Κλιματική Αλλαγή – Μέρος 2ο

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

 

2.- Η ΤΕΤΑΡΤΟΓΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΚΛΙΜΑ

 Η πιο πρόσφατη γεωλογική περίοδος είναι περίοδος που ονομάζεται τεταρτογενής ή Τεταρτογενές (περ. 1.000.000 πριν από σήμερα), υποδιαιρείται, δε,  στις εποχές που καλούνται  Πλειστόκαινο και Ολόκαινο. Οι σημαντικότερες κλιματικές αλλαγές, οι οποίες διαμόρφωσαν τελικά το σημερινό κλίμα αλλά και την σημερινή γεωμορφολογία,  είναι οι τέσσερεις περίοδοι παγετώδεις   και οι μεσοπαγετώδεις περίοδοι, των τελευταίων (γεωλογικών) εποχών, δηλαδή οι 4 παγετώδεις περίοδοι  – κατά σειρά Günz, Mindel, Riss & Wurm-  (και τις μεσοπαγετώδεις περιόδους) [1].

Η σταθεροποίηση των κλιματικών συνθηκών όπως τις γνωρίζουμε σήμερα,  σύμφωνα με την παλαιοκλιματολογία, επιτεύχθηκε κατά την τελευταία χρονική περίοδο, του Ολόκαινου (της πιο σύγχρονης εποχής που φθάνει μέχρι σήμερα) [2]. Παρόλη την σχετική σταθερότητα του κλίματος, κατά την διάρκεια του Ολόκαινου, έχουν συμβεί πολλές «μικρότερες» κλιματικές αλλαγές.

Η  αρχή της σημερινής περιόδου (του Ολόκαινου), κατά πολλούς συγγραφείς, είναι πριν από περίπου 25.000 χρόνια. Εκείνη την εποχή η Γη διήρχετο την τελευταία παγετώδη περίοδο (Βούρμιο, Wurm)  [1].

ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΓΗΣ. Το μεγάλο παγοκάλυμμα του Βουρμίου.

Αναπαράσταση των παγετώνων κατά την Βούρμιο εποχή [3]  .

Ολόκληρο σχεδόν το βόρειο ημισφαίριο, ήταν καλυμμένο από πάγους. Από το 16.000 πΧ περίπου, άρχισε η άνοδος της θερμοκρασίας και η απόσυρση των πάγων.

 ΤΟ ΠΑΓΟΚΑΛΥΜΜΑ ΤΟΥ ΠΛΕΙΣΤΟΚΑΙΝΟΥ.

 

Συγκριτικός πίνακας το παγοκάλυμμα στην Πλειστόκαινο εποχή (18.000 χρόνια πριν από σήμερα, ή 16.000 π.Χ.) και το σημερινό. Με άσπρο ο πάγος των παγετώνων με γκρι ο θαλάσσιος πάγος  [4].

 Η αλλαγή αυτή κράτησε, ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος,  περίπου μέχρι το 10.000 πΧ [5], όταν ξαναεμφανίστηκαν οι παγετώνες σε πολλά σημεία του Βόρειο ημισφαιρίου [6]. Η νέα εποχή με παγετώνες , ονομάστηκε «Nεώτερη Δρυάς» και διήρκεσε περίπου 1000 χρόνια [5].

 Αμέσως μετά άρχισε το κλίμα, σε όλο τον πλανήτη, να γίνεται θερμό. Οι επιπτώσεις μιας τέτοιας θέρμανσης ήταν σημαντικές και καταλυτικές . Η θάλασσα εμπλουτίστηκε από τα νερά των παγετώνων που έλιωσαν. Οι ποσότητες του νερού ήταν τόσο μεγάλες ώστε η στάθμη της θάλασσας ανέβηκε. Κατά τόπους η άνοδος της στάθμης της θάλασσας έφθασε  και τα 120 μέτρα [7].

ημείωση: Τα χρόνια αυτά έγινε και ο κατακερματισμός και η καταβύθιση μεγάλων τμημάτων της Αιγαιίδας – που τελικά  οδήγησε στον σχηματισμό των νησιών του Αιγαίου, δηλ. τις Βόρειες και Νότιες Σποράδες -Κυκλάδες.

 

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΑΙΓΑΙΪΔΑΣ

 

Πηγή: [8]

 

Βέβαια ο σχηματισμός των νησιών του Αιγαίου οφείλεται και σε άλλους παράγοντες. Τεκτονικές κινήσεις, τοπική ηφαιστειακή δραστηριότητα και άλλοι γεωλογικοί παράγοντες σμίλεψαν το σημερινό Αιγαίο πέλαγος και τα νησιά που το στολίζουν. Μήπως η πραγματική γεωϊστορία έδωσε το έναυσμα για τον μύθο του κατακλυσμού του Δευκαλίωνα ή την γέννηση του «μύθου» της Ατλαντίδας  [9] ; )

Ακολούθησαν πολλές κλιματικές ανωμαλίες, συνήθως μικρότερων θερμοκρασιακών ανωμαλιών, που ακολουθούν μια «κανονικότητα» και διαρκούν περίπου 500 χρόνια η κάθε μια.  Βέβαια, και κατά τις περιόδους αυτές υπήρχαν διακυμάνσεις στην  θερμοκρασία και οι ψυχρές περίοδοι διακόπτονταν από περιόδους που ο καιρός ήταν πιο ήπιος και θερμός [10]. Ομοίως και οι θερμές περίοδοι διακόπτονται από διαστήματα, ας πούμε, κακού καιρού. Οι περίοδοι αυτοί όμως δεν διαρκούσαν για μεγάλα διαστήματα αλλά μερικά χρόνια  (7-10 ή λίγο παραπάνω) και έτσι δεν μπορούμε να διακρίνουμε διάφορες μικρότερες περιόδους. Πάντως η γενική τάση του κλίματος, κατά τις περιόδους αυτές, περιγράφεται σαν θερμή ή ψυχρή περίοδος [7].

 Σαν  τελευταίες κλιματικές αλλαγές, που έγιναν κατά την ιστορική περίοδο, αναφέρονται οι:

.- Το Μεγάλο Μεσαιωνικό Καλοκαίρι (The Long Medieval Summer, θερμή περίοδος που διήρκεσε περίπου από το 900 μ.Χ. μέχρι το 1320 μ.Χ.) [11]

.- Η  Εποχή των Μικρών  Παγετώνων (Little Ice Age, ψυχρή περίοδος που τέλειωσε με την κορύφωση της βιομηχανικής επανάστασης το 1850 μ.Χ.) [12]

.- Η περίοδος που ζούμε και άρχισε από την κορύφωση της βιομηχανικής επανάστασης  και διαρκεί μέχρι σήμερα. Χαρακτηρίζεται από συνεχή άνοδο της θερμοκρασίας. Ιδιαίτερα μετά την δεκαετία του 1950 η παρατηρούμενη αύξηση της θερμοκρασίας είναι ραγδαία [7].

ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ

 

Πηγή: [13]

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Wilson R.C.L., D.S.A., Chapman J.L., The Great Ice Age. 2000, Oxon: The Open University.

2. Burroughs, W.J., Climate Change in Prehistory. The End of the Reign of Chaos. 2008, Cambridge: Cambridge University Press.

3. Uriarte, A., History of Eart’s Climate. 2010: EUSKO JAURLARITZA 2.

4. NASA, http://earthobservatory.nasa.gov/Features/BorealMigration/boreal_migration2.php.

5. Fagan, B., The Long Summer: How Climate Changed History. 2005, New York: Basic Books.

6. Lea, D.W., et al., Synchroneity of Tropical and High-Latitude Atlantic Temperatures over the Last Glacial Termination. Science, 2003. 301(5638): p. 1361-1364.

7. IPCC, ed. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, 2007. The Physical Science Basis. 2007, Cambridge University Press: Cambridge.

8. http://diadrastiko.blogspot.gr/2012/10/blog-post_3034.html.

9. Πλάτων, Τίμαιος ή περί φύσεως. Κριτίας ή Ατλαντικός. 1993, Αθήνα: Κάκτος.

10. Fagan, B., The Little Ice Age: How Climate Made History. 2000, Mew York: Basic Books.

11. Malcolm K. Hughes, H.F.D., ed. The Medieval Warm Period. 1994, Kluwer Academic Publishers: Dordrecht.

12. Ogilvie Astrid E.J. , J.T., ed. The Iceberg in the Mist: Northern Research in Pursuit of a «Little Ice Age». 2001, Kluwer Academic Press: Dordrecht.

13. http://www.garnautreview.org.au/chp4.htm.

Αργύρης Αργυρίου

Γεωλόγος (B.Sc.)  – Περιβαλλοντολόγος (M.Sc.)

Advertisements

One Response to Κλιματική Αλλαγή – Μέρος 2ο

  1. Δημήτρης Μπαμπασίκας says:

    Παρότι παρακολουθώ εδώ και χρόνια το θέμα της κλιματικής αλλαγής, τέτοια συμπυκνωμένη και τεκμηριωμένη εργασία, που να ενσωματώνει και στοιχεία της δικής μας περιοχής δεν βρήκα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: