Τοποθέτηση της Χ. Καφαντάρη στη συζήτηση της επίκαιρης επερώτησης του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ για τη διαχείριση απορριμμάτων

Κύριε Πρόεδρε, κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, συζητούμε το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ η διαφύλαξη του περιβαλλοντικού πλούτου και των φυσικών πόρων, σε συνδυασμό με την ορθολογική διαχείρισή τους και με κύριο άξονα τον αναντικατάστατο ρόλο του δημόσιου τομέα, μπορεί να είναι ο βασικότερος παράγοντας για την ανάπτυξη. Μπορεί επίσης να αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά μιας βιώσιμης ανάπτυξης και παραγωγικής ανασυγκρότησης μέσα στο πλαίσιο μιας νέας ανθρωποκεντρικής οικονομίας.

Η διαχείριση των απορριμμάτων είναι μια δημόσια υπόθεση. Τα απορρίμματα εν δυνάμει αποτελούν σημαντικό πόρο, πηγή πρώτων υλών και ενέργειας. Η ορθολογική διαχείρισή τους μπορεί να εξασφαλίσει μόνιμες θέσεις εργασίας. Όμως, το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθείται επί δεκαετίες έχοντας σαν κυρίαρχες κατευθύνσεις την υπερπαραγωγή, υπερκατανάλωση και κατασπατάληση φυσικών πόρων έχει σαν συνέπεια και την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Η οικολογική και οικονομική κρίση όμως συνδέονται και αλληλοτροφοδοτούνται.

Οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν στη διαχείριση των απορριμμάτων όλα αυτά τα χρόνια από τις κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ που επικράτησαν στη χώρα μας, ήταν κοντόφθαλμες, επιζήμιες, χωρίς κανένα μελλοντικό σχεδιασμό. Διακρίνονται, δε, στη λειτουργία ανεξέλεγκτων χωματερών από τις οποίες πολλές βρίσκονται ακόμη σε λειτουργία, πράγμα που οδηγεί τη χώρα μας σε μία ακόμη καταδίκη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις αυτής της διαχείρισης είναι τεράστιες. Η ταφή απορριμμάτων σε χωματερές ρυπαίνει τα εδάφη, τον υδροφόρο ορίζοντα, ενώ συγχρόνως επιτρέπει την έκλυση τεραστίων ποσοτήτων αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα σε μία εποχή που η κλιματική αλλαγή επελαύνει.

Υπό την πίεση της εκρηκτικής κατάστασης που δημιουργήθηκε με τους ΧΑΔΑ και τις τραγικές παραβιάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, η διαχείριση των απορριμμάτων που επιβλήθηκε μέσα από νομαρχιακούς στην αρχή και σε συνέχεια περιφερειακούς σχεδιασμούς, βασίστηκε στις απαιτήσεις των εργολάβων για τη δημιουργία δεκάδων ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ σε όλη την Ελλάδα, απορρίπτοντας ουσιαστικά τις κατευθύνσεις αλλά και την εμπειρία πολλών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατέδειξε ότι στην κορυφή της ιεραρχίας των τρόπων διαχείρισης των απορριμμάτων βρίσκεται η πρόληψη και ακολουθούν η επαναχρησιμοποίηση, η ανακύκλωση, η ανάκτηση και τέλος η διάθεση.

Με αυτές τις πολιτικές φτάσαμε στο επίπεδο να κατασπαταλήσουμε εκατομμύρια κοινοτικών και εθνικών πόρων, να «φυτεύουμε» νέους ΧΥΤΑ-ΧΥΤΥ παντού ανεβάζοντας τους τζίρους των εργολάβων, αλλά προκαλώντας συγχρόνως τεράστια κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα. Η δε λειτουργία των ΧΥΤΑ πολλές φορές έχει καταγγελθεί για παραβιάσεις των προδιαγραφών.

Ενδεικτικά θα αναφέρω μόνο κραυγαλέες περιπτώσεις επικίνδυνων χωροθετήσεων ΧΥΤΑ-ΧΥΤΥ: Το ΧΥΤΑ Ζακύνθου όπου συνεχίζεται το πρόβλημα και με σημαντικές ευθύνες και της νυν δημοτικής αρχής, το ΧΥΤΑ Δυτικής Σάμου, Λευκίμμης, το ΧΥΤΑ Μαυροράχης, το ΧΥΤΑ Ξερόλακκα, το ΧΥΤΑ Παπανικολού στην Αιγιαλεία που είναι έργα σε εξέλιξη και αντιδρά και η τοπική κοινωνία και τέλος, το μεγάλο θέμα του ΧΥΤΑ Γραμματικού που εξαιτίας και αυτού επισημαίνουμε -και θα γνωρίζει ο κύριος Υπουργός- ότι στο τέλος του μήνα αναμένεται στην Αθήνα επίσκεψη διερευνητικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να εξετάσει καταγγελίες πολιτών, μετά από σχετικές παρεμβάσεις στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τον Ευρωβουλευτή μας το Νίκο Χουντή.

Και βέβαια, παραμένει το μεγάλο σκάνδαλο, ένα έγκλημα που συνεχίζεται να συντελείται και φέρει το όνομα «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Απορριμμάτων στα Άνω Λιόσια Φυλής», ο ΟΕΔΑ Φυλής. Πρόκειται για τον χωροταξικό ρατσισμό για το Θριάσιο και τη Δυτική Αττική που διαιωνίζεται και ολοκληρώνεται με την εσαεί υπερσυγκέντρωση της διαχείρισης πάνω του 90% των απορριμμάτων, ακόμα κι επικίνδυνων, σε μία περιοχή όπου έχουν εξαντληθεί τα όρια περιβαλλοντικής υποβάθμισης και κοινωνικής ανοχής.

Αυτά τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων όπως εφαρμόστηκαν, τελικά έφεραν την κατασπατάληση των εγχώριων και κοινοτικών κονδυλίων προς όφελος εργολαβικών επιχειρήσεων και την παράλληλη δρομολόγηση εκχώρησης δημόσιων υποδομών και πόρων σε επιχειρηματικά συμφέροντα. Στήθηκε μία τεραστίων διαστάσεων επιχείρηση κερδοσκοπίας σε βάρος του ελληνικού λαού και του περιβάλλοντος, εφαρμόζοντας μία πολιτική που υποβιβάζει το σχεδιασμό διαχείρισης σε έναν κατάλογο έργων προς χρηματοδότηση ερήμην των πολιτών, με αποσπασματική θεώρηση και απουσία διαδικασιών ελέγχου και αξιολόγησης, ενώ προωθούνται ελλιπώς τεκμηριωμένες τεχνολογικές επιλογές.

Τέτοιες είναι και οι τεχνολογίες της καύσης, μία θερμική μέθοδος με πολλά μειονεκτήματα. Είναι μία ιδιαίτερα ακριβή μέθοδος, η οποία όμως παράγει τέφρα που είναι επικίνδυνο απόβλητο και απαιτεί ειδικό χειρισμό. Παράγονται επίσης επικίνδυνοι, αμφίβολης διαχειρισιμότητας αέριοι ρύποι, σωματίδια, οξείδια αζώτου, θείου, διοξίνες κ.λπ.

Τι λέει ο ΟΗΕ, όμως; Η καύση και η ταφή των απορριμμάτων οδηγεί στην αλλαγή του κλίματος από την απελευθέρωση αερίων του θερμοκηπίου. Αυτές οι μέθοδοι διάθεσης στερεών αποβλήτων στερούν απ’ την οικονομία πρώτες ύλες, υλικά που μπορεί να επαναχρησιμοποιούνται, να ανακυκλώνονται και να μετατρέπονται ακόμα και σε λιπάσματα. Παράλληλα, τροφοδοτούν μία συνεχή κατανάλωση ενέργειας, μια συνεχιζόμενη σπατάλη φυσικών πόρων και με τον τρόπο αυτό ενισχύουν ένα μη βιώσιμο τρόπο παραγωγής και αυξημένης κατανάλωσης. Οι μεταφορές ακόμα κι από το εξωτερικό τεραστίων σκουπιδιών προς καύση επιδεινώνουν την κατάσταση, επιβαρύνοντας το περιβάλλον. Ισχύει κι εδώ.

Επιβεβαιώνεται έτσι η εξάρτηση από μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα, ακολουθείται τυφλά ο δρόμος της ιδιωτικοποίησης, του επιχειρηματικού κέρδους και ο προσανατολισμός και οι δεσμεύσεις της μνημονιακής Συγκυβέρνησής σας, της Νέας Δημοκρατίας, του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ, στις επιταγές της τρόικας που δήλωσε προτεραιότητα στη διαχείριση των απορριμμάτων μαζί με τον τομέα της ενέργειας και των φυσικών πόρων.

Η Συγκυβέρνησή σας με την επίκληση του αδιεξόδου που η ίδια δημιούργησε -και οι πολιτικές των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας βέβαια μας έφτασαν εδώ- ουσιαστικά προχωρά σε εθνικό επίπεδο και με επείγουσες διαδικασίες στη μέθοδο των ΣΔΙΤ, Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα και μάλιστα, με διαδικασία ανταγωνιστικού διαλόγου, μετατρέποντας έτσι την τοπική αυτοδιοίκηση σε καθαρά εισπρακτικό μηχανισμό στην υπηρεσία επιχειρηματικών συμφερόντων που ετοιμάζονται να λεηλατήσουν το δημόσιο πλούτο, τα λαϊκά εισοδήματα και με τη διαχείριση των απορριμμάτων και –προσέξτε- εκτοξεύοντας τα δημοτικά τέλη στα ύψη.

Αυτό είναι για τους δημότες και για τους κατοίκους!

Υπό τις εντολές του Φούχτελ και της Task Force για εχεμύθεια, όλοι οι διαγωνισμοί γίνονται μέσα σε καθεστώς απόλυτης και αδιαφανούς εποπτείας από την Κυβέρνησή σας, μέσω της Ειδικής Γραμματείας ΣΔΙΤ και του Υπουργού.

Είναι αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη, συνάδελφοι και συναδέλφισσες, ΣΔΙΤ για όλη την Ελλάδα. Συγκεκριμένα: Διαχείριση απορριμμάτων στη Δυτική Μακεδονία, στην Πελοπόννησο, στις Σέρρες, στην Ηλεία, στην Αιτωλοακαρνανία, στην Αχαΐα, στην Ήπειρο, στην Κέρκυρα και βέβαια οι τέσσερις διαγωνισμοί σύμμεικτων απορριμμάτων –το τονίζω- στην Αττική.

Αποκαλυπτικό για τους όρους των ΣΔΙΤ –ανεξαρτήτως του τρόπου επιλογής αναδόχου, με ή χωρίς ανταγωνιστικό διάλογο,- είναι το σχέδιο σύμβασης που ετοιμάζεται να υπογράψει η ΔΙΑΔΥΜΑ ΑΕ, δηλαδή η Διαχείριση Απορριμμάτων Δυτικής Μακεδονίας.

Καταθέτω για τα Πρακτικά τη Σύμβαση μαζί με ένα CD που περιλαμβάνει τη Σύμβαση και περιμένουμε από την Κυβέρνηση απαντήσεις και βέβαια να ενημερωθούν όλοι οι συνάδελφοι στη Βουλή.

Διασφαλίζεται μέσα από αυτή τη Σύμβαση, συνάδελφοι και συναδέλφισσες, το δημόσιο συμφέρον όταν αυτή αναφέρει ότι στην περίπτωση που η συνολική ποσότητα συμβατικών αποβλήτων που παραδόθηκαν στα προκαθορισμένα σημεία είναι μικρότερη από την ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα, η ΔΙΑΔΥΜΑ θα αποζημιώνει τον ιδιωτικό φορέα σύμπραξης για απώλεια εσόδων; Επίσης, η ΔΙΑΔΥΜΑ και οι ΟΤΑ μέλη της δεν έχουν το δικαίωμα να συνάψουν σύμβαση – συμφωνία με τρίτο πρόσωπο για την παροχή στην  Εξυπηρετούμενη Περιοχή υπηρεσιών που ταυτίζονται με τις Υπηρεσίες του ΄Εργου. Σε διαφορετική περίπτωση θα αποζημιώνεται ο ιδιωτικός φορέας σύμπραξης.

Στο κυβερνητικό σχέδιο για το ΣΔΙΤ και με τη μέθοδο του ανταγωνιστικού διαλόγου ρυθμιστής είναι ο επενδυτής και ως προς τη μέθοδο διαχείρισης και ως προς τους όρους. Παραδίδεται στα χέρια των επενδυτών όλο το σύστημα διαχείρισης, δηλαδή εγγύηση του κράτους για τα λεγόμενα επενδυτικά ρίσκα, συγκεκριμένη ποσότητα απορριμμάτων για την τροφοδοσία των μονάδων, εγγυημένη χρηματοδότηση.

Υπάρχει, όμως, σοβαρό ζήτημα να αμφισβητηθεί η χρηματοδότηση από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Καταθέτω για τα Πρακτικά την πρόσφατη ειδική Έκθεση  του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου με αριθμό 20, για να ενημερωθούν οι συνάδελφοι και να απαντήσει η Κυβέρνηση. Για λόγους οικονομίας δεν αναφέρω ενδεικτικά τι λέγεται σ’ αυτήν.

Τέλος, εμείς ως ΣΥΡΙΖΑ- Ενωτικό Κοινωνικό Μέτωπο έχουμε καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση στηριζόμενη στην Ευρωπαϊκή Οδηγία και την εμπειρία χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βάση τη συγκεκριμένη ιεραρχία. Είναι μια πρόταση που στηρίζεται στο δημόσιο χαρακτήρα, τον κοινωνικό έλεγχο και την αποκέντρωση δράσεων σε επίπεδο δήμων, όμορων δήμων κ.λπ. Είναι μια πρόταση που συνεκτιμά τα ιδιαίτερα κοινωνικοπολιτικά χαρακτηριστικά σε τοπικό περιφερειακό επίπεδο, αναγνωρίζει ρόλο και λόγο στις τοπικές κοινωνίες, δημιουργεί προϋποθέσεις ανάπτυξης σε όφελος του κοινωνικού συνόλου, δημιουργεί θέσεις εργασίας και δεν συνεπάγεται πρόσθετα βάρη για τους δημότες.

Καταθέτω την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τα Πρακτικά και θα μιλήσω αναλυτικά στη δευτερολογία μου.

(Δευτερολογία): Κατ’ αρχάς, θα πω ότι και προσωπικά περιμέναμε να ακούσουμε κάτι παραπάνω στη σημερινή συζήτηση και από τον κύριο Υπουργό. Ακούσαμε μία γενικότερη τοποθέτηση, σαν αυτές που ακούμε επί ένα χρόνο τώρα σε ημερίδες, ανακοινώσεις του ΥΠΕΚΑ, σε συνέδρια που γίνονται για τη διαχείριση των απορριμμάτων, για τα προγράμματα κ.λπ..

Εμείς εδώ ήρθαμε με συγκεκριμένα στοιχεία, όσο κι αν κάποιοι μας καταγγείλατε για λαϊκισμό ή τέλος πάντων ότι παίξαμε επικοινωνιακά, όπως χαρακτηριστικά είπε ο κύριος Υπουργός στη σημερινή συζήτηση. Εμείς πιστεύω ότι ήμασταν τεκμηριωμένοι και το πόσο λαϊκιστές είμαστε θα το κρίνουν αυτοί που μας ακούν, θα το κρίνει ο ελληνικός λαός και σε περιοχές στις οποίες αντιμετωπίζει οξυμένο πρόβλημα. Αυτό σαν σχόλιο.  Από κει και πέρα θα περιμέναμε κάποιες πιο συγκεκριμένες απαντήσεις.

Θα ήθελα να πω το εξής: Είπε ο κύριος Υπουργός τι κάνουμε τώρα. Ποιος έφερε την κατάσταση στη διαχείριση των απορριμμάτων, ποιες κυβερνήσεις ήταν μέχρι σήμερα, τι διαπλοκή υπήρξε με μερίδα -το τονίζω- και των αιρετών στην τοπική αυτοδιοίκηση; Αυτά είναι συγκεκριμένα ζητήματα, τα οποία δεν πρέπει να τα ξεχνάμε.

Πιο συγκεκριμένα, περιμέναμε μία απάντηση σε σχέση με αυτά που λέγονται: «σύμμικτα απορρίμματα», «σύμμικτο σκουπίδι». Πιστεύω ότι ο κύριος Υπουργός γνωρίζει τι αναφέρει το άρθρο 20 και η συγκεκριμένη απαγορευτική απόφαση, όσον αφορά τη διαδικασία επεξεργασίας του σύμμικτου σκουπιδιού στην Έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου την οποία καταθέσαμε πριν. Δεν θα διαβάσω εδώ ακριβώς για να μη φάω χρόνο. Ένα είναι αυτό.

Μέσα από τις συμβάσεις φαίνονται -και σας καταθέσαμε και τη σύμβαση της ΔΙΑΔΥΜΑ στη Δυτική Μακεδονία- ακριβώς κάποιες συνέπειες και το εγγυημένο του αριθμού των τόνων των σκουπιδιών. Όταν αυτή τη στιγμή η κρίση από μόνη της έχει δημιουργήσει μείωση τουλάχιστον 15% στη δημιουργία απορριμμάτων, καταλαβαίνουμε πόσο θα προχωρήσουν αυτά τα σχέδια τα οποία μας αναφέρθηκαν σε σχέση με ανακύκλωση, με διαλογή στην πηγή κ.λπ..

Σε σχέση με αυτό εγώ θα ήθελα να πω το εξής: Η Κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι η επιλογή για επεξεργασία σύμμικτων είναι και το αδύνατο σημείο της όλης διαδικασίας. Είναι κάτι που μπορεί να ελεγχθεί και να υπάρξουν και προσφυγές.

Στην κατεύθυνση αυτή, προκειμένου να μπορεί να μας αντικρούσει και να αντικρούσει γενικότερα αυτό, δρομολόγησε τη μελέτη για το Εθνικό Σχέδιο Πρόληψης Απορριμμάτων και υιοθετεί για εμάς αποσπασματικές δράσεις για προγράμματα «Διαλογή στην Πηγή», όπως και την ένταξή τους στο αντικείμενο των ΣΔΙΤ στο πλαίσιο του ανταγωνιστικού διαλόγου.

Είπε ο κύριος Υπουργός για νέες θέσεις εργασίας. Δεν θα πω τι θέσεις εργασίας θα είναι σε αυτές τις εγκαταστάσεις, νομίζω καταλαβαίνουμε. Νόμοι ψηφίζονται συνέχεια για το μεροκάματο, αδήλωτη εργασία 45% υπάρχει. Πόσοι θα απολυθούν από τους δήμους; Τι συνέπειες θα έχει για τους εργαζόμενους στην τοπική αυτοδιοίκηση αυτό; Δεν μας απάντησε ο κύριος Υπουργός για τα σχέδια εισαγωγής απορριμμάτων από το εξωτερικό -τα οποία αναδείχθηκαν και από ομιλητές μας- μέσα σε εγκαταστάσεις που γίνονται για καύση απορριμμάτων με εισαγόμενο ακόμα σκουπίδι.

Βέβαια, θα ήθελα να πω δυο λόγια σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία την οποία επικαλέστηκε. Εμείς καταθέσαμε και το πρόγραμμά μας. Αν προλάβω, θα πω κάποια βασικά στοιχεία. Είναι σύννομο, είναι ακριβώς μέσα στη λογική και της Ευρωπαϊκής Οδηγίας. Είναι μία εντελώς άλλη λογική στην κατεύθυνση εξυπηρέτησης της κοινωνικής συμμετοχής και των οφελών της διαχείρισης στις τοπικές κοινωνίες και βέβαια είναι απόλυτα συμβατή με το περιβάλλον. Αυτό το οποίο προωθείτε είναι σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση.

Επίσης, μιλήσατε για επικαιροποίηση του περιφερειακού σχεδιασμού. Ο εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας ανέφερε και κάποιες αντιρρήσεις που έχει. Είχε αναφερθεί και πιο παλιά σε άλλη συζήτηση, σε άλλο νομοσχέδιο. Τότε γιατί βιάζεστε να προχωρήσουν αυτοί οι διαγωνισμοί των ΣΔΙΤ, όταν αυτήν τη στιγμή ετοιμάζετε αυτό το εθνικό σχέδιο; Γιατί βιάζεστε; Αυτό και μόνο μπορεί να δημιουργήσει πολλά ερωτήματα και σε αυτούς που μας ακούνε. Εμείς βέβαια έχουμε βγάλει τα συμπεράσματά μας.

Ευχαριστώ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: