Eισήγηση Χαράς Καφαντάρη στην Ημερίδα του ΣΥΡΙΖΑ Πιερίας για τον Θερμαϊκό

prosklhshWEB-1     Στις στρατηγικές διαχείρισης παράκτιων υδάτων με αφορμή την περίπτωση του Θερμαϊκού Κόλπου, αναφέρθηκε η βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Β’ Αθήνας, Χαρά Καφαντάρη, στην εισήγησή της, στην ημερίδα που διοργάνωσε την Κυριακή ο ΣΥΡΙΖΑ Πιερίας με θέμα «Θερμαϊκός η θάλασσά μας». Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:

   Η διαχείριση παράκτιων περιοχών σε χώρες όπως η Ελλάδα, που η ακτογραμμή της υπολογίζεται στα 16.000 χλμ περίπου, είναι ένας σημαντικός τομέας για την οικονομική ανά πτυξη και τη ζωή της χώρας. Έτσι και η διαχείριση του Θερμαϊκού κόλπου είναι μια σοβαρή δημόσια-κοινωνική υπόθεση.

     Ο Θερμαϊκός κόλπος αποτελεί αντιπροσωπευτικό παράδειγμα μοντέλου ανάπτυξης όλων των ακολουθούμενων μέχρι σήμερα πολιτικών των κυβερνήσεων του δικομματισμού και βέβαια της μνημονιακής συγκυβέρνησης. Ο κ Σαμαράς μιλά για ΑΝΑΠΤΥΞΗ χτίζοντας το νέο success- story, αλλά ποια ανάπτυξη;

Την ανάπτυξη της περιβαλλοντικής υποβάθμισης, της κατασπατάλησης των φυσικών πόρων, της καταστροφής των όποιων συγκριτικών πλεονεκτημάτων αυτής της χώρας, όπως είναι οι ακτές της, τα παραθαλάσσια οικοσυστήματά της, οι θάλασσές της; Για τον ΣΥΡΙΖΑ η Ανάπτυξη οφείλει να είναι οικολογικά συμβατή και σύμφωνη με τις αρχές της αειφορίας.

Ο Θερμαϊκός κόλπος είναι ο μεγαλύτερος κόλπος στο Αιγαίο Πέλαγος. Είναι κλειστός κόλπος με πλάτος που κυμαίνεται από τα 5 km στα βόρεια έως τα 50 km στα Νότια. Βρέχει τους νομούς της Πιερίας (δυτικά), Θεσσαλονίκης (βόρεια) και Χαλκιδικής στα ανατολικά [1]. Σύμφωνα με πάρα πολλούς ερευνητές αλλά και δημοσιογραφικά ρεπορτάζ [2-5], ο Θερμαϊκός κόλπος είναι από τα πιο ισχυρά ρυπασμένα οικοσυστήματα.

Ο Θερμαϊκός είναι ένα οικοσύστημα που τροφοδοτείται με μεγάλες ποσότητες γλυκών νερών, από τους ποταμούς, Πηνειό, Αξιό, Αλιάκμονα, Λουδία και Γαλλικό, που εκβάλλουν σε αυτόν. Περικλειόμενος από περιοχές με μεγάλη γεωργική παραγωγή, βιομηχανική και τουριστική δραστηριότητα, αλλά ευρισκόμενος κοντά σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο, εκείνο της Θεσσαλονίκης δέχεται τα απόβλητα, επεξεργασμένα και μη, αστικών περιοχών, βιομηχανιών, γεωργικών εκμεταλλεύσεων, οστρακοκαλλιεργειών, τουριστικών εγκαταστάσεων, αλλά και ρυπαντικών φορτίων από άλλες χώρες. Το αποτέλεσμα, υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων, κακή ποιότητα υδάτων και ευτροφισμός με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα εκείνο της «ερυθράς παλίρροιας» [6].

Ρύπανση και άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα Θερμαϊκού:

Ο Θερμαϊκός κόλπος είναι μέρος της Μεσογείου θαλάσσης και ακολουθεί την ίδια, με αυτήν πορεία. Και η ίδια η Μεσόγειος θάλασσα είναι μια κλειστή θάλασσα, με αργούς ρυθμούς ανανέωσης των υδάτων της και με αυξημένη ρύπανση, ιδιαίτερα στις παράκτιες ζώνες[7]. Κύριοι παράγοντες ρύπανσης θεωρούνται η βιομηχανία, ο μεγάλος βαθμός αστικοποίησης της περιοχής και η γεωργική παραγωγή [7]. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της UNEP τα βασικά περιβαλλοντικά προβλήματα της περιοχής δημιουργούνται από την ποιότητα και την ρύπανση των νερών και των ιζημάτων, των εκχυομένων βαρέων μετάλλων και ο ευτροφισμός. Η κατάσταση αναμένεται να χειροτερεύσει λόγω της αύξησης των αστικών πληθυσμών και των ανεπαρκών περιβαλλοντικών πολιτικών [7-8].

Ο Θερμαϊκός κόλπος, σαν ενιαίο σύνολο με τον κόλπο της Θεσσαλονίκης, είναι ένα πολύπλοκο οικοσύστημα που δέχεται ρυπαντικά φορτία από τους ποταμούς της περιοχής (Αξιός, Αλιάκμονας, Λουδίας, Γαλλικός) που χύνονται σε αυτόν, αλλά και από τις τάφρους της περιοχής και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης [9]. Οι ποταμοί και οι αποστραγγιστικές τάφροι της περιοχής μεταφέρουν τα νερά από τις καλλιεργημένες εκτάσεις που τις διαρρέουν, που είναι πλούσιες σε θρεπτικά υλικά και τοξικά στοιχεία. Παράλληλα μεταφέρονται τοξικά και υπολείμματα φυτοφαρμάκων, όχι μόνο από περιοχές του νομού Θεσσαλονίκης αλλά και από περιοχές της Ημαθίας και της Πιερίας, μέσω του Πηνειού. Τα λύματα της περιοχής (κατεργασμένα ή μη) αστικά και βιομηχανικά, χύνονται στο κόλπο κύρια από τις τάφρους της περιοχής, μια ανατολικά και μια δυτικά, από τις τάφρους που έχουν κατασκευαστεί από της ΕΥΑΘ. Επιπλέον ο Αξιός ποταμός που μεταφέρει μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού και θρεπτικών υλικών, είναι διασυνοριακός ποταμός, που διαρρέει και την FYROM πριν εισέλθει στην Ελλάδα. Ο ποταμός αυτός μεταφέρει και το ρυπαντικό φορτίο της Π.Γ.Δ.Μ., αφού δεν υπάρχει καμιά συμφωνία, λόγω των γνωστών πολιτικών προβλημάτων, με την γείτονα χώρα [10]. Είναι χαρακτηριστικό ότι υπολογίζεται ότι μόνο ο Αξιός ποταμός, μεταφέρει στην θάλασσα του Θερμαϊκού 11.800 t νιτρικών και 3.200 t φωσφορικών ετησίως [10].

Τα περιβαλλοντικά προβλήματα της περιοχής δεν σταματούν με την μεταφορά ρυπαντικών φορτίων στον κόλπο. Ο συνδυασμός των φυσικών παραγόντων, όπως η επίδραση των ανέμων και των ρευμάτων της περιοχής, με τις ανθρωπογενείς παρεμβάσεις συνεχίζει να επιδρά στην διαμόρφωση των ακτών της περιοχής. Η παλιά κατάσταση, δηλαδή της μεταφοράς των ιζημάτων προς τον κόλπο της Θεσσαλονίκης και το λιμάνι της , αναστράφηκε με τα έργα διευθέτησης της κοίτης του Αξίου που έγιναν στο παρελθόν [11]. Από την άλλη πλευρά, η αλλαγή της διαμόρφωσης των ακτών συνεχίζει [11-12], και παρατηρούνται φαινόμενα οπισθοχώρηση της ακτογραμμής και των δελταϊκών αποθέσεων του Αξιού [11] και διάβρωσης του πυθμένα. Φαινόμενο που εν πολλοίς οφείλεται και στην μείωση των φερτών υλικών του ποταμού, λόγω της συγκράτησης ιζημάτων από τα φράγματα ανάντι του Αξιού [11] [13].

Η κλιματική αλλαγή [14] αναμένεται να έχει ακόμα περαιτέρω επιδράσεις στην περιοχή, με κυριώτερες από αυτές:

  • Αλλαγή στις βροχοπτώσεις. Σύμφωνα με την έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας αναμένεται μείωση των βροχοπτώσεων στην Αν. Ελλάδα κατά 20% και αύξηση τους κατά 30% στην Δ. Ελλάδα [15].
  • Αύξηση της συχνότητας και σφοδρότητας ακραίων καιρικών φαινομένων, με μεγάλη βεβαιότητα στις προβλέψεις της IPCC [16].
  • Αύξηση της στάθμης της θάλασσας. Η μέση στάθμη ανόδου της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας υπολογίζεται σε 3cm την δεκαετία και αναμένεται να φθάσει το επίπεδο των 98 cm κατά το τέλος του αιώνα [16] [17]. Σε πολλές περιοχές, αναμένεται τα επίπεδα αυτά να είναι διαφορετικά [18] με τις επιπτώσεις σε πάρα πολλούς τομείς να επιβεβαιώνονται από πολλούς ερευνητές [19-20] και διεθνείς Οργανισμούς [7].

Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης

Οι παράκτιες περιοχές, όπως και προαναφέραμε δέχονται σοβαρές πιέσεις από την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής, έτσι και ο Θερμαϊκός, στο σύνολο του, δέχεται τις πιέσεις από την γεωργική, οικιστική και βιομηχανική ανάπτυξη της περιοχής. Ας υπενθυμίσουμε εδώ ότι η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, που τον περιβάλλει, είναι η δεύτερη σε πληθυσμό περιφέρεια της Ελλάδος (απογραφή 2011) και συνεισφέρει το 17% (με στοιχεία του 2009) του συνολικού ΑΕΠ της χώρας.

Ο Θερμαϊκός αποτελεί πηγή οικονομικής ανάπτυξης της Περιφέρειας, αφού στις ακτές του συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής (Πιερία, Θεσσαλονίκη και Κασσάνδρα), το μεγαλύτερο μέρος (γύρω στο 72%) της ελληνικής παραγωγής οστράκων (με κύριο κέντρο την Χαλάστρα), διαθέτει το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης (με την ελεύθερη ζώνη), το Διεθνές αεροδρόμιο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ενώ διαθέτει ακόμα και παραγωγή αλατιού (που όμως μέσω ΤΑΙΠΕΔ σήμερα πάει για εκποίηση). Εδώ πρέπει να σταθούμε στην μεγάλη εξάπλωση της οστρακοκαλλιέργειας στην περιοχή, αφού συγκεντρώνονται εδώ το 90% των μονάδων παραγωγής, κύρια μυδιών, ολόκληρης της χώρας. Δεν θα σας κουράσω εδώ με τα στοιχεία της πολύπαθης οστρακοκαλλιέργειας της περιοχής, αφού αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά σε όλους σας.

Διαθέτει βέβαια και προστατευμένες περιοχής, όπως το Δέλτα του Αξιού, υγρότοπους και λιμνοθάλασσες (π.χ. Αγγελοχωρίου και Κίτρους) ή ο οικότοπος Ποσειδωνίας. Περίπου το 50% των παράκτιων υδάτων καλύπτονται από οικότοπους των οποίων είναι αναγκαία η προστασία (σύμφωνα με την συνθήκη Ramsar, ή το δίκτυο Natura). Τέλος πιέσεις δέχεται η βιοποικιλότητα της περιοχής από την εισβολή ξενικών ειδών, που έφθασαν είτε με την μετανάστευση των ειδών μέσω του Σουέζ (Λεσσεψιανοί μετανάστες) [21] είτε μέσω της ποντοπόρου ναυτιλίας και του έρματος (water ballast)[22].

Η διαχείριση της κατάστασης του Θερμαϊκού κόλπου και πολύπλοκη είναι και διασπασμένη. 53 φορείς και υπηρεσίες δρουν στην περιοχή, με αρμοδιότητες που συχνά – πυκνά επικαλύπτονται.

1. Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης

1α. Δ/νση Υδάτων. www.damt.gov.gr ,dydaton.lab.rcm.gr (Ευρωπαϊκή Οδηγία 60/2000, Νόμος 3199/2003)

1β. ΔΙΠΕΧΩ.www.damt.gov.gr , www.rcm.gr

1γ. Διεύθυνση Αγροτικών Υποθέσεων Κεντρικής Μακεδονίας/Τμήμα Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων και Αλιείας. www.damt.gov.gr , www.rcm.gr

2. Δ/νση Προστασίας και Ανάπτυξης του Θερμαϊκού κόλπου του τέως ΥΜΑΘ. www.mathra.gr

3. Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας Διεύθυνση περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού, Διεύθυνση Αλιείας, Δ/νση Γεωργικής Ανάπτυξης, Δ/νση Κτηνιατρικής ΠΕ Θεσσαλονίκης και όλες οι σχετικές υπηρεσίες των ΠΕ Κιλκίς, Ημαθίας, Πιερίας και Πέλλας.www.nath.gr

4. ΕΥΔΕ Ύδρευσης-Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης. www.eydeael.gr

5. ΕΥΑΘ Α.Ε. www.eyath.gr

6. ΕΥΑΘ Παγίων

7.Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης www.orth.gr

8. Δήμος Θεσσαλονίκης www.thessaloniki.gr

9. Δήμος Κλαμαριάς www.kalamaria.gr

10. Δήμος Πυλαίας-Χορτιάτη www.pilea.gr

11. Δήμος Θέρμης www.dimosthermis.gr

12. Δήμος Θερμαϊκού www.thermaikos.gr

13. Δήμος Δέλτα www.echedoros.gr

14. Δήμος Επανομής-Μηχανιώνας

15. Γ.Ο.Ε.Β. Πεδιάδος Θεσσαλονίκης-Λαγκαδά www.goevthes.gr

16. Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης, ΟΛΘ Α.Ε. www.thpa.gr

17. Υπουργείο Θαλασσίων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας, www.yen.gr /Λιμενικό Σώμα-Κεντρικό Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης/ τηλ. 2310 531645

18. Φορέας Διαχείρισης του Δέλτα Αξιού www.axiosdelta.gr

19. Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου/ Τμήμα Αιγιαλού/ τηλ. 2310 222381

20. ΤΟΕΒ Χαλάστρας-Καλοχωρίου

21. Τ.Ο.Ε.Β Αγίου Αθανασίου

22. ΕΥΔΕ Αεροδρομίων Βορείου Ελλάδος/Αεροδρόμιο Μακεδονία/ τηλ. 2310 417748

23. Σύνδεσμος μεταποιητών ροδάκινων Ημαθίας-Πέλλας

24. Σύλλογος μυδοκαλλιεργητών Χαλάστρας 3

25. Σύλλογος μυδοκαλλιεργητών Κυμίνων-Ημαθίας

26. Σύλλογος μυδοκαλλιεργητών Πιερίας

27. Σύλλογος Αλιέων Ν. Μηχανιώνας

28. Σύλλογος Αλιέων Θεσσαλονίκης

29. Σύλλογος Αλιέων Πιερίας

30. Βιομηχανική Ζώνη Θεσσαλονίκης ΒΙΠΕΘ/ Βιομηχανικά λύματα www.sbbe.gr

31. Αερολιμένας Θεσσαλονίκης www.thessalonikiairport.gr

32. Υ.ΠΕ.Κ.Α –Υπουργείο Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής/Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων. www.ypeka.gr

33. Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. www.minagric.gr

33α.Γενική Διεύθυνση Γεωργικών Εφαρμογών & Έρευνας/Δ/νση Χωροταξίας και Προστασίας Περιβάλλοντος

33β. Διαχειριστική Αρχή/Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας

34. Υπουργείο Εξωτερικών (με αρμοδιότητα τα διασυνοριακά νερά, Αξιός). www.mfa.gr

35. Υπουργείο Οικονομικών (με αρμοδιότητα στον αγιαλό). www.minfin.gr

36. Υπουργείο Θαλασσίων Ερευνών (???) (με αρμοδιότητα στο Λιμενικό Σώμα)

37. Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος-Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας www.portal.tee.gr

38. Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.www.geotee.gr

39. ΕΤΑΝΑΛ Α.Ε- Εταιρεία Ανάπτυξης Αλιείας/ Ιχθυόσκαλα Θεσσαλονίκης με έδρα τη Μηχανιώνα. www.etanal.otenet.gr

40. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε./ Ινστιτούτο Εγγείων Βελτιώσεων Σίνδος, Θεσσαλονίκη. www.nagref.gr τηλ.: 2310 798144, 798790

41. Σώμα Ειδικών Επιθεωρητών Περιβάλλοντος/Τομέας Β. Ελλάδος.www.minenv.gr , www.ypeka.gr

42. Α.Π.Θ.

43. ΑΤΕΙ

44. Διαβαλκανικό Κέντρο περιβάλλοντος

45. ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.

46. Λιμενικά Ταμεία

47. ΒΙ.ΠΕ.Θ.

48. ΑΛΥΚΕΣ Α.Ε

49. Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα (Ε.Τ.Α)

50. Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης

51. Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης

52. Ένωση Ξενοδόχων Β. Ελλάδος

53. Οργανισμός Τουριστικής Προβολής & Μάρκετινγκ Θεσσαλονίκης

54. Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη

55. Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (Πολεμικό Ναυτικό)

56. Υπουργείο Εσωτερικών

57. Σύνδεσμος Βιομηχάνων Β. Ελλάδος

58. Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος

Πρέπει να υποσημειώσουμε εδώ ότι, ενώ, υπάρχουν τόσοι αρμόδιοι φορείς, κάποιων η συμμετοχή υποβαθμίζεται συστηματικά, ενώ άλλοι, όπως π.χ. η ΕΥΑΘ ή οι αλυκές, βρίσκονται υπό εκποίηση, κάτω από το ΤΑΙΠΕΔ και άλλοι, όπως ο Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου Θεσσαλονίκης, καταργούνται, ενώ το προσωπικό τους τίθεται σε διαθεσιμότητα και απόλυση. Η πολυδιάσπαση, η πολυνομία και η ύπαρξη τόσων φορέων, δυστυχώς δεν βελτιώνει την κατάσταση, γεγονός που έμμεσα επιβεβαιώνεται και από το Υπουργείο Μακεδονίας –Θράκης, σε απάντηση που έδωσε σε ερώτηση, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου [23] ή άμεσα από δημοσιογραφικά ρεπορτάζ [24] . Δυστυχώς, στο πλαίσιο των «μνημονιακών» υποχρεώσεων της κυβέρνησης, προφανώς στο πλαίσιο της επίτευξης του «πρωτογενούς πλεονάσματος», η μόνη ορατή βελτίωση, αυτή της συλλογής επιπλεόντων απορριμμάτων σταμάτησε, αφού σύμβαση για τα αντιρρυπαντικά σκάφη τέλειωσε το 2013 και ακόμα δεν έχει ανανεωθεί [25].

Στρατηγικές διαχείρισης παράκτιων περιοχών:

Οι παράκτιες περιοχές αποτελούν σημαντικά οικοσυστήματα, πεδίο οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης, προσφέρουν δε σημαντικούς οικονομικούς πόρους στις περιοχές τους. Η προστασία τους δε πρέπει να αποτελεί αντικείμενο ορθολογικού σχεδιασμού, βασισμένου σε στρατηγικές επιλογές κοινωνικής και περιβαλλοντικής πολιτικής, με άξονες την προστασία των ακτών, της βιοποικιλότητας και σεβασμό στην κοινωνία και τους πολίτες [26].

Α.- προστασία παράκτιων περιοχών:

Επειδή, έχει διαπιστωθεί ότι η διάβρωση των ακτών, σε όλες τις περιπτώσεις, συνοδεύεται με την υποχώρηση της ίδιας της ακτογραμμής, σε βάρος της ίδιας της έκτασης του κράτους και στην Ελλάδα το ποσοστό της διάβρωσης είναι υψηλότερο από άλλες μεσογειακές χώρες, η αντιμετώπιση της διάβρωσης είναι και εθνικό ζήτημα, (το 30% των τουριστικών ακτών της χώρας μας συρρικνώνεται κατά 20 εκατοστά το χρόνο και σε μερικά σημεία μέχρι και ένα μέτρο το χρόνο).

  • Κύρωση από την Ελλάδα του Πρωτοκόλλου της Μεσογείου για την ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιων περιοχών (ακόμα και για συμβολικούς λόγους)
  • Ανάγκη τροποποίησης του νόμου για τον αιγιαλό
  • Αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου με απλοποίηση της διαδικασίας, κατηγοριοποίηση και διαχωρισμός μεταξύ ήπιων και σκληρών μεθόδων, πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, καθορισμός προδιαγραφών των έργων και της αλληλεπίδρασής τους με το θαλάσσιο περιβάλλον
  • Τροποποίηση των κοινών υπουργικών αποφάσεων για τις σχετικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ώστε να μειωθούν οι χρόνοι για κάποια ήπια έργα σχετικά με τη διάβρωση των ακτών
  • Σύσταση διαχειριστικών επιτροπών (για το ειδικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού του παράκτιου χώρου) ανά περιφέρεια και συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης σε διάφορα επίπεδα στη λήψη αποφάσεων

Β.- προσαρμογή και προστασία από τις επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής

Επειδή, οι προβλέψεις για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας στη Μεσόγειο, για τον εικοστό πρώτο αιώνα, είναι περίπου 1 m κατά την IPCC [16]. Σήμερα, βάση των υπολογισμών περίπου το 45% κάθε χρόνο των φερτών υλών, που προσκομίζονται από τους ποταμούς προς τη Μεσόγειο, είτε κατακρατούνται από τα φράγματα είτε συλλέγονται από τις κοίτες των ποταμών για την αξιοποίησή τους ως άμμου και χαλικιού κάτι το οποίο προκαλεί και ένα σημαντικό έλλειμμα τέτοιων φερτών υλών στην ακτογραμμή. Επίσης, οι περιοχές των δέλτα των ποταμών, λόγω της τοπογραφίας τους και της ευαίσθητης δυναμικής τους είναι πλέον ευπαθείς περιοχές, δηλαδή θα πιεστούν περισσότερο από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Μεταξύ των άλλων επιπτώσεων που έχει η διάβρωση στην ακτογραμμή, είναι η καταστροφή των επιφανειακών στρωμάτων του εδάφους κάτι το οποίο με τη σειρά του προκαλεί ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και απομείωση των αξιοποιήσιμων υδατικών πόρων. Επίσης, καταστρέφονται οι θίνες με αποτέλεσμα την ερημοποίηση και την καταστροφή της βιοποικιλότητας στις παράκτιες ακτές. Τέλος, οι ανθρωπογενείς υποδομές στο παράκτιο περιβάλλον επηρεάζουν το φαινόμενο της διάβρωσης και προβλέπεται ότι θα ενταθούν στο μέλλον.

  • Σύσταση διαχειριστικών επιτροπών (για το ειδικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού του παράκτιου χώρου) ανά περιφέρεια και συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης σε διάφορα επίπεδα στη λήψη αποφάσεων
  • Αναθεώρηση της πολιτικής για τις αμμοληψίες από ποταμούς και παραλίες λόγω των προβλημάτων που δημιουργούν σχετικά με τη διάβρωση των ακτών, Άρση προβληματικών διαδικασιών προστασίας, στις δημόσιες εκτάσεις με χρήση αιγιαλού που έχουν εισαχθεί με τον εφαρμοστικό νόμο 3986/2011 του μεσοπρόθεσμου πλαισίου (άρθρο 14).
  • Δημιουργία μηχανισμού ελέγχου καταπάτησης αιγιαλού
  • Ουσιαστική συνεργασία και συντονισμός μεταξύ υπηρεσιών, συναρμόδιων φορέων, υπουργείων (κοινές δράσεις, συμπληρωματικότητα)
  • Σχεδιασμός και λήψη μέτρων για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, μείωση των συνεπειών από αυτήν, και ανάληψη ουσιαστικών πολιτικών για την διατήρηση της ανόδου της μέσης θερμοκρασίας της γης στα επίπεδα κάτω των 2οC, με μείωση των εκπομπών του θερμοκηπίου, με εθνικές μειώσεις, άνω του 50% μέχρι το 2030, με διείσδυση των ΑΠΕ σε ποσοστό άνω του 30%, την αύξηση της αποδοτικότητας και εξοικονόμηση της ενέργειας από τα κτίρια κλπ .

Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφέρουμε ότι η άνοδος της θερμοκρασίας της γης από το 1950, υπολογίζεται ότι είναι της τάξης των 0,7 οC [16] και μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα δεν πρέπει να ξεπεράσει τα ανεκτά επίπεδα των 2οC, όπως ορίζονται και από το σύμφωνο που έγινε δεκτό κατά την Συνδιάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή στην Κοπεγχάγη (2009) και επιβεβαιώθηκε από την Συνδιάσκεψη του Ντέρμπαν (2011). Δυστυχώς, σύμφωνα με νεώτερες έρευνες, διεθνών Οργανισμών, όπως η IPCC [14, 16], αν δεν ληφθούν άμεσα δραστικά μέτρα, η κατάσταση ξεφεύγει και υπολογίζεται η μέση άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη να φθάσει στα επίπεδα των 3,6οC [17]. Η άνοδος της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη, έχει βέβαια σαν συνέπεια την άνοδο της θερμοκρασίας των θαλασσών και των ωκεανών. Η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών θα έχει άμεση επίπτωση στην παραγωγή οστράκων στην περιοχή, αφού σύμφωνα με έρευνες τα μύδια της περιοχής βρίσκονται στα ανώτερα όρια του εύρους των θερμοκρασιών [19-20] που είναι κατάλληλα για αυτά, ενώ θα έχει και σοβαρές επιπτώσεις στην βιοποικιλότητα της περιοχής [19] .

Νεώτερες εξελίξεις – έρευνα υδρογονανθράκων.

Οι ανθρωπογενείς και όχι μόνο, πιέσεις στην περιοχή αναμένεται να ενταθούν, λόγω των πολιτικών, που η παρούσα κυβέρνηση ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, εφαρμόζει. Κύρια αιχμή των πολιτικών της, όπως είναι γνωστό, είναι η ιδεοληπτική, θα έλεγα, εμμονή της για ιδιωτικοποίηση των πάντων. Στο στόχαστρο της είναι η ιδιωτικοποίηση του διεθνούς αεροδρομίου Μακεδονία, η εκποίηση της αλυκής και της ΕΥΑΘ. Άραγε, οι ιδιώτες «επενδυτές» στους οποίους θέλει η κυβέρνηση να καταλήξει η ΕΥΑΘ θα αναγνωρίσουν τον σχεδιασμό της ΕΥΑΘ π.χ. για την δημιουργία ΚΕΛ (Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων) της ΒΙΠΕ Σίνδου;

Παράλληλα, στο πλαίσιο δημιουργίας ακόμα ενός success story, η παρούσα κυβέρνηση θα ήθελε πολύ να παραδώσει σε πετρελαϊκές εταιρείες τον Θερμαϊκό (και τον κόλπο Ορφανού) για έρευνες και εξορύξεις υδρογονανθράκων, χωρίς την απαραίτητη υποδομή και την αναγκαία περιβαλλοντική προστασία, ενός τόσο ευαίσθητου οικοσυστήματος όπως είναι ο Θερμαϊκός.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Από τα παραπάνω εκτεθέντα, συνάγεται ότι:

  1. Είναι ανάγκη να εγκαταλειφθούν, άμεσα, οι μνημονιακές επιλογές της κυβέρνησης και να σταματήσουν οι όποιες προσπάθειες ιδιωτικοποίησηςδημόσιων φορέων και οργανισμών και το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας.
  2. Πρέπει άμεσα να ληφθούν μέτρα για την υλοποίηση προγραμμάτων προστασίας των ακτών από την διάβρωση, τις ανθρώπινες παρεμβάσεις και υλοποίηση προγραμμάτων ουσιαστικής προστασίας του αιγιαλού.
  3. Τέλος, είναι ανάγκη, να προχωρήσει, η διακρατική συνεργασία για την προστασία των υδάτων του Αξιού από την ρύπανση της περιοχής των Σκοπίων, ώστε να μην έρχεται πλέον ανεξέλεγκτα στην Ελλάδα.
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: