταετείς, εποχικοί) έδωσαν και δίνουν  τον καλύτερο εαυτό τους στην αντιμετώπιση της πυρκαγιάς.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης κατάσβεσης της φωτιάς, στον ορεινό όγκο του Υμηττού, εποχικός πυροσβέστης (με προϋπηρεσία 3 χρόνων) διακομίσθηκε στο 251 γενικό νοσοκομείο Αεροπορίας, με πρόβλημα υγείας.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν, αφού  του παρασχέθηκαν  οι πρώτες βοήθειες, ενημερώθηκε ότι εάν υπάρξουν επιπλοκές, πρέπει να απευθυνθεί σε άλλο νοσηλευτικό ίδρυμα. Βλέπουμε δηλαδή μια διάκριση μεταξύ των εργαζομένων στο ΠΣ ως προς τον τομέα της περίθαλψης . Οι μόνιμοι και οι πενταετούς υποχρέωσης πυροσβέστες καλύπτονται στον τομέα της υγείας στο 251 (ΓΝΑ). Οι εποχικοί όχι.

Επίσης καταγγελίες έφεραν στο φως, ότι τα μέσα ατομικής προστασίας των εποχικών απέχουν σε καταλληλότητα από των άλλων κατηγοριών εργαζομένων στην Πυροσβεστική(πχ κράνη, άρβυλα).

Δεδομένου ότι:

Σημαντικός είναι ο ρόλος του ανθρώπινου δυναμικού στο επιχειρησιακό σχέδιο του πυροσβεστικού σώματος,

Οι  2500 περίπου εποχικοί πυροσβέστες συμβάλλουν καθοριστικά κατά την αντιπυρική περίοδο,  λόγω και των τραγικών ελλείψεων σε προσωπικό του ΠΣ (περίπου 4000 κενές οργανικές θέσεις)

Είναι θέμα ισότιμης μεταχείρισης εργαζομένων στο ίδιο αντικείμενο και φορέα, να έχουν την ίδια πρόσβαση στις παροχές Υγείας και όχι μόνο.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1.     Θα δοθούν μέσα ατομικής προστασίας στους εποχικούς πυροσβέστες, μέσα, με βάση τις προδιαγραφές που προβλέπονται για τους μόνιμους πυροσβέστες?

2.     Θα αρθεί η αδικία, ώστε να εξασφαλισθεί απρόσκοπτη πρόσβαση και των εποχικών πυροσβεστών στην υγειονομική και νοσοκομειακή περίθαλψη στο 251 γενικό νοσοκομείο Αεροπορίας(ΓΝΑ)?

3.     Τι ενέργειες προβλέπεται να κάνει το Υπουργείο σχετικά με τα ανωτέρω?

Οι ερωτώντες βουλευτές

Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)

Σπίρτζης Χρήστος

Τσίπρας Γιώργος

Αβραμάκης Ελευθέριος

Αγαθοπούλου Ειρήνη

Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)

Αυλωνίτης Αλέξανδρος – Χρήστος

Αραχωβίτης Σταύρος

Βέττα Καλλιόπη

Βούτσης Νίκος

Γιαννούλης Χρήστος

Γκαρά Αναστασία (Νατάσα)

Δρίτσας Θεόδωρος

Ελευθεριάδου Σουλτάνα

Ζαχαριάδης Κώστας

Ζεϊμπέκ Χουσεΐν

Ηγουμενίδης Νίκος

Καλαματιανός Διονύσιος – Χαράλαμπος

Κάτσης Μάριος

Κασιμάτη Ειρήνη ( Νίνα)

Κόκκαλης Βασίλης

Λάππας Σπυρίδων

Μάλαμα Κυριακή

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Μάρκου Κωνσταντίνος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μουζάλας Γιάννης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Μπουρνούς Γιάννης

Νοτοπούλου Κατερίνα

Ξενογιαννακοπούλου Μαριλίζα

Παπαδόπουλος Αθανάσιος ( Σάκης)

Πέρκα Θεοπίστη( Πέτη)

Πούλου Παναγιού (Γιώτα)

Ραγκούσης Γιάννης

Σαντορινιός Νεκτάριος

Σαρακιώτης Γιάννης

Σκούφα Ελισσάβετ (Μπέττυ)

Συρμαλένιος Νίκος

Τζούφη Μερόπη

Τριανταφυλλίδης Αλέξανδρος

Φάμελλος Σωκράτης

Φίλης Νικόλαος

Χαρίτου Δημήτριος (Τάκης)

Χατζηγιαννάκης Μιλτιάδης

Χρηστίδου Ραλλία

Ψυχογιός Γεώργιος

Χαρά Καφαντάρη: Δεν υπάρχει μία στρατηγική, ένα σχέδιο ανάπτυξης της έρευνας

Τοποθέτηση της  Χαράς Καφαντάρη, βουλευτού Δυτ. Αθήνας  ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Αναπληρώτριας Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπροέδρου της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, στις 06.06.2022, στην κοινή συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων. 

Ολόκληρη η τοποθέτηση :

Χαρούλας (Χαράς) Καφαντάρη, Αντιπροέδρου της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων)

Αναφερθήκατε στο Ταμείο Ανάκαμψης και τη χρηματοδότηση της έρευνας. Δυστυχώς, εκτιμάμε, ότι δεν υπάρχει μία στρατηγική, ένα σχέδιο ανάπτυξης της έρευνας, αλλά μεμονωμένα έργα ενταγμένα στο Ταμείο Ανάκαμψης και αυτό είναι ένα ζήτημα. Δηλαδή, χρειάζεται μία εθνική στρατηγική πέρα από επικοινωνιακές παρεμβάσεις οι οποίες πιθανόν γίνονται για το κομμάτι αυτό.

Το δεύτερο ζήτημα αφορά και τη δική μας Επιτροπή, την Επιτροπή Υδάτινων Πόρων. Σαφώς η έρευνα και η καινοτομία, τα νέα έργα και η απασχόληση επιστημόνων σε τομείς που αφορούν για τη διαχείριση των υδάτων, είναι κάτι το πολύ σημαντικό. Όμως δε, πρέπει να πούμε ότι, ο βασικός πυλώνας φέτος για τον ΟΗΕ και για την επίτευξη του στόχου 6 της βιώσιμης ανάπτυξης φέτος το 2022 είναι «Καθαρό Νερό και Αποχέτευση για όλους μέχρι το 2030». Με τη θεματική του ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών 2022 «Υπόγεια νερά – Κάνοντας ορατό το αόρατο», μας υπενθυμίζει πως τα υπόγεια νερά μπορεί να είναι αόρατα, αλλά η επίδρασή τους είναι παντού και η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει και τα υπόγεια ύδατα. Αυτό είναι ένα κρίσιμο ζήτημα, αυτό έχει να κάνει και με τα νησιά μας εδώ που αναφέρθηκε και ο Εισηγητής πριν, για τις συνθήκες ανδρείας, πολιτικές αφαλάτωσης και νέες τεχνολογίες στον τομέα.

Εγώ όμως θα ήθελα στην Επιτροπή μας να πω, ότι πρέπει επιτέλους η χώρα μας να εναρμονίσει στη νομοθεσία της την νέα ευρωπαϊκή οδηγία 2184/20 για τη διασφάλιση υψηλής ποιότητας νερού και βελτίωση της πρόσβασης. Η οδηγία αυτή αντικαθιστά την 83/98 που ήταν σε ισχύ επί είκοσι δύο χρόνια και δημοσιεύτηκε στην επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 23-12-2020. Τέθηκε δε σε εφαρμογή στις 12-01-2021 και όλα τα κράτη πρέπει να την εισάγουν στη νομοθεσία τους μέσα σε δύο χρόνια. Το λέμε από το 20202 και τώρα διανύουμε το 2022. Πρέπει δηλαδή να γίνει.

Τι περιλαμβάνει η νέα αυτή ευρωπαϊκή οδηγία. Να επικαιροποιηθούν οι χημικοί και μικροβιολογικοί παράμετροι και τα όρια στο πόσιμο νερό. Παραδείγματος χάριν, το εξασθενές χρώμιο με βάση τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα και τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Να εφαρμοστούν υποχρεωτικά διαδικασίας εκτίμησης διαχείρισης διακινδύνευσης ποιότητας και στις τρεις φάσεις διαδρομής του νερού. Να εισαχθεί σύστημα για καθορισμό ελάχιστων απαιτήσεων ασφαλείας και υγιεινής για τα υλικά που έρχονται σε επαφή με το πόσιμο νερό. Να συνταχθούν νέες υποχρεώσεις πληροφόρησης από τους προμηθευτές προς τους καταναλωτές. Να ελεγχθούν και να μειωθούν οι τιμές ενέργειας, ώστε να μην υπάρξουν αυξήσεις στο νερό.

Τέλος, θα ήθελα να αναφέρω, καθώς διανύουμε το 2022, ότι ήδη θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί τα σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής στα υδατικά διαμερίσματα της χώρας από το 2021, όπως επίσης και τα σχέδια κινδύνων πλημμύρας κλπ. Ξέρετε κυρία Πρόεδρε, ότι και λόγω κλιματικής κρίσης οι φυσικές καταστροφές καραδοκούν. Είναι επείγον ζήτημα να δούμε το συγκεκριμένο θέμα που έπρεπε ήδη η κυβέρνηση να έχει ολοκληρώσει τις αναθεωρήσεις των σχεδίων.

Ευχαριστώ για το χρόνο.

ΧΑΡΑ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ- ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ : «ΠΑΥΣΗ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΩΝ ΕΦΑΠΑΞ ΒΟΗΘΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.».

ΑΝΑΦΟΡΑ

Προς τους κκ. Υπουργούς

     -Προστασίας του Πολίτη

      – Κλιματικής  Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας

ΘΕΜΑ: «ΠΑΥΣΗ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΩΝ ΕΦΑΠΑΞ ΒΟΗΘΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.».

Η Βουλευτής Β2 Δυτικού Τομέα Αθήνας ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ,  Χαρά Καφαντάρη καταθέτει αναφορά την επιστολή διαμαρτυρίας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Ο.Ε.Υ.Π.Σ) προς τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη, με θέμα: «ΠΑΥΣΗ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΩΝ ΕΦΑΠΑΞ ΒΟΗΘΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΩΝ ΤΟΥ ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.»

Με βάση την από 27.05.2022 επιστολή διαμαρτυρίας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Ο.Ε.Υ.Π.Σ) προς τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη, επισημαίνεται ότι τo τελευταίο χρονικό διάστημα ο Τομέας Πρόνοιας Υπαλλήλων του Πυροσβεστικού Σώματος (ΤΠΥΠΣ) του ΤΑΠΑΣΑ, έχει παύσει την χορήγηση εφάπαξ βοηθημάτων λόγω εξάντλησης των πιστώσεων και αναμονής έγκρισης αναμόρφωσης του προϋπολογισμού από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το οποίο εποπτεύει το ΤΑΠΑΣΑ.

Στην επιστολή τονίζεται ότι από 13-4-2022 το Δ.Σ. του Ταμείου με απόφαση του έστειλε για αναμόρφωση  τον προϋπολογισμό των εφάπαξ του ΤΠΥΠΣ μαζί με τις αναμορφώσεις του  ΤΠΑΣ & ΤΠΥΑΠ. Όμως οι αναμορφώσεις των δύο Τομέων της ΕΛ.ΑΣ έχουν εγκριθεί, ενώ του Τομέα του Πυροσβεστικού Σώματος είναι ακόμη σε αναμονή για έγκριση.

O Τομέας Πρόνοιας Υπαλλήλων του Πυροσβεστικού Σώματος (ΤΠΥΠΣ) έκανε παύση χορήγησης των εφάπαξ βοηθημάτων των πυροσβεστών λόγω αναμονής της έγκρισης από το Υπουργείο προστασίας του Πολίτη, ενώ εκκρεμούν για χορήγηση αιτήσεις εφάπαξ με πλήρεις φακέλους ύψους 3.500.000,00 ευρώ περίπου.

Σε αυτή την δύσκολη οικονομική συγκυρία, οι Πυροσβεστικοί Υπάλληλοι αναμένουν να τους χορηγηθεί το εφάπαξ βοήθημα και η έγκριση έχει κολλήσει στα γρανάζια της γραφειοκρατίας.

Η Π.Ο.Ε.Υ.Π.Σ. ζητά την άμεση αντιμετώπιση του θέματος, έτσι ώστε να επανέλθει η ομαλή ροή  στη χορήγηση των εφάπαξ βοηθημάτων του Πυροσβεστών, από το ασφαλιστικό Ταμείο ΤΑ.Π.Α.Σ.Α. που εποπτεύει το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Επισυνάπτεται η επιστολή της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Ο.Ε.Υ.Π.Σ).

Παρακαλούμε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας, για την απάντηση σχετικά με τις ενέργειες των Υπουργείων για την αποτελεσματική επίλυση του προβλήματος.

Αθήνα, 30.05.2022

Η καταθέτουσα Βουλευτής

Χαρούλα (Χαρά) Καφαντάρη

Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: ΤΟ ΨΕΥΤΟΔΙΛΗΜΜΑ «ΒΑΡΙΟΠΟΥΛΕΣ Ή ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ», ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΤΟΝ ΦΟΒΟ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΝΕΟΛΑΙΑ

Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση της βουλευτού ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ Β2 Δυτικής Αθήνας, Χ. Καφαντάρη ως κοινοβουλευτικής εκπροσώπου ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο σ/ν Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη «Ψηφιοποίηση των διαδικασιών επιδόσεων εγγράφων και αποδέσμευση της Ελληνικής Αστυνομίας από τη διενέργεια επιδόσεων εγγράφων της ποινικής και πολιτικής δίκης και λοιπές επείγουσες διατάξεις του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη»

ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: Κυρία Πρόεδρε, ευχαριστώ πολύ.

Κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, πραγματικά ο πολιτικός χρόνος είναι πυκνός. Πολλά είναι τα πολιτικά γεγονότα τα οποία συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό και τέλος πάντων από πού να ξεκινήσουμε; Να ξεκινήσουμε από τη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διεξάγεται αυτήν τη στιγμή και αναμένεται να τελειώσει το βράδυ; Να μιλήσουμε για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας μας, αλλά και γενικότερα για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης; Να μιλήσουμε για την επισιτιστική κρίση την οποία βλέπουμε να έρχεται και λόγω της Ουκρανίας και του πολέμου εκεί; Να μιλήσουμε για τις προκλήσεις των Τούρκων, για τον ρόλο του Πόντιου Πιλάτου που ακολουθούν η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες και βέβαια να μιλήσουμε και για τη θέση της Γερμανίας πρόσφατα «βρείτε τα μεταξύ σας» στην Ελλάδα και την Τουρκία;

Τι σημαίνουν οι σημερινές δηλώσεις του κ. Τσαβούσογλου για τα νησιά μας; Πού είναι η πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική της χώρας, το δόγμα το οποίο πιστά υπηρέτησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2015-2019;

Εδώ πέρα, όμως, πρέπει να ακουστεί για άλλη μια φορά στην Ελληνική Βουλή ότι για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 2019 επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ο Αλέξης Τσίπρας κατόρθωσε και απέσπασε καταδίκη και κυρώσεις για την Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Να μην το ξεχνάμε αυτό.

Η θέση, όμως, του δεδομένου του προκεχωρημένου φυλακίου της Δύσης που εκφράζει η Κυβέρνηση Μητσοτάκη κάνει τη χώρα μας δυστυχώς αδύναμη, αντί για μια γέφυρα συνεργασίας και για παράγοντα ειρήνευσης στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.

Τι κέρδισε ο κ. Μητσοτάκης με τις επαφές του και τις επισκέψεις του στις Ηνωμένες Πολιτείες; Εδώ θα πω ότι πάντα έχει μια ιδιαίτερη σημασία η επίσκεψη του Πρωθυπουργού της Ελλάδας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τι κέρδισε, όμως; Πού είναι οι σύμμαχοί μας; Τι απέσπασε σχετικά με την κρίση και τα προβλήματα τα οποία υπάρχουν με την Τουρκία σήμερα και τις διαρκείς προκλήσεις της;

Για πρώτη φορά την επαύριο της επίσκεψης στις Ηνωμένες Πολιτείες, τουρκικά αεροπλάνα έφτασαν 2,5 μίλια από την Αλεξανδρούπολη. Αυτό δεν είναι μικρό πράγμα. Είχαμε τέτοιου είδους υπερπτήσεις.

Επίσης, περιμένουμε και άλλες απαντήσεις, κύριοι της Κυβέρνησης. Περιμένουμε απαντήσεις για την εμπλοκή που υπάρχει με το Ιράν. Η κατάληψη των ελληνόκτητων πλοίων στο Ιράν αποτελεί απαράδεκτη και καταδικαστέα ενέργεια. Το διεθνές δίκαιο δεν νομιμοποιεί τέτοια αντίποινα που κείνται εκτός διεθνούς νομιμότητας, όποιες και αν είναι οι αιτιάσεις της ιρανικής πλευράς. Η Κυβέρνηση αυτήν τη στιγμή πρέπει να κάνει όλες τις διπλωματικές κινήσεις για την απελευθέρωση και την ασφάλεια των Ελλήνων ναυτικών, κινητοποιώντας ευρωπαϊκά όργανα προκειμένου να ασκηθούν ανάλογες πιέσεις για την απελευθέρωση των πλοίων.

Επειδή ο πλήρης σεβασμός του διεθνούς δικαίου πρέπει να αποτελεί τη βάση για τα όρια της εξωτερικής μας πολιτικής, η Κυβέρνηση οφείλει περαιτέρω να παράσχει αναλυτικές εξηγήσεις για το νομικό πλαίσιο της παρακράτησης ρωσικού πλοίου και της μεταφόρτωσης του φορτίου του σε πλοία αμερικανικών συμφερόντων.

Πώς τα έχει κάνει έτσι άραγε στην εξωτερική πολιτική ο κ. Μητσοτάκης; Η Ελλάδα είχε παραδοσιακές σχέσεις και ήταν παράγοντας ειρήνης στην ανατολική Μεσόγειο, υπήρξε πάντα μια δύναμη ήπιας ισχύος, συνομιλητής και έντιμος μεσολαβητής μεταξύ όλων των χωρών της Μέσης Ανατολής.

Η διπλωματία μας, λοιπόν, πρέπει να ανακτήσει τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της, όπως είπαμε. Στέλνουμε όπλα στην Ουκρανία κρυφά, το μαθαίνουμε από Υπουργό άλλης χώρας. Τέλος πάντων, πρέπει τα κόμματα και οι πολιτικοί Αρχηγοί να ενημερωθούν συγκεκριμένα. Να μην αναφέρω βέβαια το πρόσφατο, τις διαρροές περί υβριδικών επιθέσεων κύκλων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Πραγματικά το μείζον ζήτημα της κοινωνίας είναι το κύμα ακρίβειας που σαρώνει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Εναποθέτει τα πάντα η Κυβέρνηση Μητσοτάκη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία τελικά εμφανίζεται διχασμένη και στο θέμα της Ουκρανίας και της επιβολής κυρώσεων. Συνεχίζεται σήμερα η Σύνοδος και θα δούμε τα αποτελέσματα.

Σ’ όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχαμε αυξήσεις ηλεκτρικού 25% με 30%, στην Ελλάδα 80%. Η τιμή διαμορφώνεται με βάση το Χρηματιστήριο Ενέργειας, αφού διαπραγματεύονται τιμές σχεδόν κατά 100% με βάση το φυσικό αέριο.

Ο κ. Μητσοτάκης μάς «έδεσε» στο «άρμα» του φυσικού αερίου, που είναι ορυκτό καύσιμο, μ’ αυτήν την εσπευσμένη και βίαιη απολιγνιτοποίηση. Εξυπηρετεί συγκεκριμένα καρτέλ ενέργειας και δεν μπορεί να τα θίξει. Παράλληλα υποσκάπτεται, θα έλεγα, και η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας μας.

Εδώ θα πω ότι για τον εγκληματικό νόμο που ψηφίσαμε την περασμένη εβδομάδα, στη διαδικασία των Επιτροπών και των φορέων μίλησαν αξιόπιστοι ερευνητικοί φορείς και έδειξαν ότι η ενεργειακή αυτονομία της Ελλάδας και η ενεργειακή της ασφάλεια κατά συνέπεια, μειώθηκε στο 35,5% σε σχέση με το 18,2% της κατανάλωσης.

Θα ήθελα τώρα να πω ότι αύριο 1η Ιουνίου εκδικάζεται μια αγωγή της ΕΚΠΟΙΖΩ καταναλωτικών οργανώσεων για τη ρήτρα αναπροσαρμογής. Θα γίνει τελικά η εν λόγω δίκη; Σήμερα το πρωί μάθαμε ότι η ΔΕΗ ζητά πιλοτική δίκη, η οποία προσδιορίστηκε στις 14 Ιουνίου.

Την ίδια στιγμή ζητάμε μια απάντηση. Τι θα γίνει με τις αποκοπές ηλεκτρικού οι οποίες συνεχίζονται και αφορούν και νοικοκυριά, αλλά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις; Δέχεστε σαν Κυβέρνηση, δέχτηκε ο κ. Μητσοτάκης ότι υπάρχουν υπερκέρδη. Κατέληξε ότι είναι άδικη η ρήτρα αναπροσαρμογής και με το πρόγραμμά σας, όπως λέτε –θα το δούμε- κάνετε βήμα κατάργησής της από τον Ιούλιο, αλλά πρέπει να απαντήσει η Κυβέρνηση και στο τι γίνεται τώρα.

Έρχομαι τώρα στο θέμα του νομοσχεδίου το οποίο συζητάμε σήμερα. Ωραίος τίτλος πραγματικά. «Ψηφιοποίηση των διαδικασιών επίδοσης εγγράφων, αποδέσμευση της Ελληνικής Αστυνομίας από τη διενέργεια επιδόσεων εγγράφων ποινικής και πολιτικής δίκης» κ.λπ. Είμαστε φυσικά θετικοί στην ψηφιακή τεχνολογία και τις διαδικασίες, γιατί έτσι θα εξυπηρετηθεί η κοινωνία. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όταν ήταν κυβέρνηση, έβαλε στέρεες βάσεις για την ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης. Η αποφόρτιση των αστυνομικών από το καθήκον της επίδοσης δικαστικών εγγράφων είναι αναγκαία, αλλά βέβαια αυτό δεν μπορεί να γίνεται σε βάρος των δικονομικών δικαιωμάτων των πολιτών.

Παρατηρούμε ότι πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται και θα χρησιμοποιηθούν στην περίπτωση αυτή πολλές φορές δυσκολεύουν παρά εξυπηρετούν, γι’ αυτό χρειάζονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, υποδομή, υπολογιστές, προγράμματα, γρήγορο ίντερνετ, εκπαίδευση των αρμόδιων υπαλλήλων. Επίσης, είμαστε θετικοί και στην αποδέσμευση της Αστυνομίας από τη θεώρηση υπογραφών, πράξη η οποία θα γίνεται στα ΚΕΠ. Βέβαια το θέμα είναι τα ΚΕΠ να έχουν το επαρκές προσωπικό.

Ακούσαμε τον κύριο Υπουργό στην τοποθέτησή του το μεσημέρι που αναφέρθηκε για την Ελληνική Αστυνομία ότι θα ανασάνει. Εντάξει, θα υπάρξει μια αποφόρτιση, να το πω έτσι, του Έλληνα Αστυνομικού και ότι εγγυάται η Ελληνική Αστυνομία την ασφάλεια του πολίτη, την ασφάλεια της χώρας και όλα αυτά. Ποια είναι, όμως, η κατάσταση αυτήν τη στιγμή στην Ελληνική Αστυνομία; Μια βόλτα στις περιοχές και στην πρωτεύουσα, στο κέντρο της, αλλά και στις γειτονιές της Αθήνας και τους γύρω δήμους και στη δυτική Αθήνα, την οποία τυχαίνει να εκπροσωπώ, δείχνει τις σοβαρές ελλείψεις οι οποίες υπάρχουν και ανεπάρκειες και σε προσωπικό και σε μέσα της Ελληνικής Αστυνομίας. Υπάρχουν τμήματα ασφαλείας, τουλάχιστον στην Αθήνα, να μην πω όλα, τα περισσότερα, που δεν έχουν νυχτερινές βάρδιες γιατί δεν υπάρχει αξιωματικός υπηρεσίας. Δεν δίνονται ρεπό στο προσωπικό, τα ωράρια εργασίας είναι εξαντλητικά, οι περιπολίες πολλές φορές τη νύχτα δεν γίνονται, γιατί δεν μπορεί να στελεχωθεί το περιπολικό και όλα αυτά τα πράγματα, ενώ η μικροεγκληματικότητα, αλλά ακόμα και η βαριά εγκληματικότητα δείχνουν τάσεις αύξησης. Καθημερινά όλο και κάτι διαβάζουμε στον Τύπο.

Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι πρέπει η Ελληνική Αστυνομία να στηριχτεί και σε προσωπικό και σε μέσα. Ο Έλληνας Αστυνομικός να λειτουργεί με βάση τον επαγγελματισμό του και χωρίς άνωθεν παρεμβάσεις στο έργο τους.

Όμως, στο σχέδιο νόμου το οποίο συζητάμε σήμερα, στο άρθρο 28, επανέρχεται το μείζον θέμα της πανεπιστημιακής αστυνομίας. Το πρώτο που θα πω, κύριοι της Κυβέρνησης και κύριε Υπουργέ, είναι ότι πραγματικά φοβάστε πολύ. Η αδιέξοδη και σκληρή για την κοινωνική πλειοψηφία πολιτική σας εφευρίσκει συμμορίες μέσα στα πανεπιστήμια -και το ακούσαμε αυτό και από τον κ. Οικονόμου, κυβερνητικό εκπρόσωπο, χθες- και θέλετε να επιβάλλετε τον νόμο και την τάξη, τον νόμο και την πάταξη. Κάποια ακραία περιστατικά μπορεί να συμβαίνουν. Κανείς δεν το αρνείται αυτό. Ωστόσο, όμως, ο χώρος του πανεπιστημίου είναι κάτι το διαφορετικό.

Ειρωνευτήκατε -και ο κ. Οικονόμου χθες με ενημέρωση σαν κυβερνητικός εκπρόσωπος μίλησε και είπε και ειρωνεύτηκε ακόμα- και τη Διεθνή Αμνηστία για τα στοιχεία που έχει και μετά τα τελευταία περιστατικά που συνέβησαν και συμβαίνουν στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, που έχω την τιμή να έχω αποφοιτήσει άλλωστε. Φοβάστε τους νέους και τα βάζετε μαζί τους. Φοβάστε τη νεολαία, αλλά στο τέλος θα χάσετε.

Ακούσαμε τον κύριο Υπουργό. Τηρεί η Κυβέρνηση ίσες αποστάσεις απέναντι στη βία, δεν καταδικάστηκε η βίαιη επίθεση στον φοιτητή του Αριστοτελείου πανεπιστημίου που δύο φορές μπήκε στο νοσοκομείο με την κρότου λάμψης στο πρόσωπό του. Σαν απάντηση, όμως, καταθέτει η Κυβέρνηση -και το ακούσαμε και από τον κύριο Υπουργό- το δίλημμα: Βαριοπούλες ή βιβλιοθήκη; Θα το επαναλάβουμε.

Ένα λεπτό, κυρία Πρόεδρε, θα πάρω και τη δευτερολογία μου σαν κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος.

Δεν ξεχνάμε το 2013 όταν έκλεισαν οι βιβλιοθήκες των πανεπιστημίων και ετέθησαν σε αναστολή, διαθεσιμότητα και τελικά απολύθηκαν οι βιβλιοθηκονόμοι. Ποιος ήταν τότε Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης; Ο κ. Μητσοτάκης.

Αν θέλετε να φυλάτε το πανεπιστήμιο από διάφορους εξωπανεπιστημιακούς κύκλους, να το πω έτσι, δεν θα απολύατε ούτε τους φύλακες. Αλλά εσείς θέλετε κάτι άλλο. Να τρομοκρατήσετε τους νέους, να δημιουργήσετε ένταση, να κρύψετε την πολιτική σας για την ιδιωτικοποίηση της παιδείας. Έχουν περάσει νομοσχέδια και ετοιμάζετε και καινούργιο νομοσχέδιο για τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ αλγεινή εντύπωση προκαλεί στον πανεπιστημιακό χώρο η παρουσία αύρας μέσα στο ΑΠΘ. Δυστυχώς αυτό μας θυμίζει άλλες εποχές.

Η πανεπιστημιακή κοινότητα έχει τον τρόπο να λύνει τα προβλήματα. Ακόμη και σήμερα το νομοθετικό πλαίσιο επιτρέπει και την είσοδο της Αστυνομίας όταν γίνονται, συντελούνται αξιόποινες πράξεις. Καταργείται στην πράξη το αυτοδιοίκητο του ελληνικού πανεπιστημίου.

Η δυσφήμιση του ελληνικού πανεπιστημίου με την πολιτική σας είναι απαράδεκτη. Τα ελληνικά πανεπιστήμια και οι απόφοιτοι τους διαπρέπουν ανά την υφήλιο. Μην χτυπάτε, λοιπόν, το ελληνικό πανεπιστήμιο. Το νέο που υπάρχει στο νομοσχέδιο είναι ότι η πανεπιστημιακή αστυνομία όταν κλείνουν τα πανεπιστήμια θα ασχολούνται με τα θέματα της αστυνόμευσης, δηλαδή θα δουλεύουν σαν ειδικοί φρουροί, ένοπλοι να το πούμε αλλιώς.

Συνεχίζεται και στο εν λόγω νομοσχέδιο την πελατειακή σας πολιτική και στο άρθρο 33. Ο Υπουργός θα διορίζει όσους αυτός επιλέγει σε θέσεις ευθύνης στις φυλακές. Συνεχίζεται το έργο της τέως Γενικής Γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής. Αλλά και στο άρθρο 6 της τροπολογίας την οποία έχετε καταθέσει μιλάτε σκανδαλωδώς πάλι για τακτοποίηση, ενταλματοποίηση δαπανών Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής που αφορά συγκεκριμένη εταιρεία -ιδιοκτησίας να το πω- του νυν επικεφαλής της ΕΥΠ. Ενώ στο προηγούμενο άρθρο, το 5, πάλι ανάλογα ζητήματα τίθενται.

Σχετικά με τις αγροτικές φυλακές, αλλάζετε πάλι τον νόμο που εσείς ψηφίσατε, το ίδιο δηλαδή συνεχίζετε, το κάνετε σε πολλά νομοσχέδια, περιορίζοντας ακόμα τη δυνατότητα όσων εκτίουν ποινή φυλάκισης να μεταφερθούν εκεί. Σημειώνουμε, δε, ότι μόνο το 23,8% των θέσεων στις αγροτικές φυλακές σήμερα είναι καλυμμένες, ενώ με το άρθρο 15 στο σχέδιο νόμου που συζητάμε, δαπάνες υπηρεσίας εναέριων μέσων που αφορούν την Πυροσβεστική, ενώ αρμόδιο είναι το αρμόδιο Υπουργείο, αυτό που κάνατε επικοινωνιακά Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, τις δαπάνες αυτές τις μεταφέρετε στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Το λέω αυτό γιατί τελικά αποδεικνύεται καθημερινά -δεν είναι του παρόντος να πούμε για την αντιπυρική και όλα αυτά- ότι είναι ένα Υπουργείο καθαρά επικοινωνιακής υφής, να το πω έτσι.

Και κλείνω, κυρία Πρόεδρε. Επιβεβαιώνεται και με το εν λόγω σχέδιο νόμου και γενικότερα με το πολιτικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί, τις εξελίξεις και τον πυκνό πολιτικό χρόνο σε γεγονότα, όπως ξεκίνησα την τοποθέτησή μου, επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά αυτό που ζήτησε ο Αλέξης Τσίπρας από τον Δεκέμβρη του 2021 ότι πρέπει άμεσα να πάμε σε εκλογική διαδικασία. Όσο μένετε στη διακυβέρνηση της χώρας, δεν θα αφήσετε τίποτα, ούτε δημόσια υγεία και πρόνοια, ούτε δημόσια παιδεία, ούτε εργασιακά δικαιώματα και κοινωνική ασφάλεια, ούτε δάση και περιβάλλον, ούτε δημόσια αγαθά και ενέργεια, ούτε πολιτισμό.

Γι’ αυτόν τον λόγο το αίτημα των εκλογών είναι άμεσο. Το επαναφέρουμε καθημερινά. Mόνο μια δημοκρατική, προοδευτική κυβέρνηση, με κύρια συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία θα σώσει τον τόπο από την κατρακύλα στην οποία έχει οδηγήσει η Κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Ευχαριστώ.

ΧΑΡΑ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: Μέτρα για αντιμετώπιση της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης

Αθήνα, 26 Μαϊου2022

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Υγείας

ΘΕΜΑ: Μέτρα για αντιμετώπιση της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης

Τον τρέχοντα μήνα, δόθηκε στην δημοσιότητα η έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος με τον τίτλο «Air quality in Europe 2021»[1].  Από τα κύρια ευρήματα της έκθεσης αναφέρονται:

  • Παρά τις όποιες βελτιώσεις, η ατμοσφαιρική ρύπανση συνεχίζει να αποτελεί παράγοντα ανησυχίας για τους ευρωπαίους.
  • Η ατμοσφαιρική ρύπανση βάρυνε τους κατοίκους της Ευρώπης, με πρόωρους θανάτους και κατά την διάρκεια του 2019.
  • Το  Zero Pollution Action Plan της ΕΕ, έχει θέσει σαν στόχο την μείωση των πρόωρων θανάτων από την έκθεση σε μικροσωματίδια, κατά 55% μέχρι το 2030. 

Ο Διεθνής Μετεωρολογικός Οργανισμός στην αντίστοιχη έκθεση του[2] διαπιστώνει ότι, το 2020 οι περιορισμοί λόγω της Covid-19 προκάλεσαν μια εφήμερη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε πολλές περιοχές του κόσμου και ιδίως σε μεγάλες μητροπόλεις, όμως ταυτόχρονα καταγράφηκε αύξηση ορισμένων ρύπων, επικίνδυνων για την υγεία, των οποίων οι επιπτώσεις στην κλιματική αλλαγή είναι δύσκολο να καθοριστούν. Η έκθεση του WΜO δείχνει ότι σε ορισμένες πόλεις η συγκέντρωση μικροσωματιδίων μειώθηκε έως και κατά 40% κατά τη διάρκεια της καραντίνας, την άνοιξη του 2020, σε σύγκριση με την περίοδο 2015-19. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από την αντίστοιχη υπηρεσία (Δ/ΝΣΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ,  ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ του ΥΠΕΝ) στην ετήσια έκθεση[3]. Οι εκπομπές σωματιδίων όμως αυξήθηκαν και η ποιότητα του αέρα χειροτέρευσε ξανά, όταν έληξαν τα μέτρα. Μάλιστα, επισημαίνει ότι η αύξηση στην ατμόσφαιρα του μεθανίου ( CH4 ) και των οξειδίων του αζώτου (N2O ) ακολουθεί ραγδαίους ρυθμούς αύξησης.

Είναι γνωστές οι επιπτώσεις στην υγεία που προκαλούνται από την «κακή» ποιότητα του αέρα Για παράδειγμα, στα παιδιά, η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί μειωμένη ανάπτυξη και λειτουργία των πνευμόνων, αναπνευστικές λοιμώξεις και επιδεινούμενο άσθμα, ενώ στους ενήλικες, ισχαιμική καρδιοπάθεια και εγκεφαλικά επεισόδια, διαβήτη και  νευροεκφυλιστικές καταστάσεις. Επιπλέον, στην ατμοσφαιρική ρύπανση βρίσκει εύφορο έδαφος και ο κορωνοϊός. Επιστημονικές έρευνες σε ΗΠΑ , Ε.Ε. και Κίνα, έδειξαν ότι ο ιός μεταδίδεται με τα εισπνεόμενα αιωρούμενα σωματίδια και συνεπώς όσο μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωσή τους στην ατμόσφαιρα μιας πόλης, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος προσβολής.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) εξέδωσε νέες κατευθυντήριες[4] οδηγίες για ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, αυστηρότερες από τις προηγούμενες, επισημαίνοντας ότι, ακόμη και οι χαμηλές συγκεντρώσεις ΡΜ2,5 προκαλούν σημαντικούς κινδύνους για την υγεία. Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος στην τελευταία αναθεώρηση της ως άνω έκθεσης που έγινε την 30.03.2022,  συγκρίνοντας τους κανονισμούς που ισχύουν σήμερα και καλύπτουν μόλις το 4-34% (ανά ρύπο) των ευρωπαίων , διαπιστώνει ότι,  εάν υιοθετηθούν οι νέες κατευθυντήριες γραμμές του Π.Ο.Υ., η προστασία, πλέον, μπορεί να επεκταθεί και να καλύπτει πολύ μεγαλύτερα ποσοστά των πολιτών, ιδιαίτερα σε ρύπους όπως  ΡΜ2,5 (97%), όζον (99%), διοξείδιο του αζώτου (94%)  .  

Πέραν των παραπάνω να υπενθυμίσουμε ότι,  το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Η.Ε. την 08.10.2021[5] διακήρυξε ότι η πρόσβαση σε καθαρό και υγιές περιβάλλον αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα.

Ενώ, η σημαντική συζήτηση για την μείωση των ορίων των ατμοσφαιρικών ρύπων έχει αρχίσει, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από προειδοποίηση του Σεπτεμβρίου 2019 και την μη ικανοποιητική απάντηση της παρούσας Ελληνικής κυβέρνησης, έχει προσφύγει τον περασμένο Οκτώβριο στο ΔΕΕ για παραβάσεις των υποχρεώσεων της και ιδιαίτερα για παράλειψη θέσπισης μέτρων ώστε να μετριαστεί η περίοδος υπερβάσεων οριακός τιμών για τα οξείδια του αζώτου στην πόλη των Αθηνών[6]. Η υπόθεση, βέβαια, αφορά την περίοδο 2010-2014. 

Δεδομένου ότι :

– Η ατμοσφαιρική ρύπανση εξακολουθεί να αποτελεί τον μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνδυνο για την υγεία στην ΕΕ, ευθύνεται για σχεδόν 350.000 πρόωρους θανάτους ετησίως , και έχει   δυσμενείς επιπτώσεις στην Υγεία, στο κλίμα και τα οικοσυστήματα, στο περιβάλλον, στη πολιτιστική κληρονομιά και στην οικονομία.

– Η αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης περιλαμβάνεται στις κορυφαίες προτεραιότητες του σχεδίου ανάκαμψης της ΕΕ.

– Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών αναγνώρισε ότι η πρόσβαση σε ένα καθαρό και υγιές περιβάλλον αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα, δίνοντας  βαρύτητα στην μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής, αφού, ελεύθεροι χώροι   και οι λύσεις που βασίζονται στη φύση είναι καθοριστικοί παράγοντες για την υγεία και την ευημερία των πολιτών.

Ερωτώνται οι κ.κ. υπουργοί:

  1. Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθενται να λάβουν,   ώστε να αυστηροποιηθούν  οι οριακές τιμές για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα;
  2. Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθενται να λάβουν ώστε να, ευθυγραμμιστούν με τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΥ (ρύθμιση των εκπομπών στη πηγή, πρόληψη ρύπανσης, κ.λ.π) και πότε;
  3. Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προστίθενται να λάβουν και ποιο το χρονοδιάγραμμα για την αντιμετώπιση της υπέρβασης των οριακών τιμών για τα αιωρούμενα σωματίδια (PM10) και για το διοξείδιο του αζώτου (NO2), θέματα για τα οποία η χώρα μας έχει παραπεμφθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την Θεσσαλονίκη και την Αθήνα;
  4. Τί μέτρα άμεσης απόδοσης προτίθενται να λάβουν και ποιο  το χρονοδιάγραμμα για την λήψη μέτρων  ώστε η περίοδος υπέρβασης των παραπάνω ρύπων  να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη;
  5. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται το, ήδη ολοκληρωμένο από πλευράς μελετών, Επιχειρησιακό Σχέδιο για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη Θεσσαλονίκη;
  6. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται το Επιχειρησιακό Σχέδιο για αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Αθήνα;
  7. Ποιος ο σχεδιασμός των υπόψη Υπουργείων για τη προστασία της ποιότητας του αέρα και κατ’ επέκταση, της βελτίωσης ποιότητας Ζωής και Υγείας των πολιτών;

Η ερωτώσα Βουλευτής

Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)

Αβραμάκης Ελευθέριος

Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)

Αυγέρη Θεοδώρα (Δώρα)

Αυλωνίτης Αλέξανδρος – Χρήστος

Βαρδάκης Σωκράτης

Βέττα Καλλιόπη

Γιαννούλης Χρήστος

Δρίτσας Θεόδωρος

Ζεϊμπέκ Χουσεΐν

Ηγουμενίδης Νίκος

Θραψανιώτης Εμμανουήλ

Κασιμάτη Ειρήνη ( Νίνα)

Λάππας Σπυρίδων

Μάλαμα Κυριακή

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Μάρκου Κωνσταντίνος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Παπαηλιού Γιώργος

Παπανάτσιου Κατερίνα

Πέρκα Θεοπίστη ( Πέτη)

Πούλου Παναγιού (Γιώτα)

Σαντορινιός Νεκτάριος

Σκουρλέτης Παναγιώτης (Πάνος)

Σπίρτζης Χρήστος

Συρμαλένιος Νίκος

Τελιγιορίδου Ολυμπία

Τριανταφυλλίδης Αλέξανδρος

Τσίπρας Γιώργος

Φάμελλος Σωκράτης

Φίλης Νικόλαος

Φωτίου Θεανώ

Χρηστίδου Ραλλία

Ψυχογιός Γεώργιος


[1] EEA: Air quality in Europe 2021.

Report no. 15/2021, HTML – TH-AL-21-014-EN-Q – ISBN 978-92-9480-403-7 – ISSN 1977-8449 – doi: 10.2800/549289

[2] WMO: State of the Global Climate 2021,  (WMO-No. 1290), 2022

[3] ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ 2020, ΜΑΙΟΣ 2021.

[4] WHO global air quality guidelines. Particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. Executive summary. Geneva: World Health Organization; 2021. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.

[5] https://news.un.org/en/story/2021/10/1102582

[6] https://www.lawspot.gr/nomika-nea/atmosfairiki-rypansi-stin-athina-sto-dikastirio-tis-ee-parapempetai-i-ellada

Χαρά Καφαντάρη:Μόνο μία Δημοκρατική Προοδευτική κυβέρνηση,μπορεί να εισάγει κλιματικό νόμο αντίστοιχο των σύγχρονων αναγκών.»

Τοποθέτηση της Χ. Καφαντάρη, βουλευτού Δυτ. Αθήνας  ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Αναπληρώτριας Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπροέδρου της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας  Περιβάλλοντος της Βουλής, σήμερα 26.05.2022 στην ολομέλεια της βουλής για το σ/ν «Κλιματικός Νόμος»

Ολόκληρη η τοποθέτηση:

ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:

Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να κάνω ένα σχόλιο γιατί ακούσαμε χθες από τον Υφυπουργό, τον κ. Αμυρά, μεγάλες εξαγγελίες περιβαλλοντικές και χαίρομαι που είναι και παρών. Αναφέρθηκε για τις δεσμεύσεις του κ. Μητσοτάκη στη Μασσαλία σχετικά με το 30% της Μεσογείου που πρέπει να γίνει προστατευόμενη περιοχή και δεσμεύτηκε γι’ αυτό και στην Ελλάδα και μάλιστα στο ένα τρίτο από αυτόν τον χώρο δεν θα απαγορεύεται ούτε το ψάρεμα όπως είπατε, απόλυτη προστασία.

Δεσμεύσεις του Πρωθυπουργού, οι οποίες δυστυχώς δεν έχουν προχωρήσει και βέβαια είναι σε αντιδιαστολή και με την ακολουθούμενη πολιτική και για τα ζητήματα των προστατευόμενων περιοχών και όλα τα δεδομένα που έχουμε με την κατάργηση των φορέων διαχείρισης, με το ότι δεν έχει προχωρήσει το θαλάσσιο χωροταξικό και όλα αυτά, τρία χρόνια τώρα.

Και βέβαια, κύριε Αμυρά, αναφερθήκατε και για ένα πρόγραμμα προστασίας θηλαστικών και άλλων έμβιων όντων του θαλάσσιου χώρου, από φάλαινες, από χελώνες κλπ. Δεν είναι κακό αυτό φυσικά, μόνο που θα ήθελα να σας θυμίσω ότι επί κυβέρνησης Σαμαρά το 2013 η χώρα μας απεχώρησε από τη Διεθνή Σύμβαση για τη ρύθμιση της φαλαινοθηρίας. Και όλα αυτά τα οποία αναφέρω αναφέρονται στην επισκόπηση της εφαρμογής περιβαλλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Έκθεση για την Ελλάδα που έφτασε στο ελληνικό Κοινοβούλιο τον Σεπτέμβρη του 2019. Δηλαδή πέρα από εξαγγελίες, υπάρχουν και έργα. Αυτό θέλω να πω, γιατί οι εξαγγελίες πάντα είναι εύκολες.

Έρχομαι τώρα στο σχέδιο νόμου το οποίο συζητάμε. Πραγματικά είναι γεγονός ότι η παγκόσμια κοινότητα, η ανθρωπότητα θα έλεγα, αντιμετωπίζει το μείζον ζήτημα της κλιματικής κρίσης. Είναι μία πραγματικότητα αυτή. Με βάση και έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Μετεωρολογίας για το 2021 και οι τέσσερις δείκτες της κλιματικής αλλαγής, της κλιματικής κρίσης είναι πολύ οξυμένοι και ως προς τη συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα το οποίο έφτασε το ’20 σε ρεκόρ αριθμητικό και συνεχίζεται το ίδιο και το ’21 και βέβαια και δυστυχώς και το ’22.

Πάνω σε αυτό το πλαίσιο ο ΟΗΕ και ο Γενικός Γραμματέας κ. Γκουτιέρες έχει αναφερθεί ότι πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα, πρώτα απ’ όλα, για την ανάπτυξη των ΑΠΕ, για τη χρήση των νέων τεχνολογιών και της καινοτομίας. Και μάλιστα αναφέρει χαρακτηριστικά ότι οι νέες τεχνολογίες στην ανάπτυξη των ΑΠΕ και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης πρέπει να είναι δημόσιες, ελεύθερες και προσβάσιμες σε όλους. Αυτό νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό.

Στο πλαίσιο αυτό το γενικότερο της κλιματικής κρίσης συζητάμε σήμερα έναν νόμο, τον κλιματικό νόμο που φέρατε στη Βουλή. Θα έλεγα λοιπόν ότι ένας οραματικός νόμος -γιατί ο κλιματικός νόμος σίγουρα είναι οραματικός και καθορίζει την πολιτική και στην πατρίδα μας και την επόμενη δεκαετία- πρέπει να στοχεύει στο μέλλον. Αλλά αυτό το νομοσχέδιο που φέρατε θεωρούμε ότι είναι κατώτερο των περιστάσεων και των αναγκών ειδικά για την Ελλάδα, που στη Μεσόγειο γνωρίζουμε ότι η κλιματική κρίση είναι ιδιαίτερα οξυμένη και μάλιστα η θερμοκρασία αυξάνεται τρεις φορές παραπάνω απ’ ό,τι σε όλο τον πλανήτη. Καταλαβαίνουμε λοιπόν την κρισιμότητα.

Ένας λοιπόν οραματικός κλιματικός νόμος πρέπει να χαράζει τομεακές πολιτικές σε όλες τις δραστηριότητες και να αφορά όλα τα υπουργεία με συγκεκριμένους στόχους, μεθοδολογία και σχέδιο. Ενδεικτικά αναφέρω το ευχολόγιο το οποίο υπάρχει στο κατατεθέν σχέδιο νόμου, το ευχολόγιο το οποίο υπάρχει σχετικά με τον αγροτικό τομέα και αυτό είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό θέμα,  όπως και σε άλλους τομείς.

Μάλιστα, θα λέγαμε ότι ο κλιματικός νόμος προϋποθέτει μία ευρεία διαβούλευση με συμμετοχή επιστημονικών φορέων, γιατί χρειάζεται ολιστική επιστημονική διαχείριση της κλιματικής κρίσης, και κοινωνικών φορέων. Και βέβαια αυτό το οποίο έγινε το τελευταίο διάστημα μέχρι να έρθει στη Βουλή δεν θυμίζει αυτή τη διαβούλευση που απαιτείται, άσχετα αν κλήθηκαν τριάντα φορείς στη δεύτερη συνεδρίαση της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου.

Περιμένουμε αυτόν τον κλιματικό νόμο και δεσμεύτηκε ο κύριος Πρωθυπουργός ότι στην COP26 στη Γλασκόβη θα ήταν έτοιμος, θα είχε κατατεθεί κλπ. Πέρασε πάρα πολύς καιρός. Αλλάξαμε πολλές ημερομηνίες κατάθεσης κλπ και φτάσαμε στο πόνημα που έχουμε μπροστά μας με πολλές αλλαγές από τη διαβούλευση. Εδώ θα ήθελα να πω: Υπάρχει εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα; Έχετε καταθέσει κάποιο. Είναι όμως επικαιροποιημένο και με τις τρέχουσες συνθήκες και τις εξελίξεις οι οποίες υπάρχουν; Είναι κάτι το οποίο το περιμένουμε.

Δεύτερον, ένας κλιματικός νόμος, για να είναι σοβαρός και να μπορεί να υλοποιηθεί, να μην είναι ένα ευχολόγιο γενικότερο, οφείλει να έχει σαφείς αρμοδιότητες ποιος κάνει τι. Εδώ πέρα βλέπουμε και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας που εμπλέκονται στο εν λόγω νομοσχέδιο, ιδρύονται πολλές ομάδες, ιδρύονται παρατηρητήρια, διαδικτυακοί τόποι, εθνικό συμβούλιο για την κλιματική αλλαγή, επιστημονική επιτροπή για την κλιματική αλλαγή. Βλέπουμε ασάφειες ως προς τις αρμοδιότητες. Βέβαια, ούτε τον Υπουργό, τον κ. Στυλιανίδη, τον είδαμε χθες. Φαντάζομαι ότι σήμερα θα έρθει, το νομοσχέδιο αφορά και το Υπουργείο του. 

Εδώ πέρα πρέπει να τονίσω ότι ακόμα και στους επιστημονικούς φορείς, ειδικά στα άρθρα 26 και 30 με τη δημιουργία των αντίστοιχων δομών που ανέφερα πριν, υπάρχουν αλληλοσυγκρουόμενες αρμοδιότητες. Δεν είναι σαφές δηλαδή ποιος κάνει τι.

Αυτό δε το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και λοιπά που βλέπουμε συνεχώς να επαναλαμβάνεται ποιο είναι; Εδώ πέρα έχουμε ένα Υπουργείο, το οποίο εσπευσμένα και καθαρά επικοινωνιακά ο κ. Μητσοτάκης ίδρυσε τον Σεπτέμβρη του 2021, μετά την καταστροφή που είχαμε από τις πυρκαγιές -1,4 εκατομμύρια στρέμματα κάηκαν- και αυτό δεν έχει οργανόγραμμα, δεν έχει νομοθετικό πλαίσιο.

(Στο σημείο αυτό χτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας της κυρίας Βουλευτού)

Δώστε μου ένα λεπτό ακόμη, κύριε Πρόεδρε.

Ο νόμος του κ. Χαρδαλιά ουσιαστικά δεν χρησιμοποιείται, έχει μείνει στην άκρη και έρχεται αυτό το Υπουργείο και αναλαμβάνει ευθύνες και με βάση το εν λόγω σχέδιο νόμου.

Τώρα έρχομαι στο εξής: Ένας οραματικός νόμος πρέπει να έχει μαζί του την κοινωνία και να είναι για όλη την κοινωνία. Αρνητικό παράδειγμα η διαδικασία απολιγνιτοποίησης. Πόσο ακολουθεί η κοινωνία την ενεργειακή μετάβαση είτε στην Πτολεμαΐδα, στη Δυτική Μακεδονία, είτε στη Μεγαλόπολη, ενώ αυτή τη στιγμή μιλάτε για απολιγνιτοποίηση και μας δένετε όλο και πιο πολύ στο άρμα του φυσικού αερίου, το οποίο έφτασε τον Δεκέμβρη του 2021 στο μείγμα ενέργειας και το 50%!

Ηλεκτροκίνηση: Άλλα μέτρα. Πού είναι τα δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς;

Και έρχομαι στον κλάδο των ταξί που θέλω να αναφερθώ, όπου μεταθέτετε καινούργια ηλεκτρικά ταξί από το 2026, έναν χρόνο παραπέρα από το 2025 που προβλεπόταν. Ερωτήματα: Υπάρχουν σημεία φόρτισης; Τι γίνεται με το σύστημα αυτό;

Δεύτερον, χρηματοδοτικά εργαλεία για τους επαγγελματίες των ταξί. Πρέπει να το τονίσω αυτό, γιατί φοβάμαι ότι στο πίσω άκρο του μυαλού σας είναι μεγάλες εταιρείες να έρθουν και να εξαγοράσουν όλα αυτά τα ταξί, γιατί δεν θα μπορεί να ανταποκριθεί ο μικρός επιχειρηματίας-κάτοχος. Είναι κάτι που έγινε με βάση και με πρόσχημα την ηλεκτροκίνηση και στην Πολωνία. Έχει εφαρμοστεί.

Κλείνω, βέβαια, με το εξής: Δεν υπάρχουν πολιτικές αποθήκευσης ενέργειας -πάρα πολύ σημαντικό- το Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ το περιμένουμε ακόμα. Έχετε δυσφημίσει, δυστυχώς, με τις πολιτικές σας τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, έτσι όπως εγκαθίστανται. Και βέβαια, το μεγάλο ζήτημα είναι ότι πάλι υπάρχει ο ιδιωτικός τομέας, οι ιδιωτικές ασφάλειες για σπίτια που χτίζονται σε περιοχές, οι οποίες δεν είναι κατάλληλες, είτε είναι μέσα στα όρια χαρτών κινδύνου πλημμύρας ή δασικές, οι οποίες είναι πολύ επικίνδυνες.

Και κλείνω με το εξής, ότι είναι ένας νόμος που εξυπηρετεί την επικοινωνιακή πολιτική του Πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη και βέβαια, ένας νόμος, ο οποίος δεν θα εφαρμοστεί διότι η Κυβέρνηση η οποία θα κληθεί να εφαρμόσει αυτή την πολιτική που είναι συμβατή με την κλιματική κρίση και τις σύγχρονες παγκόσμιες ανάγκες θα είναι μια δημοκρατική προοδευτική κυβέρνηση με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ευχαριστώ πολύ.

Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:«H AΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ»

Tοποθέτηση της Χ. Καφαντάρη, βουλευτού Δυτ. Αθήνας  ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Αναπληρώτριας Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπροέδρου της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας  Περιβάλλοντος της Βουλής, στις 25.05.2022, στην ΕΙΔΙΚΗ ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Νέες τεχνολογίες για την προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος. Ειδικότερο ζήτημα η πρόληψη και αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών.

Κυρία Πρόεδρε ευχαριστώ πολύ . Κατά αρχάς να ευχαριστήσω όλους τους εκλεκτούς προσκεκλημένους στην Επιτροπή μας. Δυστυχώς δεν μπόρεσα να είμαι παρούσα διά ζώσης αλλά και διαδικτυακά, παρακολούθησα το μεγαλύτερο κομμάτι της συνεδρίασης. Και με την ιδιότητά μου ως Αντιπροέδρου της Επιτροπής Περιβάλλοντος και Βουλευτού της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα χαιρετίσω ιδιαίτερα την κυρία Ατταλίδου τη συνάδελφο από την Κύπρο την οποία έτυχε να έχουμε γνωριστεί στη συνεδρίαση της … στη Μαδρίτη στο τέλος του χρόνου και να μοιραστούμε όλοι μαζί τις κοινές ανησυχίες που έχουμε μιας και δεχόμαστε το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής. Ουσιαστικά πρόκειται για κλιματική κρίση και ότι οι χώρες πρέπει να αναπτύξουν σχέσεις και ειδικά οι χώρες της Ανατολικής μεσογείου που είμαστε όπως με την Κύπρο και λοιπά ή και άλλες χώρες της μεσογείου Ιταλία Μάλτα, Ισπανία που κάναμε και κάποιες συναντήσεις και στη Ρώμη. Πρέπει να έχουμε μια συνεχή επικοινωνία γιατί και με βάση τα στοιχεία του ΟΗΕ και με βάση του παγκόσμιου μετεωρολογικού οργανισμού πραγματικά οι χώρες μας πλήττονται ιδιαίτερα από την κλιματική κρίση. Εδώ πέρα να αναπτυχθεί σε μεγαλύτερο βαθμό και όχι μόνο μεταξύ των εκλεγμένων των αιρετών των βουλευτών αλλά και μεταξύ των κρατών η διπλωματία της κλιματικής κρίσης.
Γιατί, πέραν της αντιμετώπισης του προβλήματος που έχουμε παγκόσμια και πολύ περισσότερο οι χώρες της Μεσογείου, δημιουργούνται και καλές σχέσεις μεταξύ των λαών μας και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό για να αντιμετωπίζουμε μεγάλα ζητήματα παγκόσμια, θα έλεγα. Ευχαριστούμε και τους επιστήμονες που ήταν παρόντες στη σημερινή συνεδρίαση και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που μας έδωσαν κάποια σοβαρά στοιχεία σχετικά με εργαλεία τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, εργαλεία επιστημονικά, δορυφορικά και όλα αυτά τα οποία ακούσαμε.
Το πρόβλημα είναι πάρα πολύ μεγάλο και νομίζω ότι όλοι συμφωνούμε και η κατάσταση του παγκόσμιου κλίματος το 2021, από την έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, πραγματικά «χτύπησε καμπανάκι» και για τους τέσσερις βασικούς δείκτες της κλιματικής αλλαγής στο 2021. Ένας δείκτης είναι οι συγκεντρώσεις των αερίων του θερμοκηπίου, που έσπασε ρεκόρ το 2020 και με το διοξείδιο του άνθρακα, που έφτασε 413,2 μικροσωματίδια ανά εκατομμύριο, δηλαδή είχαμε 149% αύξηση από την προβιομηχανική εποχή.
Για αυτό το λόγο και σε παγκόσμιο επίπεδο και ο κ. Γκουτιέρες, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ – και θα ήθελα να το πω και νομίζω ότι θα συμφωνήσουμε σε αυτό που αναφέρει – πρότεινε 5 δράσεις, προκειμένου να δοθεί ώθηση στη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να τερματιστούν οι επιδοτήσεις για ορυκτά καύσιμα, να τριπλασιαστούν οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες, να καταργηθεί η γραφειοκρατία, να διασφαλιστεί ο εφοδιασμός πρώτων υλών για τις τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και – προσέξτε, αυτό για μένα είναι πολύ σημαντικό – να χαρακτηριστούν αυτές οι τεχνολογίες παγκόσμια δημόσια αγαθά, διαθέσιμα ελεύθερα. Θεωρώ ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Τώρα έρχομαι στο θέμα μας. Είχαμε και τον κύριο Υπουργό του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, που ξεκίνησε τη σημερινή συνεδρίαση, που αναφέρθηκε για πρωτοποριακή ενέργεια η δημιουργία Υπουργείου. Εγώ, όμως, θα ήθελα να πω και στους συναδέλφους από τις άλλες χώρες, ότι, ναι, είναι πρωτοποριακή ενέργεια να δημιουργείς ένα Υπουργείο. Το θέμα είναι να έχει συγκεκριμένες αρμοδιότητες, να έχει οργανόγραμμα και, βέβαια, να έχει ένα συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο, με βάση το οποίο θα λειτουργεί. Δυστυχώς, αυτό δεν έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα, σχεδόν 9 μήνες από τότε που ιδρύθηκε το συγκεκριμένο Υπουργείο.
Όσο αφορά τη διάσταση της κλιματικής αλλαγής, δυστυχώς, και με το νομοσχέδιο με το οποίο συζητείται και σήμερα στην Ελληνική Βουλή για τον κλιματικό νόμο, ουσιαστικά η διαχείριση της κλιματικής αλλαγής διασπάται σε δύο Υπουργεία, Περιβάλλοντος από τη μια και το νεοσύστατο Υπουργείο με τα χαρακτηριστικά που ανέφερα πριν. Πιστεύουμε ότι δεν είναι αυτή η οποία πρέπει, γιατί ο συντονισμός δεν μπορεί να επιτευχθεί απόλυτα, γιατί η πολιτική προστασία τον κύριο ρόλο τον οποίο έχει να παίξει, πραγματικά, είναι ο συντονισμός δράσεων και σχεδίων και για την αντιπυρική περίοδο και για άλλες φυσικές καταστροφές, τις οποίες, δυστυχώς, και στη χώρα μας βιώσαμε και το χειμώνα.
Θα ήθελα να αναφερθώ ιδιαίτερα όσο αφορά τους επιστημονικούς φορείς, ότι η χώρα μας έχει αξιόλογα πανεπιστήμια, αξιόλογα επιστημονικά ιδρύματα και αξιόλογα ινστιτούτα. Νομίζω είχαμε και το Εθνικό Αστεροσκοπείο εδώ που τοποθετήθηκε. Το ζήτημα, όπως είπε και ο κύριος Υπουργός, είναι να έχω δεδομένα. Τον ακούσαμε στην τοποθέτησή του. Δεδομένα πραγματικά και συντονισμός μπορεί να υπάρξει, γιατί από τα επιστημονικά ιδρύματα και φορείς οι οποίοι υπάρχουν, υπάρχουν δεδομένα. Το θέμα είναι να τα παίρνει υπόψη η πολιτική ηγεσία, να τα ενσωματώνει σε συγκεκριμένες πολιτικές, ούτως ώστε να ακολουθεί σοβαρές και αποτελεσματικές πολιτικές πρόληψης, γιατί το ζήτημα των δασικών πυρκαγιών, όπως είπε και ο κ. Αποστόλου, δεν πρόκειται να σταματήσει, ειδικά στην κλιματική κρίση που βιώνουμε και ειδικά στη Μεσόγειο. Το ζήτημα είναι να είσαι εσύ οργανωμένος σαν Κράτος, ώστε να έχεις το ελάχιστο αρνητικό αποτύπωμα και αποτέλεσμα.
Θα ήθελα να σημειώσω δυστυχώς πέρυσι, κάηκαν στη χώρα μας τον Αύγουστο 1,3 εκατομμύρια στρέμματα γης και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Είναι μεγάλο χτύπημα στη βιοποικιλότητα και βέβαια, αυτό το συντονισμένο σχέδιο και το σχέδιο και στην αντιπυρική, η οποία εκτός από το έμψυχο δυναμικό που είναι βασικό, χρειάζονται και τα εναέρια φυσικά όχι μονομερώς να κατευθυνόμαστε στον αεροπυρόσβεση και μόνο. Και βέβαια χρειάζονται και τα εργαλεία πρόληψης, που εκεί έχει να παίξει σημαντικό ρόλο ο επιστημονικός χώρος και στην πατρίδα μας και παντού, όπως και τα εργαλεία τα οποία διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία έχει προχωρήσει πάρα πολύ σε αυτόν τον τομέα.
Δηλαδή, η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης είτε στον τομέα των δασικών πυρκαγιών και μιας αντιπυρικής που ήδη έχει ξεκινήσει, είτε στα θέματα των πλημμυρών ή άλλων φυσικών καταστροφών, είναι να υπάρξει συντονισμός όλων των φορέων και όλων των δεδομένων τα οποία υπάρχουν. Να λαμβάνεται υπόψη η επιστημονική εγκυρότητα, να υπάρχει πολιτική βούληση από την πολιτεία, να υπάρχει επιχειρησιακό σχέδιο το οποίο θα υλοποιεί αυτές τις πολιτικές, ούτως ώστε να έχουμε τα ελάχιστα αν θέλετε δυσμενή αποτελέσματα.
Θεωρώ ότι έγινε μια καλή αρχή σήμερα με την τοποθέτηση και εκπροσώπων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και νομίζω κυρία Πρόεδρε ότι αυτό μπορεί να έχει συνέχεια όπως είπατε και εσείς πριν, και με Κοινοβούλια χωρών της Μεσογείου να πάρουμε αυτές τις πρωτοβουλίες ώστε να δημιουργηθεί ένα πλέγμα, ένας σύνδεσμος να το πω έτσι πανευρωπαϊκός αν θέλετε, για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Και να κλείσω με κάτι που είπε χαρακτηριστικά ο κύριος Υπουργός και νομίζω ότι είναι ένα αίτημα σοβαρό, αναφέρθηκε ότι ίσως και 12 μήνες να είναι η αντιπυρική περίοδος στη χώρα μας. Είναι από την 1η Μαΐου επιτρέψτε μου μέχρι τέλος Οκτωβρίου. Πραγματικά, ίσως πρέπει να δούμε κυρία Πρόεδρε και να κάνουμε και μια τέτοια πρόταση να υπάρχει παράταση της αντιπυρικής περιόδου στη χώρα μας, περισσότερους μήνες γιατί τα προβλήματα είναι πάρα πολύ σοβαρά. Αυτά και ευχαριστώ για άλλη μια φορά.

ΧΑΡΑ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: «Kαι με τον κλιματικό νόμο συνεχίζεται η επικοινωνιακή πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη»

Τοποθέτηση της  Χαράς Καφαντάρη, βουλευτού Δυτ. Αθήνας  ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Αναπληρώτριας Τομεάρχης Πολιτικής Προστασίας Κ.Ο ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπροέδρου της  Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, στις 20.05.2022, στην Ειδική Μόνιμη  Επιτροπή Προστασίας Περιβάλλοντος, «Εθνικός Κλιματικός Νόμος-Μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή». ​

ΧΑΡΟΥΛΑ (ΧΑΡΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:

Κύριε πρόεδρε ευχαριστώ. Κατ’ αρχάς θα ήθελα να πω ότι η συζήτηση ενός Κλιματικού Νόμου στο Ελληνικό Κοινοβούλιο είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό. Δεν είναι ένα απλό νομοσχέδιο. Επιτρέψτε μου να πω καθ’ υπερβολή στις σύγχρονες συνθήκες, στις παγκόσμιες συνθήκες της κλιματικής κρίσης, μια συζήτηση για ένα κλιματικό νόμο που περιλαμβάνει όλες τις διαστάσεις της κοινωνικής, οικονομικής ζωής, ίσως είναι ισάξια και μιας συζήτησης για τον Προϋπολογισμό του κράτους. Αν δούμε τι έχει δηλώσει πρόσφατα ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, η μείωση της παραγωγικότητας που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή, υπολογίζεται ότι θα οδηγήσει σε απώλειες ύψους 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στην παγκόσμια οικονομία μέχρι το 2030. Δυστυχώς, όμως, αν και το περιμέναμε να πω και την αλήθεια αυτό από την Κυβέρνηση, διαχειρίζεται το μείζον αυτό ζήτημα, το εν λόγω σχέδιο νόμου για την κατάρτιση ενός Κλιματικού Νόμου που θα ακολουθεί και δεκαετίες μέσα στην παγκόσμια κρίση και την κλιματική αλλαγή, για άλλη μια φορά επικοινωνιακά. Δυστυχώς – και το λέω ειλικρινά όχι αντιπολιτευτικά -δεν έδωσε καλό δείγμα και ο κύριος Υπουργός, που αυτή τη στιγμή εκπροσωπείται από τον Υφυπουργό, με την τοποθέτηση του μετά την Εισήγηση του Εισηγητή μας. Διότι, επαναφέρει την επικοινωνία στη διαχείριση αυτού του θέματος. Όταν έρχεται να πει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ- Προοδευτική Συμμαχία είναι το κόμμα του λιγνίτη. Συνεχίζει, δηλαδή, την επικοινωνία η Κυβέρνηση, όπως και ο κύριος Μητσοτάκης εδώ και ένα χρόνο. Επικοινωνιακά χειρίζεται το θέμα του κλίματος. Παρουσιάζεται «πράσινος». Θα πούμε παρακάτω τις αντιρρήσεις μας σχετικά με αυτό. Όταν είχε δεσμευτεί επανειλημμένα και τελευταία φορά πριν από την COP26 ότι θα έρθει αυτός ο Κλιματικός Νόμος και ερχόμαστε ένα χρόνο μετά από τις εξαγγελίες.

Σκόπιμα η Κυβέρνηση μπλέκει δύο πράγματα για τον κόσμο που ίσως δεν καταλαβαίνει. Αν και οι περισσότεροι πλέον γνωρίζουν ότι όταν προχωρούμε στην απολιγνιτοποίηση, είμαστε «πράσινοι». Αυτό το οποίο έχει ανάγκη η κοινωνία, η ανθρωπότητα, ο πλανήτης, είναι η πλήρης απανθρακοποίηση και πολιτικές που θα οδηγούν εκεί. Γιατί φαντάζομαι το γνωρίζετε – απευθύνομαι στην Κυβέρνηση – ότι το φυσικό αέριο το οποίο εισάγεται και έφτασε στο μείγμα το ενεργειακό το Δεκέμβρη να φτάνει το 50% περίπου στο ενεργειακό μίγμα της χώρας, είναι ένα ορυκτό καύσιμο. Έχει αρνητικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, μικρότερο βέβαια από τους λιγνίτες, αλλά έχει. Μέσα όμως από αυτό εξυπηρετούνται συγκεκριμένα συμφέροντα φυσικού αερίου μέσα από αυτή τη βίαιη απολιγνιτοποίηση που επιχειρεί η Κυβέρνηση χωρίς την κοινωνία μαζί. Κάποιοι πραγματικά κερδίζουν.

Σχετικά δε με το ΕΣΕΚ, από το 2018,ο ΣΥΡΙΖΑ είχε καταθέσει εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Περιλάμβανε στάδια στη λογική που είπα και πριν απολιγνιτοποίηση και απανθρακοποίηση. Άρα, δεν είναι η πρώτη φορά που έκανε η Κυβέρνηση Μητσοτάκη. Αν και αυτό το ΕΣΕΚ με τις σύγχρονες συνθήκες και τις εξελίξεις του τελευταίου καιρού και με το ενεργειακό πρόβλημα που είναι παγκόσμιο αλλά και στη χώρα μας και έχει ευθύνες η Κυβέρνηση γι’ αυτό να είναι τόσο οξυμένο, χρήζει άμεσης αναθεώρησης.

Έρχομαι, λοιπόν, κύριε Πρόεδρε και λέω τα εξής. Σύμφωνα με τα παγκόσμια στοιχεία για το κλίμα και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό, από τον National Oceanic Atmospheric Administration, μια Yπηρεσία σοβαρή των Ηνωμένων Πολιτειών για τους ωκεανούς και την ατμόσφαιρα, το καλοκαίρι 2020 αυξήθηκε η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και μάλιστα πολύ παραπάνω από τον προηγούμενο χρόνο. Τα στοιχεία, δηλαδή, δείχνουν ότι και μετά τους περιορισμούς του lockdown, λόγω πανδημίας, εξακολουθούν και αυξάνονται οι ρύποι και το διοξείδιο. Πράγματι, όλα έχουν σχέση και με αυτό που λέμε αναπτυξιακό μοντέλο και τι μοντέλο ακολουθείται και ότι χρήζει ανάγκης άμεσης η αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου, η αλλαγή του καταναλωτικού μοντέλου, η εισαγωγή της διάστασης της κλιματικής κρίσης σε όλες τις πολιτικές. Χρειάζεται ένα νέο μοντέλο αναπτυξιακό με βάση τους 17 στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ, που και εκεί τοποθετήθηκε ο κύριος Μητσοτάκης «πράσινος» όπως πάντα στο εξωτερικό και στα διεθνή fora. Στη χώρα μας, δυστυχώς, απλά θα έλεγα, επιεικώς «γκρίζα πολιτική».  

Η πράσινη αυτή η Κυβέρνηση είχε κάποια επιτεύγματα απολιγνιτοποίηση -ελέχθησαν πολλά και από τον Εισηγητή μας- αλλαγές στο χρονοδιάγραμμα απεξάρτησης, εξάρτηση από το φυσικό αέριο όπως αναφέρθηκα πριν, αποψίλωση δασών συμφωνήθηκε στην COP-26 τερματισμός της αποψίλωσης δασών για το 2030.

Τι όμως γίνεται στη χώρα μας;

Πέρυσι το καλοκαίρι 1,4 εκατομμύρια στρέμματα δάσους και καλλιεργειών κάηκαν. Εσπευσμένα και επικοινωνιακά -και πάλι εδώ η επικοινωνία- δημιουργήθηκε ένα Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο περιμένουμε να δούμε φέτος στην αντιπυρική περίοδο θα πώς θα αντιμετωπίσει την κατάσταση. Έχουμε ερωτηματικά πάρα πολλά σχετικά. Στο συγκεκριμένο, κ. Πρόεδρε, θα ήθελα να πω εδώ δημόσια ότι δεν μπορεί τη μέρα που συζητείται ο κλιματικός νόμος να συνεδριάζει η Επιτροπή Περιβάλλοντος με θέμα την αντιπυρική προστασία. Ένα τόσο σοβαρό θέμα. Δεν ξέρω τι ενέργειες μπορείτε να κάνετε εσείς. Είναι και η Πρόεδρος της Επιτροπής μήπως το μεταθέσουμε την επόμενη. Διότι το ένα υπερσκελίζει το άλλο.

Από την άλλη μεριά έχουμε το Ταμείο Ανάκαμψης, μέσα στο οποίο πραγματικά πρέπει οι πόροι να σχεδιαστούν και βέβαια να καλύπτουν αυτό που λέμε ενεργειακή φτώχεια στο βαθμό που απαιτείται. Γιατί όταν μιλάμε για κλιματική μετάβαση, για δίκαιη μετάβαση πρέπει να συμπεριλαμβάνει όλη την κοινωνία. Η αριστερά στην Ευρωπαϊκή Ένωση -και εδώ- οι στόχοι τους οποίους έχει βάλει είναι ιδιαίτερα φιλόδοξοι και για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου που για το 2030 εμείς μιλάμε και για 70%. Όμως, με βάση τα στοιχεία της ΕΕ ένας κλιματικός νόμος πρέπει να διευκολύνει το σχεδιασμό, να βελτιώνει την ασφάλεια των επενδύσεων, να ενισχύει την κοινωνική αποδοχή και να προσφέρει μεγάλη διαφάνεια. Η υιοθέτηση και αποτελεσματική εφαρμογή νόμων κλιματικών θέλουν ευρύτερη πολιτική και κοινωνική αποδοχή και πρέπει οι ισχύοντες νόμοι για το κλίμα στην Ευρώπη να απαντάνε στα εξής ερωτήματα:

Τι είναι αυτό που πρέπει να επιτευχθεί;

Οι στόχοι δηλαδή.

Πώς θα γίνει αυτό;

Με τι σχεδιασμό και συγκεκριμένα μέτρα προς εφαρμογή;

Πόσο καλά προχωράμε;

Δηλαδή, παρακολούθηση της προόδου.

Ποιος θα κάνει τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις;

Ποιοι θα συμμετέχουν επιστημονικές συμβολές;

Συμμετοχή κοινού στη διαδικασία κλπ.

 Υπάρχει ανάγκη, λοιπόν, για ένα δίκαιο και φιλόδοξο  κλιματικό νόμο, που θα συμβάλλει  στη διατήρηση στον πλανήτη, που  θα διαχέει τη διάσταση της  κλιματικής αλλαγής σε όλους  τους τομείς -το είπαμε και  πριν-, ένα κλιματικό νόμο που  θα διασφαλίζει και θα συγκεκριμενοποιεί  προσπάθειες για τη μείωση  της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Μείζον  ζήτημα. Ένα νόμο που θα προστατεύει  το φυσικό περιβάλλον και τη  βιοποικιλότητα. Και βέβαια, ξέχασα  να αναφερθώ αυτό που γίνεται  για τη βιοποικιλότητα όταν  στο εξωτερικό μιλάμε -και μίλησε  και ο κ. Πρωθυπουργός και στη  Γαλλία πριν από κάποιους μήνες- ουσιαστικά κατήργησε τους φορείς  διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών  με σοβαρά ζητήματα και νομοθέτησε  ανάλογα και μέσα στις περιοχές  Natura βαριές εγκαταστάσεις.

Εδώ, όμως, λέμε ότι πρέπει ο νόμος αυτός να είναι νομικά δεσμευτικός. Οι στόχοι του νομοσχεδίου για την προώθηση των ΑΠΕ είναι ασαφείς. Ακόμα περιμένουμε το Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, που έπρεπε τρία χρόνια τώρα να έχει ήδη εκπονηθεί. Δεν αντιμετωπίζονται κοινωνικά ζητήματα, προστασία ευάλωτων και συμμετοχή των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση. Η εξάρτηση από τον λιγνίτη μετατίθεται για μετά το 2028. Είπα για τις παλινωδίες στις ημερομηνίες του Πρωθυπουργού πως εξαγγέλλει την βίαιη απολιγνιτοποίηση και βέβαια αυτό που είπαμε την εξάρτηση από το φυσικό αέριο εξυπηρετώντας 4-5 μεγάλους.

  Επίσης, η προστασία της φύσης πρέπει να είναι προτεραιότητα και δεν το βλέπουμε στο νομοσχέδιο. Η Επιστημονική Επιτροπή αναφέρεται μόνο σαν τεχνικός και επιστημονικός σύμβουλος της πολιτείας. Δεν αναφέρονται για την περιβαλλοντική εκπαίδευση συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να γίνουν. Για την έμφυλη διάσταση της κλιματικής κρίσης και το θέμα των φύλων και των γυναικών ιδιαίτερα που θίγονται και από την κλιματική κρίση δεν περιλαμβάνει κάποια συγκεκριμένα μέτρα. Παραλείπεται δε το μεγάλο κρίσιμο κεφάλαιο της δίκαιης εργασιακής μετάβασης.

Επειδή κατ΄ άρθρον θα τοποθετηθούμε στην 3η συνεδρίαση της Επιτροπής, εγώ απλά θα ήθελα να πω ότι αυτή η διάσπαση της πολιτικής για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης σε δύο Υπουργεία που, όπως είπα και αρχικά, εξυπηρετεί επικοινωνιακά και μόνον, δημιουργεί ζητήματα. Άλλο Υπουργείο τον μετριασμό, άλλο Υπουργείο την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Συγχρόνως όμως μπαίνουν και θέματα. Στα άρθρα 26 με 30 δημιουργούνται μια σειρά επιτροπές, παρατηρητήρια, συμβούλια, με ασαφείς αρμοδιότητες μεταξύ ΥΠΕΝ και Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης. Αυτό δεν ξέρω πώς θα μπορέσει να συντονιστεί και θα βοηθήσει στην κατεύθυνση που θέλουμε.

Βέβαια από την άλλη μεριά είναι ένα σοβαρό ζήτημα το ότι εισάγονται και άλλες λογικές, οι οποίες πέρα από αυτό το φαίνεσθαι κρύβουν πολλά. Δηλαδή, σε περιοχές υψηλής τρωτότητας  να μπορεί να χτίζει κανείς, να δραστηριοποιείται, έχοντας κάνει ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Δηλαδή, ούτε τα σχέδια  κινδύνων, διαχείρισης πλημμύρας θα λαμβάνονται υπόψιν, ούτε τίποτα. Είναι σαν να μας λέτε ότι νομιμοποιείτε αυτό που ζήσαμε με τον «Ιανό»  στο Μουζάκι, πάνω στον ποταμό, παρόχθια, να χτιστεί ένα κέντρο ιατρικό, κέντρο υγείας, το οποίο με τη μεγάλη φυσική καταστροφή, γιατί τη ζούμε και λόγω κλιματικής κρίσης, δεν έγινε τίποτα αν γκρεμιστεί, θα αποζημιωθεί από την ασφαλιστική εταιρεία. Δεν είναι, όμως, αυτή η λογική.

Κατ΄ άρθρον θα τοποθετηθούμε στην 3η συνεδρίαση. Ευχαριστώ.