Κλιματική Αλλαγή – Μέρος 3ο

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

3.- Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

 Η κλιματική αλλαγή που βιώνουμε σήμερα πού οφείλεται; Πολλοί παράγοντες μελετήθηκαν. Φυσικά φαινόμενα, όπως το Ελ Νίνιο, μπορεί να προκαλέσουν διαφοροποιήσεις στην μέση θερμοκρασία της γης για σύντομα χρονικά διαστήματα. Εκρήξεις ηφαιστείων, όπως του Pinatubo (1991), μπορεί να προκαλέσουν βραχείες περιόδους χαμηλότερων θερμοκρασιών στην επιφάνεια του πλανήτη [1]. Όμως, η ανάλυση των μακροχρόνιων δεδομένων δείχνουν ότι σημαντικό μέρος των διαφοροποιήσεων οφείλονται σε άλλα αίτια. Διαπιστώθηκε από τις συστηματικές μελέτες των μετεωρολογικών δεδομένων ότι στις αρχές του 20ου αιώνα, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία, αυξήθηκε [1]. Συγχρόνως παρατηρήθηκε ότι στο ίδιο χρονικό διάστημα, οι συγκεντρώσεις των  αέριων  του θερμοκηπίου αυξάνονταν, ενώ η ηφαιστειακή δραστηριότητα ήταν πολύ χαμηλή.

Κατά την διάρκεια των δεκαετιών του 1950 και 1960 το διάγραμμα της μέσης θερμοκρασίας της γης, φαινόταν να έχει σταθεροποιηθεί σε ένα επίπεδο, καθώς τα μικροσωματίδια, που προέρχονται από τις καύσεις των συμβατικών «απολιθωμένων» καυσίμων και άλλες πηγές παραγωγής τους, ψύχραναν τον πλανήτη.  Η έκρηξη του ηφαιστείου Agung (1963) επίσης προκάλεσε ψύχρανση στον πλανήτη, από τις τεράστιες ποσότητες  ανακλαστικής ηφαιστειακής τέφρας γέμισαν την ατμόσφαιρα [1]. Όμως η απότομη θέρμανση της γης που παρατηρήθηκε από το 1970 και μετά, συνέβη σε μια περίοδο, όπου ο παράγοντας της αύξησης των συγκεντρώσεων των αερίων του θερμοκηπίου κυριαρχεί πάνω σε όλους του άλλους παράγοντες [1].

Όπως αναφέρθηκε το κλίμα άλλαζε, καθ’ όλη την διάρκεια  της γεωλογικής ιστορίας. Κάποια από τα φαινόμενα που συναντάμε και στην σημερινή κλιματική αλλαγή, δεν είναι ασυνήθιστα, αλλά άλλα, τα πιο σημαντικά, είναι [1]. Μέσα από τις παρατηρήσεις έχει καταδειχθεί ότι η αλματώδης άνοδος της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, δεν έχει ξανασυμβεί κατά την διάρκεια του Τεταρτογενούς (περίπου τα τελευταία 1.000.000 χρόνια).  Όπως είναι γνωστό ακριβείς μετρήσεις με όργανα των παραγόντων που μπορεί να επηρεάζουν το κλίμα και των στοιχείων της ατμόσφαιρας, διατίθενται μόνο για τα τελευταία 150 – 200 χρόνια [1]. Έτσι για την ανασύσταση των κλιματικών συνθηκών του παρελθόντος πρέπει να στραφούμε σε δεδομένα που μπορούν να συγκεντρωθούν από έμμεσες πηγές πληροφόρησης, π.χ. μελέτη των γυρεοκκόκων, μελέτες του ρυθμού αύξησης των κοραλλιών, μελέτη του ρυθμού καθίζησης των λιμναίων ιζημάτων κλπ [2]. Ευτυχώς για μας, οι γεωτρήσεις που έγιναν στο παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής, και ιδιαίτερα κάτω από τον Ρωσικό ερευνητικό σταθμό Βοστόκ,  μας έδωσαν σημαντικά στοιχεία [3].

ΣΧΗΜΑ 4: Η ΛΙΜΝΗ VOSTOK

 

Σχηματική αναπαράσταση της Λίμνης Vostok στην Ανταρκτική. [4]

Μέσα στον συσσωρευμένο πάγο, που συγκεντρώθηκε, παγιδεύτηκε και αέρας. Η μελέτη της σύστασης του αέρα αυτού μας έδωσε μια πραγματική εικόνα της σύστασης ατμοσφαιρικού αέρα για τα τελευταία σχεδόν 1.000.000 χρόνια [2].

 Η διάτρηση του πάγου και η λήψη πυρήνων έχει γίνει σε βάθος 3.623 μέτρων κάτω από τον ρωσικό σταθμό Vostok της Αρκτικής [5].  Το 2009-2010 Η Ρωσική Ανταρκτική Αποστολή υπό τον Valery Lukin προχώρησε σε νέα γεώτρηση 50 ακόμα μέτρων, και έτσι απομένουν περίπου 100-120 μέτρα, πάνω από την επιφάνεια του νερού της υποπαγετώδους λίμνης Vostok [6]. Υπολογίζεται ότι μόλις καταφέρουν να φθάσουν στην επιφάνεια της λίμνης θα έχουν συγκεντρώσει αρκετό υλικό για να μελετήσουν και να ανασυστήσουν την ατμόσφαιρα της γης που επικρατούσε πριν από 1.000.000 χρόνια. Σήμερα τα στοιχεία από του πυρήνες πάγου μας δίνουν πληροφορίες για 450.000, ενώ η IPCC έχει συγκεντρώσει στοιχεία για 650.000 χρόνια [1]. Στα μέσα Φεβρουαρίου 2012, όπως ανακοινώθηκε από το πρακτορείο ειδήσεων RIA-NOVOSTI [7] Ρώσοι επιστήμονες διέτρησαν τα τελευταία μέτρα και έφθασαν στην επιφάνεια της λίμνης Vostok. Δυστυχώς δεν υπάρχουν νεώτερα ερευνητικά στοιχεία και αποτελέσματα,  ακόμα. Επίσης Βρετανοί επιστήμονες ετοιμάζονται να διατρήσουν τον πάγο πάνω από την λίμνη Ellsworth, με σκοπό να συγκεντρώσουν και άλλα στοιχεία [8].

Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, μπορούμε με ακρίβεια να αναπαραστήσουμε την σύσταση της ατμόσφαιρας της γης τα χρόνια εκείνα [9]. Η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα, κατά την διάρκεια των τελευταίων 650.000 χρόνων, ποίκιλλε με τιμές που ξεκινούσαν από τα 180 ppm κατά την διάρκεια των ψυχρών εποχών (εποχές των παγετώνων) και στα 300 ppm κατά τις μεσοπαγετώδεις –θερμότερες- περιόδους [1].

ΕΙΚΟΝΑ 3: ΛΗΨΗ ΠΥΡΗΝΩΝ ΠΑΓΟΥ

Αμερικάνοι επιστήμονες χειρίζονται πυρήνα πάγου [10].

Από τα παραπάνω  στοιχεία μπορούμε να καταλάβουμε την σημαντική διαφορά των παλιών κλιματικών επεισοδίων και  αλλαγών και της παρούσας κλιματικής αλλαγής που βιώνουμε σήμερα.

Κατά την διάρκεια του τελευταίου αιώνα, η συγκέντρωση του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα αυξάνεται ραγδαία. Τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν έχουν ξεπεραστεί κατά πολύ, και σήμερα ξεπερνάει τα 379 ppm [1]!   Περαιτέρω έχει παρατηρηθεί άνοδος της μέσης  θερμοκρασίας της γης, με τέτοιο τρόπο ώστε να συμβαδίζει με την μεταβολή της συγκέντρωσης της αύξησης της συγκέντρωσης του ατμοσφαιρικού CO2. [1]

ΣΧΗΜΑ 5: ΑΝΟΔΟΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

 

Τα διαγράμματα δείχνουν την συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα (πάνω) και την άνοδο της θερμοκρασίας (κάτω) στα ιστορικά χρόνια [11],

Παρατηρώντας τα διαγράμματα της μέσης θερμοκρασίας των τελευταίων ετών, από τότε που έχουμε ακριβείς ενόργανες μετρήσεις, σε συνάρτηση με τα αυξητικά επίπεδα του ατμοσφαιρικού διοξείδιου του άνθρακα, είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε, πολύ εύκολα,  το τι συμβαίνει .

Έτσι, σήμερα, σύμφωνα με την IPCC,  το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα, είναι η αλματώδης άνοδος της συγκέντρωσης  στην ατμόσφαιρα του διοξειδίου του άνθρακα και των άλλων αερίων, που συμβάλλουν στην δημιουργία του φαινόμενου του θερμοκηπίου και τελικά προκαλούν την παγκόσμια υπερθέρμανση [12].

ΣΧΗΜΑ 6: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ

 

Διάγραμμα συγκέντρωσης κυριότερων  αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα κατά τα έτη 0-2004 [12].

Όπως ήδη είπαμε η προέλευση των αερίων αυτών είναι καθαρά ανθρωπογενής και η κύρια πηγή εκπομπών τους  είναι οι ανθρώπινες δραστηριότητες, δηλαδή η παραγωγή ενέργειας, οι μεταφορές, η βιομηχανική δραστηριότητα και οι κλιματιστικές συσκευές. Οι δραστηριότητες αυτές  προκαλούν εκπομπές των πιο γνωστών αερίων του θερμοκηπίου [12].

ΣΧΗΜΑ 7

ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΚΗΠΙΟΥ

Παγκόσμιες πηγές αερίων του θερμοκηπίου, διαγράμματα που δείχνουν την μεταβολή των ρύπων το χρονικό διάστημα 1970-2004, και διαγράμματα   ανά ρύπο και ανά τομέα [12].

Στο σημείο αυτό θα πρέπει  να επισημάνουμε ότι η κλιματική αλλαγή που οφείλεται στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,  δεν πρέπει να είναι η μόνη αιτία για την υπερθέρμανση της Γης [1]. Οι κλιματικές διαφοροποιήσεις, η αύξηση της ενέργειας του  γήινου συστήματος, οι σύνθετες αλληλεπιδράσεις των κλιματικών και μετεωρολογικών παραγόντων, είναι υπερβολικά σύνθετες διεργασίες, τις οποίες δεν μπορούμε ακόμα να μελετήσουμε με πολύ ακρίβεια. Για τον λόγο αυτό, όλα τα μοντέλα μας περιέχουν μεγάλες αβεβαιότητες και υψηλά ποσοστά πιθανοτήτων [1].

Όλα  τα δεδομένα από τα ερευνητικά μοντέλα που τρέχουν δείχνουν το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι,  ο κύριος παράγοντας που επηρεάζει αρνητικά το κλίμα είναι ο ίδιος ο άνθρωπος και οι δραστηριότητες του. Όλα τα μοντέλα που δεν λαμβάνουν υπόψη τους τον ανθρωπογενή παράγοντα, δεν παράγουν αποτελέσματα που ταιριάζουν με τα σημερινά δεδομένα. Μόνο εκείνα στα οποία έχει ληφθεί, παράλληλα με τους φυσικούς παράγοντες,  σαν παράγοντας κλιματικού εξαναγκασμού η ραγδαία μεταβολή των συγκεντρώσεων των αερίων του θερμοκηπίου μας δείχνουν αποτελέσματα ίδια με τα σημερινά [12].

Είναι χαρακτηριστικό να αναφέρουμε ότι, οι εκπομπές του διοξείδιου του άνθρακα (του πιο σημαντικού αέριου του θερμοκηπίου) αυξήθηκαν κατά 70% μεταξύ των ετών 1970-2004, (σχήμα 7), ενώ η πτωτική τάση που διακρινόταν το 2000 δυστυχώς αναστράφηκε [12].

Τα κλιματικά μοντέλα που τρέχουν μας δείχνουν ακόμα και το πώς μπορεί να είναι τα αποτελέσματα των διάφορων σεναρίων που εξετάζονται. Τι ακριβώς πρόκειται να συμβεί, όμως, είναι θέμα σοβαρών εκτιμήσεων.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 1. IPCC, ed. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, 2007. The Physical Science Basis. 2007, Cambridge University Press: Cambridge.

2. H. Fischer, T.K., G. Lohman, G. Floeser, H. Miller, H. von Storch, J.F.W. Negendank, ed. The Climate in Historical Times. Towards a Synthesis of Holocene Proxy Data and Climate Models. 2004, Springer Verlag: Heidelberg.

3. Siegert, M.J., Ice Sheets and Late Quaternary Environmental Change. 2001, New York: Wiley.

4. http://www.destinationspoint.com/antarctic-lake-vostok/.

5. Bentley, C.R., Antarctica: Stirring the icy waters. Nature, 2000. 403(6770): p. 610-611.

6. http://www.redorbit.com/news/science/1112471400/russian-team-becomes-first-to-reach-subglacial-lake/.

7. http://en.rian.ru/science/20120206/171176587.html.

8. http://www.ellsworth.org.uk/release2_12.html.

9. Jones, P.D., et al., High-resolution palaeoclimatology of the last millennium: a review of current status and future prospects. The Holocene, 2009. 19(1): p. 3-49.

10. http://antarcticsun.usap.gov/science/contenthandler.cfm?id=1991.

11. NASA Earth Observatory: Global Warming Fact Sheet.

12. IPCC, Climate Change 2007: The Synthesis Report, in Contribution of Working Groups I, II and III to the Fourth AssessmentReport of the Intergovernmental Panel on Climate Change. 2008, IPCC: Geneva.

 

Advertisements

One Response to Κλιματική Αλλαγή – Μέρος 3ο

  1. Δημήτρης Μπαμπασίκας says:

    Η αύξηση του CO2 στην ατμόσφαιρα το τελευταίο διάστημα δεν αφήνει περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες. Στην απότομη αύξηση συνέβαλε η χρησιμοποίηση των Υ/Α στο ενεργειακό μείγμα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: