Χ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ: ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΠΙΚΑΙΡΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΓΕΩΤΟΠΟΥ ΠΙΚΕΡΜΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

Συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης της Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Β Αθήνας, Χαράς Καφαντάρη, σχετικά με την προστασία γεωτόπου Πικερμίου Αττικής (29.09.2017)

 

ΧΑΡΑ (ΧΑΡΟΥΛΑ) ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ:

ΠΡΩΤΟΛΟΓΙΑ

Καλημέρα, κύριε Πρόεδρε και κύριε Υπουργέ.

Σε προηγούμενη επίκαιρη ερώτησή μας, που είχαμε κάνει τον Μάιο του 2016, αναφέραμε ότι η Ελλάδα είναι από τις πρωτοπόρες χώρες στην ίδρυση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων, τα οποία εντάσσονται πλέον από το 2015 κάτω από την αιγίδα της UNESCO. Όμως, τα υπάρχοντα θεσμικά μέτρα προστασίας των γεωτόπων βασίζονται στο ν. 1650/86, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 3937/11. Όμως, το γεωπεριβάλλον νομοθετικά δεν προστατεύεται ευθέως. Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο δεν είναι επαρκές στην πράξη για την προστασία των γεωτόπων, δεν προστατεύεται κατ’ αναλογίαν, όπως προστατεύεται το βιοτικό περιβάλλον.

Είναι, λοιπόν, επιβεβλημένη η πρόβλεψη για ευθεία προστασία των γεωτόπων, χωρίς την ανάγκη τήρησης οιασδήποτε αποδεδειγμένης χρονοβόρας διοικητικής διαδικασίας. Η Επιτροπή Περιβάλλοντος έχει ασχοληθεί με το θέμα και πρόσφατα είχε και ένα πόρισμα, το οποίο καταθέτω στα Πρακτικά, που αφορά το θέμα της προστασίας των γεωτόπων.

Θα ήθελα χαρακτηριστικά να αναφερθώ στο Πικέρμι Αττικής, που είναι μια σημαντική απολιθωματοφόρα θέση, που χρήζει άμεσης προστασίας. Θεωρείται δε από τους επιστήμονες του είδους και σαν Ακρόπολη της Παλαιοντολογίας.

Καταθέτω στα Πρακτικά και ένα άρθρο στην εφημερίδα ΑΣΤΥ από την 1η Μαΐου του 1901 σχετικά με το Πικέρμι.

Γιατί το λέω αυτό; Από την εποχή της Βαυαροκρατίας είναι γνωστή η συγκεκριμένη περιοχή και έγιναν από τότε γνωστά τα εκπληκτικά απολιθώματα ζώων, που έφεραν στο φως οι ανασκαφές στη γνωστή Χαράδρα της Πεντέλης στο Μεγάλο Ρέμα.

Επίσης, θα ήθελα να αναφέρω ότι στον γεωλογικό χρόνο, δηλαδή επιστημονικά, υπάρχει υποδιαίρεση του παρελθόντος της γης ως πικερμική βαθμίδα, που δείχνει τη μεγάλη σημασία. Όμως, δεν υπάρχει στην Ελλάδα Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, συγκεκριμένα και Παλαιοντολογικής Ιστορίας ειδικά στην Αττική, ενώ όλα τα μουσεία Φυσικής Ιστορίας στον κόσμο έχουν τα σπάνια εκθέματα του Πικερμίου. Όμως, στην Ελλάδα δεν εκτίθεται σε συγκεκριμένο χώρο.

Θα έλεγα, λοιπόν, ότι η πανιδική σύνθεση 7 εκατομμύρια χρόνια πριν παραπέμπει σε ένα περιβάλλον αφρικανικής σαβάνας με χαρακτηριστικά απολιθώματα: προβοσκιδωτά, ρινόκεροι, καμηλοπαρδάλεις, ιππάρια, μαχαιρόδοντες, μικρά θηλαστικά κλπ., ενώ βρέθηκαν και γιγαντιαίες χελώνες. Η πλούσια, λοιπόν, αυτή πανίδα έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων.

Με βάση λοιπόν αυτά που ανέφερα, σε ποιες ενέργειες θα προβείτε, κύριε Υπουργέ, με δεδομένη τη βούληση του Υπουργείου για άμεση και ευθεία προστασία των γεωτόπων και των γεωλογικών σχηματισμών; Ποιες ενέργειες άμεσα πρόκειται να κάνετε για άμεση, ολοκληρωμένη προστασία του Πικερμίου, της ακρόπολης δηλαδή της παλαιοντολογίας σε παγκόσμιο επίπεδο;

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ

Είναι θετικές οι προτάσεις, κύριε Υπουργέ. Το θέμα είναι να προχωρήσουν, γιατί ανάλογη απάντηση είχαμε και το 2016, σε αντίστοιχη ερώτηση γενικά για τους γεωτόπους που είχαμε.

Εγώ θα πήγαινα και πιο πέρα. Ίσως να γίνει και μια ειδική επιτροπή μέσα στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, όπως υπάρχει για τις περιοχές Natura, ξεχωριστά για την προστασία του γεωπεριβάλλοντος.

Σε σχέση με το Πικέρμι, θα ήθελα να πω κάποια πράγματα. Η προστασία των σπηλαίων και των παλαιοντολογικών καταλοίπων βασίζεται στον αρχαιολογικό νόμο 3028/2002, στον οποίο υπάρχει διατύπωση ότι ως αρχαία μνημεία θεωρούνται τα σπήλαια και τα παλαιοντολογικά κατάλοιπα που έχουν σχέση με την ανθρώπινη παρουσία.

Όσον αφορά την περιβαλλοντική νομοθεσία, όσα δεν εμπίπτουν στον αρχαιολογικό νόμο είναι προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί. Το πρόβλημα είναι ότι, εάν δεν εμπίπτουν καθαρά στον αρχαιολογικό νόμο, δεν υπάρχει καμία συνέπεια για λαθροεκσκαφείς, καταστροφείς παλαιοντολογικών καταλοίπων ή ακόμα και σπηλαίων.

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι ειδικά το Πικέρμι έχει τύχει και μεγάλης εμπορικής εκμετάλλευσης, τα διάφορα παλαιοντολογικά κατάλοιπα και όχι μόνο του Πικερμίου αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο, απλώς και μόνο γιατί δεν προστατεύονται.

Αυτό το οποίο θα ήθελα να πω είναι ότι στο Πικέρμι μόνο μια κίνηση έχει γίνει όλα αυτά τα χρόνια -αν και όπως ανέφερα πριν, από το 1830 είναι γνωστή η συγκεκριμένη θέση- το 1982, όταν το Πικέρμι θεσμοθετήθηκε σαν Ζώνη Α΄ αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.

Υπάρχει ο αρχαιολογικός νόμος του 2002, αλλά επί της ουσίας δεν το προστατεύει, διότι μιλάμε για επτά εκατομμύρια χρόνια πριν που δεν υπήρχε ανθρώπινη παρουσία. Ο αρχαιολογικός νόμος και η Αρχαιολογική Υπηρεσία ουσιαστικά προστατεύουν εκεί που υπάρχουν ανθρώπινα κατάλοιπα, εργαλεία κλπ., κάτι το οποίο δεν ισχύει στο Πικέρμι. Παρ’ όλα αυτά, στον βαθμό που μπορεί, και η Αρχαιολογική Υπηρεσία έχει δείξει και δείχνει ένα ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη περιοχή.

Θέλω, λοιπόν, να πω κάποιες προτάσεις. Πέραν της δημιουργίας θεσμικού πλαισίου προστασίας γεωλογικής κληρονομιάς που είπατε και πιστεύω ότι υπάρχει η βούληση από το Υπουργείο να γίνει, πρέπει να είναι η καταγραφή και αποτύπωση των γεωτόπων πανελλήνια στο γεωγραφικό σύστημα πληροφοριών και να υπάρχει ειδική επιτροπή για την προστασία του γεωπεριβάλλοντος στο ΥΠΕΝ.

Επίσης, θέλω να τονίσω τον αναπτυξιακό χαρακτήρα που έχει η προστασία και η ανάδειξη του συγκεκριμένου χώρου, διότι έχουμε ένα πρόσφατο παράδειγμα στην Ελλάδα. Εκεί που πραγματικά ενδιαφέρθηκαν η πολιτεία και οι τοπικοί φορείς -και αναφέρομαι στο Σίγρι της Λέσβου- έχουμε σημαντικά αποτελέσματα. Κάτι αντίστοιχο μπορεί να γίνει και όσον αφορά το Πικέρμι για την Αττική.

Χθες, στο Ευρωκοινοβούλιο που ήμουν στη συνάντηση για τον τουρισμό, ο Πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου αναφέρθηκε ειδικά στο θέμα «Ευρώπη ως τουριστικός προορισμός και ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού». Γεωτουρισμός, λοιπόν. Είναι μια διάσταση και τουριστική και αναπτυξιακή και είναι πολύ σημαντική για τη χώρα μας.

Θα ήθελα, επίσης, να πω ότι το συγκεκριμένο σημείο είναι κοντά στο Αεροδρόμιο και κοντά στο λιμάνι της Ραφήνας. Θέλω να πω, δηλαδή, ότι και χωρικά μπορεί να αξιοποιηθεί σ’ αυτήν την κατεύθυνση.

Θα ήθελα να πω δύο πράγματα, σχετικά με το τι γίνεται σήμερα. Εδώ και χρόνια από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, από το Τμήμα Παλαιοντολογίας, γίνονται ανασκαφές στη θέση Ρεματιά. Τα αποτελέσματα, όπως είπα πριν, είναι εντυπωσιακά.

Θα ήθελα να πω ότι και ο Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου έχει δείξει σχετικό ενδιαφέρον και έχει δώσει και έναν χώρο, ένα δωμάτιο, όπου υπάρχουν κάποια από τα ευρήματα. Τα ευρήματα, όμως, είναι πάρα πολλά. Άρα, το ζητούμενο αυτή τη στιγμή είναι να γίνει παλαιοντολογικό μουσείο στον χώρο, ένα ευρύ παλαιοντολογικό πάρκο και ένα παλαιοντολογικό μουσείο που μπορεί να εξελιχθεί και σε μουσείο φυσικής ιστορίας.

Θα καταθέσω μια πρόσφατη συνέντευξη του ομότιμου καθηγητή κ. Θεοδώρου, παλαιοντολόγου, που είναι υπεύθυνος των ανασκαφών, στην εφημερίδα «Marathon Press», όπου αναφέρει στοιχεία τη συγκεκριμένη θέση.

Θέλω να πω τελικά ότι υπάρχουν και κονδύλια. Υπάρχουν κονδύλια του ΕΣΠΑ και προγράμματα Interreg που αφορούν γεωτόπους. Όλα αυτά, πιστεύω, πρέπει να αξιοποιηθούν για την ανάδειξη του Πικερμίου.

Θα έλεγα, λοιπόν, επειδή υπάρχει η πολιτική βούληση του Υπουργείου για το συγκεκριμένο θέμα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος πρέπει να αναλάβει  πρωτοβουλία, μαζί με το Υπουργείο Πολιτισμού, το Υπουργείο Παιδείας, το Πανεπιστήμιο, το Υπουργείο Εσωτερικών. Έχει λόγο σ’ αυτό το θέμα και η Τοπική Αυτοδιοίκηση και ειδικά η Περιφέρεια, διότι η παλιά Νομαρχία είχε δώσει κάποια χρήματα και υπήρχε μια συμφωνία, η οποία δεν προχώρησε κλπ.. Επειδή καμία κυβέρνηση μέχρι σήμερα δεν έχει πάρει πρωτοβουλία για την ανάδειξη του συγκεκριμένου χώρου, της «Ακρόπολης» της παλαιοντολογίας, όπως είπα, πρέπει να προχωρήσουμε ταχέως: Πρώτον, γιατί μας ενδιαφέρει η πολιτιστική μας κληρονομιά, μας ενδιαφέρει ο πλούτος που υπάρχει στη γη, διότι  δεν είναι μόνο τα αρχαιολογικά ευρήματα, είναι και τα παλαιοντολογικά ευρήματα εξίσου σημαντικά ειδικά στον συγκεκριμένο χώρο. Αυτό το οφείλουμε, πρώτα απ’ όλα, στην επιστήμη, δεύτερον, στην πατρίδα μας, την ανάδειξη αυτού του πλούτου και βέβαια, στις επόμενες γενιές, γιατί αυτό έχει να κάνει και με την εξέλιξη γενικότερα, με την εξέλιξη του ανθρώπου, με την εξέλιξη της ζωής, έχει να κάνει με πάρα πολλά πάνω στον πλανήτη μας.

Και να βάλω και μια άλλη διάσταση…Επειδή τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι πλέον όχι καθημερινά, αλλά πολύ συχνά, επείγει η αξιοποίηση του χώρου, γιατί πραγματικά κινδυνεύει.

Ευχαριστώ.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: