Τοποθέτηση της Χ. Καφαντάρη σε εκδήλωση της σχολής Μωραΐτη με θέμα: «Περιβαλλοντικές δράσεις μέσα στην κρίση: Πολυτέλεια ή ανάγκη;»

Λίγες μέρες πριν από την κρίσιμη διάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή στη Ντόχα του Κατάρ, που θα αρχίσει την διαπραγμάτευση για την αποδοχή μιας νέας δεσμευτικής συμφωνίας για την μείωση των εκπομπών αερίων ρύπων και που φιλοδοξεί να συμπεριλάβει όλες τις χώρες του πλανήτη, όλο και περισσότερες επιστημονικές μελέτες ενισχύουν την άποψη ότι οι κλιματικές αλλαγές αναμένεται μέσα στις επόμενες δεκαετίες να εξελιχθούν πιο ραγδαία από ότι αρχικά υπολογιζόταν. Αν δεν αλλάξει πολύ γρήγορα η ανθρώπινη συμπεριφορά απέναντι στο περιβάλλον, οι επιπτώσεις θα είναι καταστροφικές για μεγάλες περιοχές του πλανήτη.

Με την ευκαιρία της σημερινής εκδήλωσης έχει αξία να διατυπώσουμε (ξανά) κάποιες σκέψεις που μέσα στην κρίση, την ελληνική και τη διεθνή, παίρνουν νέες διαστάσεις. Η κατάσταση του περιβάλλοντος είναι ανησυχητική, σε παγκόσμιο, ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο. Είμαστε αντιμέτωποι, αν δεν υπάρξει ριζική αλλαγή πορείας, με συγκλονιστικές ανακατατάξεις.

Η σχέση φύσης-ανθρώπου ακροβατεί σε ένα επικίνδυνα τεντωμένο σχοινί. Η επιταχυνόμενη περιβαλλοντική κρίση μάς βάζει απότομα σε αχαρτογράφητες περιοχές σε σχέση με τις άμεσες και τις έμμεσες επιπτώσεις της στην οικονομία και στην καθημερινότητα των πολιτών.

Όταν γεγονότα όπως το εκτεταμένο λιώσιμο των πάγων στην Αρκτική στα τέλη του περασμένου Αυγούστου, ή το πέρασμα του τυφώνα Σάντυ από τις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ συμβαίνουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μπορούμε να κοιμόμαστε ήσυχα; Έχουμε όμως το καθήκον να αναρωτηθούμε πραγματικά κατά πόσο η ελληνική κοινωνία και οικονομία είναι οχυρωμένες απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν μεσομακροπρόθεσμα στην ζωή των πολιτών στη χώρα μας οι κλιματικές αλλαγές; Η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας και ο κίνδυνος διαρραγής του κοινωνικού ιστού κάνουν πιο επιτακτική και πιο επίκαιρη από ποτέ μία σε βάθος συζήτηση για το παραγωγικό και καταναλωτικό πρότυπο της χώρας, για την ανασυγκρότηση της οικονομίας με βάση τις κοινωνικές ανάγκες, την αξιοποίηση των φυσικών πόρων στο πλαίσιο της βιώσιμης και αειφόρου ανάπτυξης.

Σε όλα σχεδόν τα επιστημονικά μοντέλα, η περιοχή μας και η περιοχή της Μεσογείου δίνει σταθερές ενδείξεις σημαντικής ξηρασίας, λόγω της μείωσης των βροχοπτώσεων κατά 20%. Η ερημοποίηση καθώς και η εισβολή θαλασσινού νερού στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα, φαινόμενα που ήδη καταγράφονται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, είναι η πρώτη απειλή για τις  χώρες της Μεσογείου.

Η κλιματική αλλαγή συμβαίνει. ΤΩΡΑ.

Η κλιματική αλλαγή ίσως αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την ανθρωπότητα τον 21ο αιώνα με πιθανές επιπτώσεις σύμφωνα με μελέτες που προβλέπουν :

1. ξηρασία που θα προκαλέσει λειψυδρία που θα θέσει την ανθρωπότητα σε διατροφική κρίση

2. υποβάθμιση οικοσυστημάτων και μείωση της βιοποικιλότητας, ερημοποίηση και  αύξηση των δασικών πυρκαγιών

3. άνοδο της στάθμης της θάλασσας εξαφάνιση πολλών παράκτιων υποβάθμιση των εκβολών και των δέλτα των ποταμών και υφαλμύριση μεγάλου μέρους των υδάτων.

4. αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων τόσο αριθμητικά όσο και σε σφοδρότητα, με απρόβλεπτα αποτελέσματα, όπως αύξηση των αιφνίδιων θανάτων και την επανεμφάνιση «ξεχασμένων» ασθενειών και επιδημιών (π.χ. ελονοσία, δάγκειος πυρετός) ή την εξάπλωση τους

5. πρόκληση ενός τεράστιου τσουνάμι από περιβαλλοντικούς προσφυγές θα στοιβάζεται στα σύνορα των πιο εύρωστων οικονομικά χωρών.

Όλα αυτά θα συμβούν στην Ελλάδα; Θα συμβούν και στην Ελλάδα και θα διαφοροποιήσουν τη ζωή μας δραματικά.

Έκθεση της ΤτΕ για την κλιματική αλλαγή

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η ανάγκη θωράκισης της Ελλάδας έναντι των κινδύνων της κλιματικής αλλαγής και το κόστος αντιμετώπισης των αλλαγών είναι κατά πολύ μικρότερο από εκείνο που θα προκύψει εάν την αφήσουμε να εξελιχθεί. Το 2100, η σωρευτική ζημία για την οικονομία θα φθάνει τα 701 δις ευρώ, δηλαδή ισοδυναμεί με το υπερτριπλάσιο του σημερινού ετήσιου ΑΕΠ της χώρας.

Το κόστος προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, που αντιστοιχεί σε μακροχρόνιο πρόγραμμα επενδύσεων για την προστασία από τις ζημίες ως το 2100 φθάνει τα 67 δις ευρώ, το 1/3 του σημερινού ετήσιου ΑΕΠ. Οι επενδύσεις σε μέτρα προσαρμογής θα διασφαλίσουν μείωση του κόστους από την κλιματική αλλαγή σχεδόν κατά 30% (σε 510 δις ευρώ σωρευτικά έως το 2100, έναντι 701 δις ευρώ σε περίπτωση μη δράσης).

Όταν αυτές οι εκτιμήσεις γίνονται όχι από τον ΣΥΡΙΖΑ ή κάποιο ινστιτούτο περιβαλλοντικών μελετών ή κάποιον φορέα με ιδιαίτερες οικολογικές ευαισθησίες, αλλά από την ΤτΕ και διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΟΣΑ και η Παγκόσμια Τράπεζα. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό πως δεν μπορεί κανείς να καθυστερεί και να αμφιβάλλει.

Περιβαλλοντικές δράσεις μέσα στην κρίση: Πολυτέλεια ή ανάγκη;

Υπάρχει μερίδα του πολιτικού κόσμου της χώρας που δημοσίως ισχυρίζονται ότι,  με δεδομένη τη κατάσταση στα δημοσιονομικά  οικονομικά της χώρας, είναι πολυτέλεια να ασχολούμαστε με ζητήματα περιβαλλοντικής προστασίας. Πρόκειται για ανεύθυνη και συντηρητική τοποθέτηση, που με άλλοθι την οικονομική κρίση προωθεί πολιτικές καταστροφής του περιβάλλοντος.

Οι συνέπειες της οικολογικής καταστροφής έχουν κοινωνικό πρόσημο, θα την πληρώσουν οι πιο φτωχοί και οι πιο αδύναμοι και στον διαχωρισμό μεταξύ κρατών αλλά και μέσα στα ίδια τα κράτη. Η κλιματική αλλαγή έχει μια «ταξική ιδιομορφία» αυτοί που δημιούργησαν το πρόβλημα είναι αυτοί που έχουν την δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες και την ισχύ να διαπραγματεύονται στα διεθνή οικονομικά forum και να επιβάλλουν «λύσεις»  ενώ αυτοί που δεν συνέβαλαν καθοριστικά στο να διαμορφωθεί η υφιστάμενη κατάσταση είναι πιο ευπαθείς, πιο εκτεθειμένοι και πιο απροστάτευτοι στις συνέπειες της κλιματικές αλλαγής. Αυτή η διάσταση της ισότητας και της κοινωνικής και περιβαλλοντικής δικαιοσύνης αφορά ιδιαίτερα την αριστερά.

Η ανάγκη για οικολογική ανασυγκρότηση της οικονομίας απαιτεί νέο πρότυπο για την κοινωνική οργάνωση, την κατανάλωση, την παραγωγή, την εργασία και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών και των λαών. Η περιβαλλοντική κρίση συμπυκνώνει όλες τις αντιφάσεις ενός στρεβλού αναπτυξιακού προτύπου που κυριάρχησε στο σύγχρονοκόσμο.

Η περιβαλλοντική κρίση ανοίγει ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης που διαπερνά όλα τα επιμέρους ζητήματα κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής φύσης. Αυτήν την πρόκληση, η δική μας Αριστερά τη διέγνωσε εγκαίρως και την έχει εντάξει σε ένα συνολικότερο σχέδιο μετασχηματισμού της κοινωνίας σε πιο δίκαια, δημοκρατική και αλληλέγγυα κατεύθυνση.

Ανάπτυξη ναι, αλλά τι ανάπτυξη;

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται  στο μάτι του κυκλώνα της ύφεσης και της λιτότητας. Όλοι μιλούν για την πολυπόθητη ανάπτυξη! Ανάπτυξη όμως σημαίνει περισσότερο σκουπίδι, ρύπανση, αέρια του θερμοκηπίου, ενεργειακή κατανάλωση! Δεν υπάρχει διεθνώς παράδειγμα χώρας που είχε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και η ανάπτυξη αυτή δεν συνοδευόταν από αύξηση των απορριμμάτων ή της ατμοσφαιρικής ρύπανσης κλπ. Τα προηγούμενα χρόνια οι ασκούμενες μνημονιακές πολιτικές οδήγησαν στην απεμπόληση κάθε θεσμικής περιβαλλοντικής κατάκτησης, νομιμοποίησαν αυθαιρεσίες μεγάλης κλίμακας, πρόσφεραν «γη και ύδωρ» σε επίδοξους επενδυτές για να λεηλατήσουν τις πόλεις και την ύπαιθρο. Επεκτάθηκε η δραματική περιβαλλοντική υποβάθμιση και μεθοδεύτηκε η πλήρης εκποίηση της δημόσιας περιουσίας και η ιδιωτικοποίηση βασικών κοινών αγαθών όπως το νερό και η ενέργεια.

Το κυρίαρχο πρότυπο παραγωγής και κατανάλωσης, σε συνθήκες ακραίου νεοφιλελευθερισμού, αδυνατεί να καλύψει βασικές ανάγκες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας και χρειάζεται ν’ αλλάξει ριζικά.

Η διέξοδος από τη σύνθετη οικονομική, κοινωνική και οικολογική κρίση μπορεί να προέλθει μόνο μέσα από ένα συνειδητό και συνολικό κοινωνικοπολιτικό αναπροσανατολισμό. Στην αντίληψη και στις προγραμματικές στοχεύσεις της αριστεράς σήμερα το περιβάλλον αποτελεί αναπαλλοτρίωτο, συλλογικό πόρο της κοινωνίας.

ΣΥΡΙΖΑ: Ένα διαφορετικό σχέδιο ανάπτυξης

Η σημερινή εκδήλωση βρίσκει το φυσικό και ανθρώπινο περιβάλλον στη χώρα μας σε ιδιαίτερα κρίσιμη κατάσταση.Το περιβάλλον, σήμερα, στην αντίληψη και στις προγραμματικές στοχεύσεις της Αριστεράς, αποτελεί αναπαλλοτρίωτο, συλλογικό πόρο της κοινωνίας, επισημαίνει ο ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ. Με ανακοίνωσή του εξειδικεύει, εξηγώντας ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ αντιπαραθέτει ένα ριζικά διαφορετικό παραγωγικό, κοινωνικό και οικολογικό σχέδιο ανάπτυξης. Το σχέδιο αυτό στηρίζεται στις τοπικές παραγωγικές δυνάμεις και τους πόρους κάθε περιοχής, δεν έρχεται σε σύγκρουση με τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και των μελλοντικών γενιών, επιδιώκει την ισορροπία και τη συνέργεια μεταξύ αγροτικής παραγωγής, μεταποίησης και υπηρεσιών, διαφυλάσσει το περιβάλλον και επιτρέπει τη διανομή της παραγόμενης αξίας στο σύνολο του πληθυσμού ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες. Θα βαδίσουμε σταθερά μαζί με τα κινήματα για το περιβάλλον και την οικολογία και θα συνεχίσουμε να δίνουμε από κοινού τη μάχη απέναντι στα κυρίαρχα οικονομικά συμφέροντα για τη δημοκρατική επαναθεμελίωση και επέκταση του περιβαλλοντικού δικαίου, την ανατροπή του σημερινού παραγωγικού – καταναλωτικού προτύπου και την ισόρροπη, συμβατή με το περιβάλλον ανάπτυξη υπέρ της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας».

 Μόνο εάν η οικολογική, η οικονομική και η κοινωνική διάσταση θεωρηθούν ως ενιαία «συμπαγής» ολότητα, η μετάβαση προς μια οικονομία που θα εστιάζει στις περιβαλλοντικές και κοινωνικές ανάγκες είναι εφικτή.

Χαρά Καφαντάρη

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: